I SA/Wa 1090/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] Dyrektora [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego [...] Dyrektora [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K. i M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na realizację celu publicznego, tj. Pod przebudowę drogi-obwodnicy miasta G. w ciągu drogi krajowej nr [...] W. – L., niezabudowanej nieruchomości położonej w gm. G., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej współwłasność A. K. i M. K. oraz ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł – uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy dnia 22 grudnia 2006 r. dokonując wyceny nieruchomości w oparciu o zestawienie 25 transakcji nieruchomościami podobnymi, które zostały dokonane na rynku lokalnym w celu pozyskania tych nieruchomości pod budowę dróg publicznych. Transakcje te dokonane były w terminie od miesiąca września 2004 r. do lipca 2006 r. Rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze metodą korygowania ceny średniej. Przy tej metodzie do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia oraz cechy tych nieruchomości. Rzeczoznawca oszacował wartość całej nieruchomości na kwotę [...] zł. Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154, a stosownie do art. 156 ust. 4 tej ustawy, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie tego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. organ odwoławczy pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o potwierdzenie ważności przedmiotowego operatu, jednakże rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że nie jest możliwe potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z dnia 22 grudnia 2006 r., ponieważ w ostatnich miesiącach 2006 r. i w 2007 r. wystąpiły istotne zmiany na rynku nieruchomości, tj. ceny transakcyjne znacznie wzrosły, czyli nastąpiły zmiany czynników, o których mowa w art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rzeczoznawca wskazał, iż do określenia aktualnej wartości nieruchomości konieczna jest analiza rynku nieruchomości na terenie gminy G. w 2007 r. i na początku 2008 r. oraz nowe obliczenia. Minister Infrastruktury stwierdził zatem, że oznacza to konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego na potrzeby wyceny przedmiotowej nieruchomości, przy uwzględnieniu obecnych realiów i poziomu cen nieruchomości, co oznacza, że postępowanie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części, bowiem chodzi o sporządzenie nowego operatu szacunkowego, który stanowi podstawę do ustalenia i wypłacenia odszkodowania za odjęcie prawa własności nieruchomości. Organ stwierdził również, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie A. K., wyceniający przedmiotową nieruchomość na kwotę [...] zł nie mógłby stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ z uwagi na upływ 12 miesięcy od chwili sporządzenia oraz brak aktualizacji nie mógł stanowić dowodu w sprawie. Zdaniem Ministra Infrastruktury, wobec konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Dyrektor [...]; zarzucając naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na braku przesłanek do uchylenia decyzji oraz jej przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, bowiem operat szacunkowy będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był ważny w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji, oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez jego niepełność oraz pozorność, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Jeśli do sądu administracyjnego zaskarżona została decyzja kasacyjna, obowiązkiem sądu jest dokonanie oceny, czy organ rozstrzygając sprawę nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 kpa. Minister Infrastruktury wskazał, że postępowanie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części, chodzi bowiem o sporządzenie nowego operatu szacunkowego, który stanowi podstawę do ustalenia i wypłacenia odszkodowania za odjęcie własności nieruchomości. Sąd nie podziela tego poglądu. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy – i dlatego też niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu, decyzja taka nie może być wydana z innych przyczyn niż wskazane w art. 138 § 2 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 1981 r. II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88, z dnia 29 marca 2006 r. II OSK 633/05 LEX nr 198333). Konieczność sporządzenia a raczej uaktualnienia operatu szacunkowego, zdaniem Sądu, mieści się w ramach kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 136 kpa (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 948/07). Zdaniem Sądu, samo uzupełnienie dowodów, w tym uaktualnienie operatu szacunkowego, nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Mając powyższa na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji .