IV SA/Gl 835/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-05-06

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika, jeśli objawy choroby wystąpiły po upływie terminu określonego w wykazie chorób zawodowych, a jedynym dowodem na ich wystąpienie jest wywiad z pracownikiem?
Ratio decidendi
Rozpoznanie choroby zawodowej u byłego pracownika jest możliwe tylko pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Samo wystąpienie objawów, potwierdzone jedynie wywiadem z pracownikiem, nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli nie zostało poparte innymi dokumentami medycznymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa u byłej pracownicy H.F. Organ pierwszej instancji stwierdził chorobę zawodową, opierając się na orzeczeniu lekarskim. Syndyk masy upadłościowej zakwestionował decyzję, wskazując na upływ ponad 7 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym do wszczęcia postępowania, co jego zdaniem wykluczało zawodową etiologię choroby. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym postępowaniu, organ pierwszej instancji ponownie stwierdził chorobę zawodową. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Syndyk złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczących terminu wystąpienia udokumentowanych objawów choroby.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni Handlowo-Produkcyjnej "A" w D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998r Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) stwierdził u H.F. chorobę zawodową - alergiczny nieżyt nosa wymienioną w poz. 12 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Decyzja powyższa zapadła na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S., w którym na podstawie przeprowadzonych badań, w tym testów z alergenami ze środowiska ( mąka pszenna, żytnia, kukurydziana, jęczmienna), rozpoznano u badanej chorobę zawodową pod postacią alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Organ inspekcji sanitarnej w toku prowadzonego postępowania przedstawił przebieg pracy zawodowej H.F. stwierdzając, iż od [...] do [...] pracowała na stanowisku [...] w A w K., a od [...] do [...] jako [...] i na stanowisku [...] w B w likwidacji w D. Na podstawie kart oceny narażenia zawodowego zgromadzonych w aktach ustalił, iż była ona narażona na kontakt z pyłami mąki, które z wysokim prawdopodobieństwem mogły stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Syndyk masy upadłościowej B w D. złożył od decyzji organu inspekcji sanitarnej I instancji odwołanie zarzucając naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) wskazując, iż zgodnie ze przywołanym przepisem zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u byłego pracownika po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym, nie później jednak niż w okresie, który określony został w wykazie chorób zawodowych. Dla schorzenia "alergiczny nieżyt nosa" opisanego pod poz. 12 wykazu okres ten wynosi 1 rok. Tymczasem stosunek pracy H.F. zakończył się w dniu [...] a wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w siedem lat później, w dniu [...]. Zdaniem odwołującego zdiagnozowanie schorzenia po tak długim okresie pozostawania poza narażeniem zawodowym wskazywać musi na etiologię pozazawodową choroby. Odwołujący dodatkowo podkreślił, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zdiagnozowanym u byłego pracownika - H.F. schorzeniem, a wykonywaną przez nią pracą. Zarzucił, iż ustalenia w zakresie narażenia zawodowego dokonane zostały na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu dotyczącym innej choroby zawodowej prowadzonej w 2006r., a więc toczącym się wcześniej, co uznano za niedopuszczalne. W odwołaniu wniesiono o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza z zakresu medycyny pracy na okoliczność, czy zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym u H.F. schorzeniem, a pracą wykonywaną przez nią w B z uwzględnieniem upływu 7 lat między ustaniem stosunku pracy, a zdiagnozowaniem choroby, a także na okoliczność, czy zdiagnozowane schorzenie może mieć inną niż zawodowa, etiologię. Organ Odwoławczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie I instancji i przekazał sprawę do jej ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji zawarto wytyczne dla organu I instancji nakazując organowi wyjaśnienie, czy istniała w sprawie przesłanka, o której mowa w treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), a więc czy rozpoczęto postępowanie w ciągu 1 roku od ustania narażenia zawodowego, a w przypadku spełnienia tego warunku wyjaśnienie czy istniały przesłanki narażeniowe do stwierdzenia choroby zawodowej u H.F., poprzez przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego i dokonanie oceny narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe w jej miejscu pracy. Nakazano następnie zwrócić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. o opinię, czy uzupełniona ocena narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe ma wpływ na wydane dotychczas orzeczenie. Zaznaczono, iż w przypadku nie spełnienia wymogów z § 2 ust. 2 rozporządzenia organ I instancji powinien zwrócić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z zapytaniem, czy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej późniejsze niż w okresie 1 roku od ustania narażenia zawodowego ma wpływ na orzekanie medyczne w sprawie H.F. W toku ponownego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. uzyskał pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S., w którym w powołaniu na całokształt obserwacji w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S, w tym dodatnich testów z alergenami środowiska pracy stwierdzono z lekarskiego punktu widzenia rozpoznanie alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego za uzasadnione i uznano, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej późniejsze niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych nie ma wpływu na orzekanie medyczne w sprawie. Lekarze orzecznicy podtrzymali także rozpoznanie medyczne przedstawione w orzeczeniu lekarskim nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u H. F. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998r Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) stwierdził u H.F. chorobę zawodową - alergiczny nieżyt nosa wymienioną w poz.12 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). W uzasadnieniu decyzji powołano się na orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] Nr [...] wydane na podstawie obserwacji prowadzonej w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym rozpoznano u badanej H.F. alergiczny nieżyt nosa pochodzenia zawodowego. Stwierdzono jednocześnie, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej późniejsze niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych nie ma wpływu na orzekanie medyczne w sprawie. Organ inspekcji sanitarnej wskazał, iż na podstawie protokołu przesłuchania H.F. należało przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, iż warunki, w których pracowała stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej. Tym samym, zdaniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego spełnione zostały warunki do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż wykazano związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem, a wykonywaną pracą. Syndyk masy upadłościowej ponownie zakwestionował decyzję organu I instancji składając odwołanie, w którym domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u H.F. Ponadto wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu medycyny pracy . W uzasadnieniu wniesionego odwołania podniesiono, iż w toku ponownego postępowania prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. nie uwzględniono zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] Nr [...]. Ograniczono się bowiem do oceny orzeczenia lekarskiego z dnia [...] oraz oceny warunków pracy H.F. pomijając dowód z opinii biegłego, którego domagał się również odwołujący. Uznano za dowolne stanowisko organu, co do tego, iż zgłoszenie choroby H.F. po upływie 1 roku od zakończenia jej pracy zawodowej nie ma wpływu na orzekanie medyczne, jako że pozostaje w wyraźnej sprzeczności z brzmieniem przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), a nadto zostało wyrażone bez oparcia w opinii lekarskiej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, której organ nie dopuścił. W odwołaniu wniesiono o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza z zakresu medycyny pracy na okoliczność, czy zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym u H.F. schorzeniem, a pracą wykonywaną przez nią w B z uwzględnieniem upływu 7 lat między ustaniem stosunku pracy, a zdiagnozowaniem choroby, a także na okoliczność, czy zdiagnozowane schorzenie może mieć inną niż zawodowa, etiologię. Odwołujący dodatkowo podkreślił, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zdiagnozowanym u byłego pracownika - H.F. schorzeniem, a wykonywaną przez nią pracą. Zarzucił, iż ustalenia w zakresie narażenia zawodowego dokonane zostały na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu dotyczącym innej choroby zawodowej prowadzonej w 2006r., a więc toczącym się wcześniej. Podniósł, iż stosunek pracy H.F. zakończył się w połowie 2001r. a wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w siedem lat później, a w okresie tym pozostawała ona poza narażeniem zawodowym. Zdaniem odwołującego zdiagnozowanie schorzenia po tak długim okresie pozostawania poza narażeniem zawodowym wskazywać musi na etiologię pozazawodową choroby. Wskutek wniesionego odwołania H.F. poddano ponownemu badaniu lekarskiemu wykonanemu w dniu [...] przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a jego wyniki wskazały na rozpoznanie alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. W karcie wypisowej Instytutu wskazano, iż w przeprowadzonym wywiadzie pacjentka podała, jako datę od której zaczęła skarżyć się na duszność spoczynkową z wodnistym katarem i uczuciem pieczenia spojówek – rok 1982r. Od 1986r. rozpoczęła leczenie, a podczas stosowania preparatów antyhistaminowych dolegliwości ustępowały. W 2006r., w czasie pobytu w Instytucie Medycyny Pracy w trybie konsultacyjnym rozpoznano alergiczny nieżyt nosa typu zawodowego. W aktualnym badaniu stwierdzono, iż nasilenie zmian alergicznych u badanej było mniejsze w porównaniu z badaniem konsultacyjnym z 2006r., co należy łączyć z upływem czasu, w trakcie którego pacjentka nie była narażona na alergeny zawodowe. Stwierdzono, że całokształt obserwacji klinicznej (aktualnej i prowadzonej w 2006r.), wyniki przeprowadzonej diagnostyki laboratoryjnej i alergologicznej, a zwłaszcza testów ekspozycyjnych oraz jednoznaczne wykazanie dominującego udziału czynników zawodowych w indukowaniu reakcji alergicznej dały podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy zawodowej. Biegli lekarze wskazali nadto, iż w obowiązującym wykazie chorób zawodowych określony jest jedynie okres wystąpienia objawów chorobowych upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a nie jest to okres czasu, w którym musi być dokonane rozpoznanie choroby zawodowej. Po uzupełnieniu materiału sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Postępowanie w sprawie przeprowadzono na podstawie art. 235¹ kodeksu pracy, § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869). W uzasadnieniu wskazanej decyzji powołano się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. wskazując, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Stwierdzono również, iż alergiczny nieżyt nosa znajduje się w załączniku nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. pod ta samą pozycja, co w załączniku do nieobowiązującego już aktu wykonawczego. Ustalono, iż od [...] do [...] H.F. pracowała na stanowisku [...] w A w K., a od [...] do [...] jako [...] i na stanowisku [...] w B w likwidacji w D. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej ze względu na kontakt z czynnikami alergizującymi w postaci maki pszennej, żytniej i pyłu zbożowego. Powołano się również na dwa orzeczenia lekarskie wydane przez lekarzy specjalistów kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla, kwalifikujące zdiagnozowane u badanej H.F. schorzenie – alergiczny nieżyt nosa - jako chorobę zawodową. Organ odwoławczy przywołał stanowisko przedstawione w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym wyjaśniono, iż w obowiązującym wykazie chorób zawodowych określony jest jedynie okres wystąpienia objawów chorobowych upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a nie jest to okres czasu, w którym musi być dokonane rozpoznanie choroby zawodowej. Wskazał nadto, iż rozpoznanie medyczne oparte zostało na obserwacji klinicznej, diagnostyce laboratoryjnej i alergologicznej, testach ekspozycyjnych wywiadzie chorobowym oraz na wywiadzie z badaną, z którego wynikało, iż w 1982r. pojawiły się u niej dolegliwości ze strony dróg oddechowych, a od 1986r. rozpoczęła ona leczenie przyjmując preparaty antyhistaminowe. W konsekwencji, zdaniem organu, nie było podstaw do kwestionowania stanowiska kompetentnych placówek diagnostycznych . W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego syndyk masy upadłościowej B w D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K z dnia [...] Nr [...], zarzucił organowi obrazę przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) oraz poprzedzającego go rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu "świadectwo pracy" z dnia [...] znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodu z opinii biegłego lekarza zatrudnionego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. na okoliczność, czy zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stanem zdrowia H.F., a pracą wykonywaną przez nią w B w D. oraz na okoliczność, czy zdiagnozowane u niej schorzenie może mieć inną, niż zawodowa etiologię, skoro udokumentowane objawy pojawiły się u niej po upływie 5 lat od zakończenia stosunku pracy. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, iż zapis zawarty w pozycji 12 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych upoważnia organ do stwierdzenia choroby zawodowej -alergiczny nieżyt nosa, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, jeżeli udokumentowane objawy tego schorzenia wystąpią w ciągu 1 roku od zakończenia stosunku pracy. Zdaniem skarżącego udokumentowane objawy alergicznego nieżytu nosa wystąpiły u skarżącej dopiero w 2008r., a więc po 7 latach od zakończenia pracy zawodowej, gdy wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a ewentualnie można byłoby przyjąć, iż w 2006r., przy założeniu, że obserwacja kliniczna prowadzona w kierunku innego schorzenia zostałaby uznana za dokumentację w sprawie choroby zawodowej –alergiczny nieżyt nosa. Zakwestionował nadto stanowisko organu, co do tego, by za udokumentowane objawy alergicznego nieżytu nosa można było uznać dolegliwości, które rzekomo pojawiły się H.F. w latach 80tych , i na które wskazuje ona w wywiadzie. Zdaniem skarżącego, jeżeli istotnie objawy tego schorzenia występowałyby u H.F. w 1982r. nic nie stało na przeszkodzie, by zostały medycznie udokumentowane. W skardze zwrócono uwagę, iż według poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie mogło nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych, co w przypadku alergicznego nieżytu nosa, określony był również, jako 1 rok. Zakwestionowano również istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną u H.F. chorobą, a środowiskiem pracy wskazując, iż nie było możliwe przeprowadzenie aktualnej oceny narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy, ze względu na likwidację miejsca pracy H.F. już w 1997r. Jedyną podstawą, na jakiej przyjęto, iż pracowała ona w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej był protokół jej przesłuchania. Warunki jej pracy ustalono natomiast na podstawie karty oceny narażenia zawodowego z grudnia 2006r. sporządzonej w innej sprawie. Podniesiono też, tak jak w kolejnych odwołaniach od decyzji organu I instancji, iż stosunek pracy H.F. zakończył się w połowie 2001r. a wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w siedem lat później, a w okresie tym pozostawała ona poza narażeniem zawodowym. Zdaniem odwołującego zdiagnozowanie schorzenia po tak długim okresie pozostawania poza narażeniem zawodowym wskazywać musi na etiologię pozazawodową choroby. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem materialnym i przepisami procesowymi. Nie można przeto podzielić zarzutów skarżącego, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, gdyż przepisy te nie stanowiły jej podstawy prawno – materialnej. Trudno jest także ustosunkować się do zarzutów skarżącego, a to naruszenia norm proceduralnych oraz prawa materialnego, które nie zostały w skardze określone. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego, co do tego, by rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych zostało w całości naruszone przez organu procedujące w sprawie, jak zostało to określone w skardze. Jednakże, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.),a uwzględnienie skargi następuje także w przypadku stwierdzenia przez Sąd, działający ex officio, naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a. Zwraca uwagę nadto, iż wojewódzkie sądy administracyjne dokonują kontroli działania organów administracji poprzedzającego wydanie zaskarżonego aktu na podstawie zgromadzonego przez te organy materiału sprawy, nie prowadząc dodatkowego postępowania dowodowego. Z tych więc względów wnioski dowodowe zawarte w skardze musiały zostać uznane za pozbawione podstaw prawnych. Rozpoznając zatem skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała bowiem naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do art. 2352 kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych . Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 przywołanego wyżej aktu wykonawczego. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Organ inspekcji sanitarnej rozstrzyga natomiast sprawę w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, a także na podstawie formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Zwrócić jednakże należy uwagę, iż zarówno orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnioną placówkę medyczną, jak i formularz oceny narażenia zawodowego stanowią materiał dowodowy podlegający ocenie organu. Ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem treści przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , a to art. 7, art.77 i art. 80 k.p.a, Organy inspekcji sanitarnej mają przeto obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Niewątpliwie istotną okolicznością dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy było ustalenie w jakiej dacie wystąpiły udokumentowane objawy choroby zdiagnozowanej przez lekarzy uprawnionych placówek medycznych, jako alergiczny nieżyt nosa typu zawodowego. Zgodnie z treścią przywołanego na wstępie art. art. 2352 kodeksu pracy, wyłącznie pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych jest możliwe rozpoznanie choroby zawodowej u byłego pracownika po zakończeniu pracy w narażeniu. Rozumując a contrario przyjąć należy, iż nie jest możliwe stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego objawy schorzenia odpowiadającego określonej pozycji wykazu chorób zawodowych wystąpiły w późniejszym, niż ustalony w tym wykazie okresie. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji odniesiono się do tego problemu wskazując, iż "w obowiązującym wykazie chorób zawodowych określony jest jedynie okres wystąpienia objawów chorobowych upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a nie jest to okres czasu, w którym musi być dokonane rozpoznanie choroby zawodowej" Zwraca jednak uwagę, iż z naruszeniem wymogów określonych w art. 2352 kodeksu pracy organ odwoławczy pominął istotny fakt, iż samo wystąpienie objawów chorobowych nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej lecz wymagane jest "udokumentowane" wystąpienie tych objawów. Należy przyznać rację skarżącemu, iż ustalenie daty wystąpienia objawów chorobowych w drodze wywiadu z byłym pracownikiem nie może zastąpić wykazania tej okoliczności w formie dokumentu. "Udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby. Jak wynika z treści orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...], to w wywiadzie badana H.F. podała, iż dolegliwości jej pojawiły się w 1982r. Od około 1986r. rozpoczęła natomiast leczenie. Poza wywiadem przeprowadzonym z badaną nie wskazano żadnego innego źródła pozwalającego na ustalenie daty początkowej wystąpienia dolegliwości związanych z alergicznym nieżytem nosa zdiagnozowanym w orzeczeniach lekarskich z 2006r., 2008r. i 2009r. W tym stanie rzeczy ustalenie organu inspekcji sanitarnej, iż wystąpienie objawów choroby zawodowej u H.F. nastąpiło w wymaganym przez przepisy czasie należy traktować jako dowolne, a w konsekwencji niedopuszczalne w świetle przepisów art. 6, art. 7 , art.77 i art. 80 k.p.a. W ponownym postępowaniu rzeczą organu będzie zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wyjaśnienie na podstawie jakich dokumentów oparł swoje twierdzenie o wystąpieniu w 1982r. ewentualnie w 1986r. objawów choroby zawodowej w postaci alergicznego nieżytu nosa, zdiagnozowanego u uczestniczki postępowania. Na podstawie tak uzupełnionego orzeczenia lekarskiego organ upoważniony będzie do oceny, czy jest możliwe rozpoznanie choroby zawodowej u H.F., jako byłego pracownika, po zakończeniu jej pracy w narażeniu na działanie alergenów. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza w istotny sposób dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy prawa procesowego, a taki wzgląd w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie orzeczono jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło