I OSK 1384/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, w której skarżący domaga się wypłaty odszkodowania i kosztów postępowania, powinna być traktowana jako skarga o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., czy jako skarga na bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego (art. 154 § 1 P.p.s.a.) ma na celu wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku. Różni się ona od skargi na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), która ma na celu ustalenie, czy organ jest zobowiązany do podjęcia określonej czynności i nakazanie jej wykonania. W przypadku, gdy skarżący nie sprecyzował jasno, czy wnosi o wymierzenie grzywny, czy o stwierdzenie bezczynności, sąd pierwszej instancji powinien wezwać go do sprecyzowania przedmiotu skargi, a nie samodzielnie kwalifikować jej charakter.
Stan faktyczny
P. L. złożył skargę na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej (MON) wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Skarżący domagał się wypłaty odszkodowania, odsetek oraz zasądzonych kosztów postępowania. WSA uwzględnił skargę i wymierzył MON grzywnę. MON wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną kwalifikację skargi P. L. jako skargi o wymierzenie grzywny, podczas gdy powinna być ona traktowana jako skarga na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1902/09 dotyczącego skargi P. L. na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 386/09 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1902/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. L. na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09 i wymierzył Ministrowi Obrony Narodowej grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: P. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (nazwaną zażaleniem) na bezczynność, polegającą na niewykonaniu przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09, uchylającego decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego, bezczynność ta polegała, na niewypłaceniu mu przysługujących należności pieniężnych, tj.: odszkodowania w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, odsetek od niewypłaconego odszkodowania oraz zasądzonych kosztów postępowania i odsetek od tych kosztów. Skarżący wskazał, iż pismem z dnia [...] września 2009 r. zwrócił się do Dyrektora Departamentu Kadr MON w sprawie wyjaśnienia przyczyny zwłoki w wykonaniu wyroku, a na pismo to nie otrzymał odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe organ podniósł, że wykonał powyższy wyrok, wydając w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję oznaczoną nr [...], którą doręczono skarżącemu w dniu [...] listopada 2009 r. Odnosząc się z kolei do kwestii roszczeń finansowych skarżącego, organ wskazał, iż z treści art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) wynika, że w razie uchylenia decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tej decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. W takim zaś przypadku, zgodnie z art. 116 ust. 3 tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania w sprawie P. L., bowiem w stosunku do niego nadal pozostaje w obrocie prawnym decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a to z tego względu, że Sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji, tj. decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. W związku z tym, iż skarżący skierował w dniu [...] października 2009 r. do Ministra Obrony Narodowej pismo, w którym żądał wypłaty odszkodowania na podstawie art. 116 ww. ustawy, został poinformowany, iż w tym przedmiocie została wydana odrębna decyzja administracyjna. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się do żądania skarżącego dotyczącego wypłacenia kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i stwierdził, że P. L. nie wskazał numeru rachunku bankowego, na który miałyby zostać przelane te należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga na niewykonanie wyroku została unormowana w przepisie art. 154 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Zestawiając treść powyższego przepisu z ustalonymi w sprawie okolicznościami faktycznymi i prawnymi Sąd I instancji stwierdził, iż bezsporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09, w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił też, że po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, skarżący pismem z dnia [...] września 2009 r. wezwał organ do wykonania orzeczenia. Natomiast Minister Obrony Narodowej wydał decyzję administracyjną dopiero w dniu [...] listopada 2009 r., po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność organu. Sąd stwierdził zatem, że wskazane przez pełnomocnika organu, w odpowiedzi na skargę, działania, zmierzające do załatwienia sprawy P. L., podjęte zostały dopiero po dniu [...] września 2009 r. Jednocześnie WSA w Warszawie przytoczył treść art. 286 powołanej ustawy, który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). Odwołując się do treści dokumentów z akt sprawy, Sąd I instancji podał, że akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r. zostały zwrócone organowi w dniu [...] sierpnia 2009 r. W rezultacie, od tego właśnie dnia rozpoczął bieg miesięczny termin do załatwienia sprawy (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 286 § 2 P.p.s.a.). Koniec tego terminu, jak dalej stwierdził Sąd, przypadał w dniu 12 września 2009 r. (art. 57 § 3 i 4 k.p.a.), przy czym, jak zauważył Sąd I instancji, z akt sprawy wynika, że w powyższym terminie sprawa nie została załatwiona w sposób określony w art. 104 k.p.a. WSA w Warszawie przypomniał, że, zgodnie z art. 36 k.p.a., organ administracji zobowiązany jest zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy i to nawet w przypadku przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu I instancji, Minister Obrony Narodowej nie uczynił zadość tym wymogom. Sąd wyjaśnił przy tym, że treść przywołanych przepisów uprawnia do stwierdzenia, że organ odwoławczy po wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję zobowiązany jest załatwić sprawę w sposób określony w art. 104 k.p.a. w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., z tą uwagą, że termin ten należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 P.p.s.a.). Natomiast, w przypadku niezałatwienia sprawy w tym terminie i niepodjęcia czynności, o którym mowa w art. 36 k.p.a., organ administracji pozostaje w bezczynności. To, z kolei, czyni zasadnym żądanie wymierzenia grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd uznał bowiem, że w rozpoznanej sprawie Minister Obrony Narodowej nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, nie zawiadomił strony o przyczynie zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Toteż, jak podkreślił Sąd I instancji, nie budzi żadnych wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności. Natomiast Sąd nie uznał za zasadny zarzutu skargi dotyczącego jego roszczeń finansowych. W tym zakresie Sąd I instancji wyjaśnił, iż norma wyrażona w art. 154 § 1 P.p.s.a. obejmuje wyłącznie kwestię niewykonania wyroku sądowego w zakresie, będącej jego przedmiotem, sprawy administracyjnej. Nie stanowi natomiast podstawy do wymierzenia grzywny w przypadku, gdy organ administracji publicznej nie wykona wyroku w części dotyczącej zwrotu zasądzonych na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Wedle Sądu I Instancji, niewykonanie wyroku w części dotyczącej kosztów postępowania nie może stanowić bezczynności organu administracji, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., z uwagi na fakt, iż w tej części wyroku nie występuje konieczność podjęcia przez tenże organ działań z zakresu administracji publicznej (tj. np. wydania decyzji administracyjnej). Między organem administracji a stroną, na rzecz której orzeczono zwrot kosztów postępowania, powstaje zatem cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organowi przypada rola dłużnika, zaś stronie skarżącej – wierzyciela. W konsekwencji zawiązania takiego stosunku zobowiązaniowego, w razie niewykonania przez organ administracyjny wyroku sądu w części dotyczącej kosztów postępowania, po uprzednim stwierdzeniu prawomocności wyroku, dochodzenie jego wykonania odbywać się będzie w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a nie w oparciu o przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. Natomiast żądanie wypłacenia odszkodowania na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie było, według WSA w Warszawie przedmiotem postępowania w sprawie II SA/Wa 386/09. W końcowej części uzasadnienia WSA w Warszawie wyjaśnił, że wysokość wymienionej grzywny, zawiera się w przedziale określonym w przepisie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustalając jej wysokość, Sąd stwierdził, że wziął pod uwagę w szczególności okoliczność, iż bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli, lecz z trudności z usytuowaniem żołnierza w strukturach Sił Zbrojnych. W ocenie Sądu, grzywna wymierzona w dolnych jej granicach spełni zarówno cel dyscyplinujący, jak i represyjny, a obydwa wymienione cele zostały jej przez ustawodawcę przypisane. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Obrony Narodowej reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego J. M. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi, w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało, jego zdaniem, istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i samoistne zakwalifikowanie przez Sąd I Instancji wniesionej skargi, jako spełniającej wymogi skargi o wymierzenie organowi grzywny, gdy w rzeczywistości płk rez. P. L. złożył skargę na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., co wynika wprost z treści tej skargi; – art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe wskazanie ustaleń faktycznych, które w istocie nie odpowiadało rzeczywistemu stanowi sprawy, a tym samym skutkowało wydaniem wadliwego wyroku; – art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., poprzez brak ich zastosowania, gdy w istocie treść skargi na. bezczynność organu nie budziła żadnej wątpliwości i skarga ta winna zostać przez Sąd I Instancji oddalona. W uzasadnienia skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że złożona w dniu 22 stycznia 2009 r. w WSA w Warszawie skarga na bezczynność organu (nazwana zażaleniem), dotyczyła łącznie kilku spraw, tj.: – braku wydania decyzji przez Ministra Obrony Narodowej po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 386/09; – braku wypłacenia odszkodowania w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia; stosownie do treści art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; – braku wypłacenia należnych odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie odszkodowania; – braku wypłacenia zasądzonych kosztów postępowania za obie instancje. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w konsekwencji oznacza to, że wniesiona przez P. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga stanowiła klasyczną postać skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a w jej treści skarżący w ogóle nie wnioskował o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny w oparciu o art. 154 § 1 P.p.s.a. Pełnomocnik podkreślił, że na żadnym etapie postępowania przed Sądem I instancji skarżący nie żądał wymierzenia grzywny organowi. To z kolei czyni zasadnym postawiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe wskazanie ustaleń faktycznych, które w istocie nie odpowiadało rzeczywistemu stanowi sprawy. Nadto, na poparcie swoich twierdzeń co do charakteru prawnego skargi, wniesionej do Sądu I instancji przez P. L., pełnomocnik przywołał jeszcze jedną okoliczność. Zwrócił bowiem uwagę, że skarżący nie wezwał wcześniej właściwego organu do wykonania wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 154 § 1 P.p.s.a., a w rezultacie w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące zastosowanie przez Sąd wobec organu sankcji wymienionej w przepisie, tj. wymierzenie organowi grzywny. W tym zakresie skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji błąd w ustaleniu stany faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że pismo skarżącego z dnia [...] września 2009 r. czyniło zadość wezwaniu, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. i było skierowane do organu właściwego w sprawie (Ministra Obrony Narodowej), podczas gdy pismo to skarżący skierował do Dyrektora Departamentu Kadr. W odniesieniu do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy pełnomocnik stwierdził, iż Sąd winien oddalić skargę P. L. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, a nie, jak to uczynił, uwzględniać skargi na niewykonanie wyroku przez tenże organ. Nawiązując do wyżej opisanej części uzasadnienia skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie podniósł, iż wybór trybu postępowania określonego w P.p.s.a. należy do strony wnoszącej skargę, a Sąd, bez stosownego wniosku strony, nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany charakteru prawnego złożonej skargi, a takiej bezzasadnej zmiany Sąd dokonał w sprawie P. L. Jednocześnie, z powołaniem się na stanowisko doktryny (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. Prawnicze Lewis Nexis, W-wa 2008, str. 559), pełnomocnik podkreślił, że uprawnienie z art. 154 nie wyłącza możliwości złożenia skargi na bezczynność przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Z tych wszystkich powodów skarżący kasacyjnie uznał, że Sąd I instancji podjął wadliwe rozstrzygnięcie, a wnioski skargi kasacyjnej zasługują na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd, rozpoznając sprawę, związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu przez Sąd I instancji wniesionej skargi, jako skargi o wymierzenie organowi grzywny, a także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. Pełnomocnik organu wywodzi, iż skarga P. L. z dnia [...] października 2009 r. stanowiła w istocie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona na żadnym etapie postępowania przed Sądem I instancji, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, nie żądała wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić należy, iż skarga, o której mowa w art. 154 P.p.s.a., może być wniesiona tylko w jednym z dwu przypadków, a mianowicie: – w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność albo, – w razie bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 154 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2, art. 146-148 lub art. 150 P.p.s.a. skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych. Skarga przewidziana w art. 154 P.p.s.a. rożni się od wszystkich pozostałych skarg przewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. i w przepisach szczególnych również w zakresie jej żądania. W świetle zawartego w art. 154 § 1 in fine sformułowania "strona (...) może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny" należy przyjąć, że jej celem nie jest kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu lub czynności organu administracyjnego. Zawarte w tej skardze żądanie skarżącego jest odmienne niż we wszystkich innych typach skarg. Skarżący może żądać od sądu administracyjnego wyłącznie wymierzenia grzywny w związku z niewykonywaniem wyroku tego sądu (Tadeusz Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 480-481). Uprawnienie określone w art. 154 P.p.s.a. nie wyłącza możliwości złożenia skargi na bezczynność przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 tej usatwy w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 [por. T. Woś. w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004, s. 317 i J.P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2004, s. 226]. W istocie bowiem sytuacja, jaką przewiduje art. 154, oznacza bezczynność w postępowaniu administracyjnym, powstałą po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę. Nie można utożsamiać sprawy o niewykonanie wyroku sądu z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny za sprawą ze skargi na bezczynność organu (por. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt II 0Z 786/06, niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 489/09, niepubl.). O ile bowiem ta ostatnia ma na celu ustalenie, czy organ jest zobowiązany w określonej sytuacji do wydania aktu administracyjnego, a w przypadku pozytywnego ustalenia tej okoliczności i stwierdzenia, że pozostaje w bezczynności, do nakazania podjęcia określonych czynności, to skarga, o jakiej mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. zmierza do wymierzenia organowi sankcji za niewykonanie wyroku sądu w sytuacji określonej tą normą prawną. Podkreślić należy, iż sam ustawodawca wskazał w § 3 art. 154 P.p.s.a., że samo wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż zarówno w skardze z dnia 21 października 2009 r. zatytułowanej "zażalenie", jak i w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2009 r., skarżący wskazuje na bezczynność organu – Ministra Obrony Narodowej, polegającą na niewykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09. Skarżący stwierdza, iż organ nie wypłacił mu należności zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zasądzonych kwot tytułem zwrotu kosztów procesu. W pismach tych skarżący, powołując się na bezczynność organu, nie wnosi jednak o wymierzenie organowi grzywny, nie przywołuje również, jako podstawy prawnej swej skargi, przepisu art. 154 P.p.s.a. Taki sposób sformułowania skargi powoduje, w ocenie NSA, wątpliwości co do przedmiotu skargi. Sytuacja ta obligowała Sąd I instancji do wezwania skarżącego w trybie art. 57 § 1 w związku z art. 49 P.p.s.a. do sprecyzowania przedmiotu skargi, czego Sąd ten nie uczynił. Sąd I instancji przedwcześnie zatem przyjął, że wniesiona skarga stanowi skargę na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy zdaniem pełnomocnika, treść skargi nie budziła żadnej wątpliwości i skarga – jako skarga na bezczynność – winna zostać oddalona, jest, w opisanej powyżej sytuacji, niezasadny. Nie można bowiem przyjąć, o czym była mowa powyżej, iż treść skargi z dnia 21 października 2009 r. nie budzi żadnych wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę, winien wezwać skarżącego do sprecyzowania skargi i po przeanalizowaniu jego stanowiska, dokonać oceny przedmiotu zaskarżenia, uwzględniając ocenę prawną dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło