I SA/Wa 203/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...]czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. K. i M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na realizację celu publicznego, tj. pod przebudowę drogi [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], niezabudowanej nieruchomości położonej w gminie G., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność A. K. i M. K. oraz ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy dnia [...] grudnia 2006 r. dokonując wyceny nieruchomości, w oparciu o zestawienie 25 transakcji nieruchomościami podobnymi, które zostały dokonane na rynku lokalnym w celu pozyskania tych nieruchomości pod budowę dróg publicznych. Transakcje te dokonane były w terminie od miesiąca września 2004 r. do maja 2006 r. Rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze metodą korygowania ceny średniej. Przy tej metodzie do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia oraz cechy tych nieruchomości. Rzeczoznawca oszacował wartość całej nieruchomości na kwotę [...] zł. Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154, a stosownie do art. 156 ust. 4 tej ustawy, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie tego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. organ odwoławczy zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o potwierdzenie ważności przedmiotowego operatu który twierdził, iż nie jest to możliwe, ponieważ w ostatnich miesiącach 2006 i 2007 wystąpiły istotne zmiany na rynku nieruchomości, tj. ceny transakcyjne znacznie wzrosły, czyli nastąpiły zmiany czynników, o których mowa w art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rzeczoznawca wskazał, iż do określenia aktualnej wartości nieruchomości konieczna jest analiza rynku nieruchomości na terenie gminy G. 2007 i na początku 2008 r. oraz nowe obliczenia. Minister Infrastruktury w związku z powyższym stwierdził, iż zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego na potrzeby wyceny przedmiotowej nieruchomości, przy uwzględnieniu obecnych realiów i poziomu cen nieruchomości, co oznacza, że postępowanie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części, bowiem chodziło o sporządzenie nowego operatu szacunkowego, który stanowi podstawę do ustalenia i wypłacenia odszkodowania za odjęcie prawa własności nieruchomości. Organ stwierdził również, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie A. K., wyceniający przedmiotową nieruchomość na kwotę [...] zł nie mógłby stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ z uwagi na upływ 12 miesięcy od chwili sporządzenia oraz braku aktualizacji nie mógł stanowić dowodu w sprawie. W ocenie Ministra wobec konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. [...] zarzucając naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na braku przesłanek do uchylenia decyzji oraz jej przekazania do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, bowiem operat szacunkowy stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji był ważny w dacie orzekania przez organ I instancji oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez jej niepełność oraz pozorność. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1090/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż konieczność sporządzenia a raczej uaktualnienia operatu szacunkowego mieści się w ramach kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania dowodowego zgodnie z art. 136 kpa i nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Ministra Infrastruktury, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 175/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż w niniejszej sprawie nie było wątpliwości co do tego, że okres wskazany w art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami upłynął, a rzeczoznawca, który go sporządził nie zgodził się na jego uaktualnienie w sposób określony w ust. 4 tego artykułu, w związku z czym Sąd II instancji przyznał rację organowi, iż zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, konieczne jest nowe postępowanie, zapewniające wywłaszczonemu jego prawa w postępowaniu, w tym zagwarantowanie rozpoznania sprawy w dwóch instancjach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1264 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów należy uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2009 r., wydanego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż Sąd ten przesądził, iż organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 kpa, uznając, iż należy sporządzić nowy operat szacunkowy niezbędny do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość gdyż operat z dnia [...] grudnia 2006 r. utracił ważność. Jak wynika bowiem z treści art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy oddany jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników o których mowa w art. 154. Natomiast zgodnie z treścią ust. 4 tego artykułu, po upływnie tego okresu operat szacunkowy może być wykorzystywany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, co następuje przez umieszczenie przez tego rzeczoznawcę stosownej klauzuli na operacie. W niniejszej sprawie operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2006 r. utracił ważność, a rzeczoznawca majątkowy, który go sporządził, nie wyraził zgody na jego uaktualnienie. W związku z powyższymi okolicznościami zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co z kolei wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania i zagwarantowaniu rozpoznania sprawy w dwóch instancjach. Należy uznać więc, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.