IV SA/Wa 183/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu - oddala skargę - [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nałożył na K. D., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P. w O., administracyjną karę pieniężną. Decyzję doręczono stronie w dniu 16 grudnia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach administracyjnych). W dniu 6 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) K. D. złożyła odwołanie od powołanej decyzji do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 134 oraz art. 127 § 1 i § 2 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 16 czerwca 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach administracyjnych). W dniu 19 czerwca 2009 r. (data stempla pocztowego) K. D. zwróciła się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia z dnia [...] maja 2009 r. Wskazała, że odwołanie wniosła (oddała w urzędzie pocztowym) w terminie, to jest w dniu 30 grudnia 2008 r., jednakże na skutek pomyłki przesyłkę pocztową zaadresowała na adres: ul. [...] w R. a nie na adres ul. [...] w R., będący adresem do korespondencji delegatury organu pierwszej instancji w R. Z tego powodu doręczyciel zwrócił przesyłkę zawierającą odwołanie z adnotacją "adresat nieznany". Do wniosku o przywrócenie terminu strona dołączyła kserokopię koperty zaadresowanej do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na adres: ul. [...] w R. z adnotacją doręczyciela "adresat nieznany". Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 59 § 2, art. 127 § 3 w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. i art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, odmówił K. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Inspektor wskazał, że z rozpatrywanego wniosku wynika, że strona dowiedziała się o uchybieniu terminu z treści postanowienia z dnia [...] maja 2009 r., a żądanie przywrócenia terminu nadała w urzędzie pocztowym w dniu 19 czerwca 2009 r., tj. cztery dni od dnia doręczenia jej tego postanowienia. W ocenie organu odwoławczego, chociaż strona twierdzi, że o uchybieniu terminu dowiedziała się dopiero ze wskazanego postanowienia, stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Jak bowiem wynika z informacji umieszczonej na błędnie zaadresowanej kopercie, której kopię strona nadesłała wraz wnioskiem o przywrócenie terminu, przesyłka pocztowa z adnotacją doręczyciela "adresat nieznany" została zwrócona nadawcy w dniu 2 stycznia 2009 r. Strona ponownie nadała odwołanie w dniu 6 stycznia 2009 r., co wskazuje, iż była świadoma uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mając na uwadze fakt, że pierwsze wysłanie odwołania nastąpiło w ostatnim dniu terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej. Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, już wtedy - w terminie 7 dni od zwrotu błędnie zaadresowanego odwołania - strona powinna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ponieważ więc wniosek o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności w postępowaniu administracyjnym strona wniosła z przekroczeniem terminu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, organ odwoławczy nie uwzględnił przedmiotowej prośby. W skardze na postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. D. nie zgodziła się z ustaleniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu zwrotu błędnie zaadresowanej przesyłki. Ponownie podniosła, że o uchybieniu terminu dowiedziała się dopiero z doręczonego w dniu 16 czerwca 2009 r. postanowienia z dnia [...] maja 2009 r. Stwierdziła, iż nie przypuszczała, że powtórne nadanie odwołania po zmianie adresu będzie traktowane jako uchybienie terminu. O tym, że pierwsze nadanie odwołania w urzędzie pocztowym nie wywołało żadnego skutku, a za termin odwołania przyjęto datę ponownego jego nadania, dowiedziała się dopiero z postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej należy przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem terminu przewiedzionego w art. 58 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary administracyjnej doręczono skarżącej w dniu 16 grudnia 2008 r., to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska upływał w dniu 30 grudnia 2008 r. Do końca tego dnia skarżąca mogła za pośrednictwem organu stopnia wojewódzkiego skutecznie wnieść środek zaskarżenia do organu odwoławczego. Stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Zatem do końca 30 grudnia 2008 r. skarżąca mogła nadać w placówce pocztowej operatora publicznego przesyłkę zawierającą odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. na adres organu pierwszej instancji, w ten sposób skutecznie zaskarżając tę decyzję. Chociaż w ostatnim dniu terminu przewidzianego na złożenie środka zaskarżenia K. D. nadała odwołanie w placówce pocztowej operatora publicznego (Poczty Polskiej), to nie skierowała go do organu administracji, błędnie adresując przesyłkę na adres przy ul. [...], a nie [...] w R. Doręczyciel zwrócił przesyłkę z adnotacją "adresat nieznany". W konsekwencji, nadane w dniu 30 grudnia 2008 r. odwołanie nie zostało wniesione do organu odwoławczego zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że fakt wysłania środka zaskarżenia na błędny adres nie był znany ani organowi pierwszej instancji, ani organowi odwoławczemu do dnia wpływu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej. Zwrócone skarżącej przez doręczyciela odwołanie nie wszczęło postępowania odwoławczego. Nie wywołało też jakichkolwiek innych skutków w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym nałożenia na K. D. kary administracyjnej. Po zwrocie przesyłki pocztowej skarżąca ponownie wysłała odwołanie do organu pierwszej instancji, tym razem kierując je na prawidłowy adres, który - podkreślić trzeba - wskazany był w decyzji organu pierwszej instancji. Ponowne nadanie odwołania w urzędzie pocztowym - zatem jego wniesienie w rozumieniu art. 129 § 1 k.p.a. - nastąpiło w dniu 6 stycznia 2009 r., więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi z kolei, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu, w którym zdaniem strony ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 783/06. LEX nr 276569). Takiej też oceny dokonał Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Doprowadziła ona do zakwestionowania stanowiska K. D., iż o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska strona dowiedziała się dopiero z postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. Rozważając prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy we wskazanym zakresie w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skoro strona nie była świadoma uchybienia terminu do wniesienia odwołania, termin do złożenia prośby, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. należy liczyć od uzyskania przez nią wiedzy o tym, iż uchybienie takie miało miejsce. Jak już wskazano, termin przewidziany na zaskarżenie decyzji organu pierwszej instancji do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska upływał w dniu 30 grudnia 2008 r. W tym dniu K. D. wysłała odwołanie na nieprawidłowy adres. Zgodnie z uzasadnieniem jej wniosku oraz rozpoznawanej skargi czyniła to w przekonaniu, iż środek zaskarżenia adresuje prawidłowo, zatem także w przekonaniu, że skutecznie - w terminie - odwołuje się od decyzji organu stopnia wojewódzkiego. Należy więc przyjąć, że poczynając od 31 grudnia 2008 r. skarżąca nie miała świadomości, iż przekroczyła termin przewidziany na odwołanie się od decyzji, a w konsekwencji od tego dnia trwała podana przez nią przyczyna uchybienia. W ocenie Sądu, który podziela zasadnicze dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu otrzymania przez skarżącą zwrotu nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki pocztowej i niewątpliwie nie istniała już w dniu ponownego wysłania przez K. D. odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., tym razem na prawidłowy adres organu pierwszej instancji. Dokonując ponownej wysyłki skarżąca musiała mieć świadomość, iż pierwotnie wysłane odwołanie nie zostało skutecznie wniesione. Ze zwróconej przez doręczyciela przesyłki w jednoznaczny sposób wynika, że adresat (organ administracji) nie otrzymał środka zaskarżenia. Nadając odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 6 stycznia 2009 r., a przy tym znając termin doręczenia decyzji organu pierwszej instancji (16 grudnia 2008 r.) oraz termin przewidziany na wniesienie środka zaskarżenia (14 dni), K. D. wiedziała więc, że dokonuje tej czynności z uchybieniem terminu. Wszak, skoro powodem uchybienia terminu było omyłkowe, błędne zaadresowanie przesyłki pocztowej, a w konsekwencji niewiedza o niedokonaniu czynności procesowej w terminie, to ponowne wysłanie środka zaskarżania na prawidłowy adres, bez wątpienia świadczy o tym, że strona miała świadomość, iż pierwotnie wysłane odwołanie nie wywołało skutków w postępowaniu. W obliczu ponownego wysłania odwołania na prawidłowy adres organu administracji, nieuprawnione jest stanowisko K. D., jakoby do czasu otrzymania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nie wiedziała, że pierwotnie wysłany środek zaskarżenia nie wywarł żadnego skutku, a za termin złożenia odwołania przyjęto datę ponownego nadania go w urzędzie pocztowym. Po pierwsze bowiem, jak już podniesiono, z adnotacji doręczyciela na zwróconej skarżącej kopercie niezbicie wynikało, że organ administracji nie otrzymał przesyłki, a zatem znajdujące się w tej kopercie odwołanie nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków w postępowaniu. Po drugie, jak wynika z akt sprawy, do takiego też wniosku doszła skarżąca. Wysłała bowiem odwołanie ponownie, kierując je na prawidłowy adres organu administracji. Wbrew zasadom logiki byłoby przyjęcie, że ponownie wysyłając odwołanie, skarżąca przekonana była, iż pierwotne wysłanie wywołało skutki w postępowaniu, a o "nieskuteczności" tej czynności dowiedziała się dopiero z postanowienia z dnia [...] maja 2009 r. Zatem, wbrew twierdzeniu skarżącej, o wniesieniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z uchybieniem terminu nie dowiedziała się ona dopiero w dniu 16 czerwca 2009 r. (w dniu doręczenia postanowienia z dnia [...] maja 2009 r.). O uchybieniu terminu K. D. dowiedziała się już w dniu zwrotu błędnie zaadresowanej przesyłki pocztowej, w której przesyłała odwołanie do organu pierwszej instancji i z pewnością wiedziała o tej okoliczności, nadając ponownie środek zaskarżenia w urzędzie pocztowym w dniu 6 stycznia 2009 r. Składając prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu 19 czerwca 2009 r., skarżąca niewątpliwie przekroczyła więc siedmiodniowy termin, określony w 58 § 2 k.p.a. W tej sytuacji, Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo orzekł o odmowie przywrócenia K. D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.