VIII SA/Wa 115/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-06

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006 zwiększył powierzchnię gospodarstwa i tym samym zobowiązanie, może przejść na nowy program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2007-2013 przed upływem 3 lat od rozpoczęcia nowego zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. w ramach PROW 2007-2013. Zwiększenie powierzchni gospodarstwa i zobowiązania w 2007 r. skutkowało rozpoczęciem nowego, pięcioletniego okresu realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006. W związku z tym, skarżąca nie mogła jeszcze skorzystać z możliwości przejścia na PROW 2007-2013, gdyż nie upłynęły wymagane 3 lata od rozpoczęcia nowego zobowiązania. Ponadto, nie wykazano, aby istniejące zobowiązanie zostało znacząco wzmocnione, co jest warunkiem przejścia na nowy program.
Stan faktyczny
Skarżąca R.M. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. w ramach PROW 2007-2013. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że skarżąca nie spełniła warunków przejścia z poprzedniego programu (PROW 2004-2006). Skarżąca rozpoczęła realizację programu w 2005 r., w 2007 r. zwiększyła powierzchnię gospodarstwa i zobowiązania, a w 2008 r. przekazała część gospodarstwa innym podmiotom. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przejścia na nowy program.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2009 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r., Nr 64, poz. 427, dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji o przyznaniu płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, dalej jako ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów), § 2 ust. 1, § 6, § 7, § 10 pkt 2, § 11, § 17 ust. 2, § 27 ust. 2, 3 i 5, § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200, dalej jako rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako kpa) orzekł o odmowie przyznania dla R.M. płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w dniu [...] maja 2008 r. wpłynął wniosek R. M. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 w ramach pakietu wariant 2.2 rolnictwo ekologiczne - uprawy rolnicze (powierzchnia 89,91 ha) oraz wariant 2.6 rolnictwo ekologiczne – uprawy warzywne (powierzchnia [...] ha) oraz pakiet 6 zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie – wariant 6.1 produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych (powierzchnia [...] ha). Organ I instancji wyjaśnił, że R. M. jako producent rolny rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004 -2006 od [...] marca 2005 r. Następnie po dodaniu nowych działek rolnych w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji programu R. M. w dniu [...] marca 2008 r. złożyła oświadczenie z którego wynika, że została poinformowana o wydłużeniu jej zobowiązania o 5 lat w części dotyczącej zwiększenia obszaru we wniosku za 2007 r. i zobowiązuje się do jego realizacji. W dniu [...] marca 2008 r. złożyła drugie oświadczenie w którym w związku z dodaniem nowych działek ewidencyjnych, wyraziła zgodę na przedłużenie zobowiązania rolnośrodowiskowego do końca lutego 2012 r. Tym samym, w ocenie organu R.M. rozpoczynając program rolnośrodowiskowy [...] marca 2005 r. zakończyła jego realizację ostatniego dnia lutego 2007 r. Zakończenie to wiązało się z dodaniem nowych użytków rolnych we wniosku na 2007 r., a tym samym rozpoczęciem nowego programu rolnośrodowiskowgo od [...] marca 2007 r. w oparciu o nowy plan działalności środowiskowej. Nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe R.M. powinna była podjąć od [...] marca 2007 r. a zakończyć z końcem lutego 2012 r. Zdaniem organu, R.M. rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004 - 2006 od [...] marca 2007 r. i zobowiązała się realizować do końca lutego 2012 r., tj. przez okres 5 lat. Zatem rok 2008 jest drugim rokiem realizacji programu po wydłużeniu zobowiązań i konieczności sporządzenia nowego planu rolnośrodowiskowego na 5 letni okres. W związku z powyższym organ wskazał, że nie zostały zachowane zasady przejścia na program rolnośrodowiskowy określone w § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. Z ww. przepisu wynika bowiem, że rolnikowi który realizuje co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej jako rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.) może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach PROW 2007-2013. Ponadto przejście reguluje Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 opracowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na str. 254 przedmiotowego dokumentu znajduje się zapis, że beneficjenci działania 4: "Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" w ramach PROW na lata 2004 – 2006 mogą przekształcić swoje zobowiązanie na nowe 5 letnie zobowiązanie w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" w ramach PROW na lata 2007-2013, nie wcześniej niż od 2008 r. po spełnieniu trzech warunków, min. takim, iż dotychczasowe zobowiązanie było realizowane przez minimum 3 lata. W ocenie organu, R. M. mogłaby przejść na tzw. nowy PROW i przekształcić swoje zobowiązanie najwcześniej [...] marca 2010 r., tj. w momencie zakończenia trzeciego roku realizacji programu w ramach PROW 2004-2006. Od powyższej decyzji R.M. działając przez swojego małżonka P.M. jako pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym zarzucając naruszenie § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. wniosła o jej uchylenie. Zdaniem pełnomocnika odwołującej się ww. przepis ze względu na jasną redakcję nie wymaga wykładni, natomiast organ I instancji w swojej decyzji próbuje przepis ten interpretować wbrew jego istocie. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r., złożonym w toku postępowania odwoławczego, R.M. dodatkowo podniosła, że od dnia [...] marca 2005 do [...] lutego 2007 r. realizowała program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Jej dotychczasowe zobowiązanie było więc realizowane ponad 3 lata, a ewentualne wydłużenie okresu jego trwania nie zmienia daty początkowej jego biegu a jedynie ewentualnie datę zakończenia zobowiązania. Zdaniem odwołującej się, powoływanie się przez organ I instancji na zapis obwieszczenia (nie stanowiącego prawa obowiązującego), dodatkowo w treści nie obowiązującej w dacie orzekania, jest kardynalnym błędem. Zapis ten bowiem skreślono, a zmiana została zatwierdzona, w trybie art. 19 rozporządzenia Komisji WE 1698/2005, przez uchwałę Nr 13/2008 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 25 września 2008 r. oraz przez Komisję WE. Z obowiązującej obecnie treści ww. uregulowania wynika, że beneficjenci działania mogą przekształcić swoje zobowiązanie na nowe 5-letnie zobowiązanie w ramach PROW na lata 2007-2013, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach krajowych. W konkluzji odwołująca się wskazała, że prawodawca w § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. stawia jedynie trzy warunki. Rolnik winien realizować co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., spełniać warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów. Wszystkie zaś te wymogi zostały zdaniem odwołującej się przez nią spełnione. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku, nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że R. M. nie dochowała zasad przeniesienia podjętego w 2005 r. oraz wydłużonego w 2007 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powierzchnia zakwalifikowana do płatności w 2005 r. oraz 2006 r. wynosiła w pakiecie "utrzymanie łąk ekstensywnych" dla wariantu półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie [...] ha, w pakiecie zaś "rolnictwo ekologiczne" – dla wariantu uprawy rolnicze [...] ha, a dla wariantu trwałe użytki zielone [...]ha. W 2007 r. beneficjent zwiększył powierzchnię realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i wynosiła ona w pakiecie "utrzymanie łąk ekstensywnych" dla wariantu półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie [...] ha, dla wariantu półnaturalne łąki dwukośne [...] ha "rolnictwo ekologiczne" – dla wariantu uprawy rolnicze [...] ha, a dla wariantu trwale użytki zielone [...]ha. Organ II instancji wskazał dalej, że zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia wprowadzający zasadę, iż producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Tak więc, beneficjent który dokonał zwiększenia powierzchni gruntów rolnych na których realizuje program rolnośrodowiskowy w trzecim bądź późniejszych latach realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego powinien sporządzić nowy plan działalności rolnośrodowiskowej na podstawie którego ma realizować nowe zobowiązanie przez okres kolejnych 5 lat, przy czym zwiększenia tego jak wynika z ust. 5 § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. W przypadku przedłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego przytoczona w § 13 ww. rozporządzenia decyzja o przyznaniu pierwszej płatności stanowi pierwszą decyzję wydaną dla nowego, powiększonego zobowiązania. Przedstawiony przez R.M. plan działalności rolnośrodowiskowej z dnia [...] lutego 2009 r. stanowi zaś jedynie zmianę do pierwotnego planu z dnia [...] czerwca 2005 r. i zawiera dodane w 2007 r. działki, nie mówi natomiast nic na temat wydłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego ponad rok 2009. Nie można mówić o osiągnięciu celów ochrony przyrody bądź możliwości odtworzenia się cech siedlisk przyrodniczych przy ograniczonym ich użytkowaniu przez okres wynikający z planu, a więc tylko 2 lat. W ocenie organu, producent rolny dodając w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego nie sporządził nowego planu działalności rolnośrodowiskowej a jedynie dokonał zmiany istniejącego planu. Tym samym, nie dochował w tym zakresie przepisów rozporządzenia dotyczącego realizacji programu rolnośrodowiskowego. Beneficjent był w posiadaniu informacji o przedłużeniu - ze względu na dodanie nowych działek - jego zobowiązania rolnośrodowiskowego do 2012 r. Przedstawiony zaś przez niego plan działalności rolnośrodowiskowej daje wytyczne do realizacji zobowiązania jedynie do 2010 r., nie jest zatem dokumentem właściwym do realizacji nowego zobowiązania. W 2008 r. beneficjent złożył natomiast wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych według zasad obowiązujących dla producentów przystępujących do programu w perspektywie finansowania PROW 2007-2013. Organ II instancji podniósł, że R.M. w związku z dodaniem w 2007 r. nowych działek ewidencyjnych rozpoczęła nowy okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zdaniem organu, już więc na wstępie nie zostały dochowane zasady przeniesienia jej zobowiązania do PROW 2007-2013, gdyż na podstawie § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. przeniesienie zobowiązania rolnośrodowiskowego przysługuje rolnikowi, który przez co najmniej 3 lata realizował program rolnośrodowiskowy według zasad PROW 2004-2006. Beneficjent co prawda realizował zobowiązanie rolnośrodwoiskowe od 2005 r., niemniej jednak w 2007 r. dokonał zwiększenia powierzchni realizacji programu oraz wyraził zgodę na przedłużenie zobowiązania o kolejne 5 lat. W związku z powyższym umożliwienie dołączenia nowych działek do już rozpoczętego zobowiązania skutkowało rozpoczęciem przez beneficjenta nowego okresu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Organ wskazał dalej, że sposób przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez R.M. zgodnie z zasadami jego realizacji według Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 na zobowiązanie realizowane według Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowi uchybienie art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Zgodnie bowiem z ww. przepisem przed zakończeniem okresu wykonywania zobowiązania podjętego na mocy rozdziału VI rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 państwa członkowskie mogą zezwolić na przekształcenie tego zobowiązania w nowe zobowiązanie podejmowane zasadniczo na okres od pięciu do siedmiu lat na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, pod warunkiem, że przekształcenie jest związane z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt oraz istniejące zobowiązanie jest znacząco wzmocnione. R.M. posiadała bowiem w zobowiązaniu dla roku 2007 "utrzymanie łąk ekstensywnych" dla wariantu półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie [...]ha, dla wariantu półnaturalne łąki dwukośne [...]ha "rolnictwo ekologiczne" – dla wariantu uprawy rolnicze [...] ha, a dla wariantu trwale użytki zielone [...] ha, przy czym całkowita powierzchnia gospodarstwa była równa [...]ha. W zobowiązaniu na 2008 r. beneficjent zadeklarował we wniosku w ramach pakietu wariant 2.1 rolnictwo ekologiczne - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności o powierzchni v ha oraz wariant 2.5 rolnictwo ekologiczne – uprawy warzywnicze z certyfikatem zgodności o powierzchni [...] ha) oraz pakiet zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie – wariant 6.1 produkcja lokalnych odmian roślin uprawnych o powierzchni [...] ha, przy czym powierzchnia całkowita gospodarstwa wynosi [...]ha. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu II instancji nie został dochowany warunek przeniesienia zobowiązania mówiący o wzmocnieniu podjętego zobowiązania. Część działek ewidencyjnych, o łącznej powierzchni wynoszącej [...]ha, beneficjent przekazał bowiem na mocy porozumień innym podmiotom i w 2008 r. nie uczestniczą one w zobowiązaniu R. M.. Bezspornie nie zachowana została powierzchnia zobowiązania realizowanego w 2007 r., zobowiązanie nie zostało więc wzmocnione. Również przeniesienie realizacji programu do działania zgodnie z regułami PROW 2007-2013 nie daje dodatkowych korzyści dla środowiska, co utwierdza w przekonaniu, że organ I instancji postąpił właściwie odmawiając R. M. korzystania z możliwości przeniesienia zobowiązania do PROW 2007-2013. W konkluzji uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy dodatkowo zauważył, że małżonkowie R. i P.M. posiadają odrębne numery identyfikacji producenta w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji producentów w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Numer ten nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Organ, powołując się na wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1092/08 podniósł, że małżonkowie powinni zawsze otrzymywać jeden numer identyfikacyjny, niezależnie od tego czy współposiadają lub wspólnie prowadzą gospodarstwo, czy nie. Małżeństwo R. i P. M. posiadają odrębne zobowiązania rolnośrodowiskowe. Tak więc, Kierownik Biura powiatowego ARiMR powinien wygasić jeden z nadanych numerów tak, aby ww. małżeństwo posługiwało się jednym numerem nadanym temu współmałżonkowi, co do którego drugi współmałżonek wyraził zgodę. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się R.M., która złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w toku instancji decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.e. Zarzucając naruszenie § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w niniejszej sprawie podstawą materialną do przyznania wnioskodawcy płatności jest § 30 ww. rozporządzenia. Przepis ten jest wykonaniem zapisu art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006, który to upoważnił krajowego ustawodawcę do ustalenia zasad przechodzenia beneficjentów programu rolnośrodowiskowego ze "starego" PROW na "nowy". Dyspozycja polskiego prawodawcy jest jasna i precyzyjna – określa co stanowi w Rzeczpospolitej Polskiej "niekwestionowaną korzyść dla środowiska oraz wzmocnienie dotychczasowego zobowiązania". Wnioskodawca wszystkie wymogi § 30 rozporządzenia wypełnił szczegółowo, w związku z powyższym winna być mu przyznana płatność w ramach PROW 2007-2013. Bez znaczenia dla istoty sprawy jest przekazanie części gospodarstwa innym podmiotom, gdyż podmioty te zobowiązały się do kontynuacji i kontynuują poprzednie zobowiązanie w ramach PROW 2007-2013 w odpowiedniej części. Zdaniem skarżącej, bez znaczenia dla istoty niniejszej sprawy jest również zwiększenie w 2007 r. powierzchni, na której był realizowany program rolnośrodowiskowy. Dla istoty niniejszej sprawy bez znaczenia jest także, że odrębny numer producenta nadano małżonkowi wnioskodawcy. Ewentualny błąd techniczny w tym zakresie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nie może przynosić stronie negatywnych materialnoprawnych skutków. Najważniejsze jest bowiem, że R.M. i P.M. są odrębnymi wnioskodawcami w programie rolnośrodowiskowym, realizują odrębne wieloletnie zobowiązania w odrębnych gospodarstwach rolnych – według definicji rolnika i gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo odmówiły skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, uzasadniając zaś swoje rozstrzygnięcia trafnie powołały przepisy zarówno krajowe, jak i wspólnotowe, mające w zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym samym, Sąd w pełni również podziela argumentację organu odwoławczego zawartą w decyzji, jak i odpowiedzi na skargę. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. spełniła warunki które umożliwiają producentowi rolnemu przejście z programu rolnośrodowiskowego jaki dotychczas realizowała w ramach PROW 2004-2006, na nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach PROW 2007-2013. Sporne pozostaje również, które przepisy regulują ww. przejście z jednego programu na drugi. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zaś, że skarżąca rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w 2005 r., w 2007 r. dokonała zwiększenia powierzchni na której był realizowany program rolnośrodowiskowy, a w 2008 r. przekazała innym podmiotom część gospodarstwa na której dotychczas realizowała swoje zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Zdaniem skarżącej podstawę materialnoprawną dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania jej płatności w niniejszej sprawie stanowi § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. Przepis ten jest bowiem wykonaniem zapisu art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006, który upoważnił krajowego ustawodawcę do ustalenia zasad przechodzenia beneficjentów z jednego programu rolnośrodowiskowego na drugi. W ocenie skarżącej to właśnie w tym przepisie ustawodawca wskazuje "niekwestionowaną korzyść dla środowiska oraz wzmocnienie dotychczasowego zobowiązania". Zgodnie zaś z § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. rolnikowi, który realizuje co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), w zakresie pakietów: 1) rolnictwo zrównoważone - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 lub 2, 2) rolnictwo ekologiczne - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 3) utrzymywanie łąk ekstensywnych lub pakietu utrzymywanie pastwisk ekstensywnych - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, 4) ochrona gleb i wód - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 lub 8, 5) tworzenie stref buforowych - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9, 6) ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jeżeli spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował co najmniej taką samą liczbę pakietów. Stosownie zaś do ust. 2 ww. przepisu płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub 3 może być przyznana bez względu na liczbę dotychczas realizowanych pakietów. Z uwagi na treść powyższego przepisu, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd skarżącej jakoby właśnie w ww. przepisie ustawodawca wskazał co stanowi "niekwestionowaną korzyść dla środowiska oraz wzmocnienie dotychczasowego zobowiązania" jest nietrafny. Należy bowiem zauważyć, że podstawowym wspólnotowym aktem prawnym regulującym kwestię przejścia z okresu programowania 2004-2006 (rozporządzenie Rady(WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L214 z dnia 19 sierpnia 2005 r. str. 55-56) do okresu programowania 2007-2013 (rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE z 2005 r. L.277 PL z 21.10.2005 r. ) jest rozporządzenie Komisji WE Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/05 (Dz. Urz. WE. Nr L. 243 z 6.09.2006, dalej jako rozporządzenie nr 1320/2006). Rozdział 3 i art. 11 rozporządzenia nr 1320/2006 przyznaje państwom członkowskim prawo do uregulowania przejścia ze starego okresu zobowiązania (z lat 2004-2006) na nowy okres programowania (2007-2013). Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich działając z upoważnienia ustawowego, tj. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. szczegółowo uregulował zasady przejścia ze starego okresu do nowego okresu programowania. W żadnej z tych regulacji (krajowej i unijnej) – co wymaga podkreślenia Sądu – nie ma przepisu zezwalającego na łączenie na poziomie gospodarstwa dwóch zobowiązań rolnośrodowiskowych z różnych okresów programowania. Ustawodawca zezwala bowiem jedynie, po spełnieniu określonych warunków na przejście z okresu programowania 2004-2006 na 2007-2013. Ponadto stosownie do treści preambuły do rozporządzenia nr 1320/2006 "jeżeli istnieje potrzeba zapewnienia przejścia pomiędzy dwoma okresami programowania, w związku z odstępstwem w sprawie zachowania zgodności z normami wspólnotowymi zgodnie z art. 331 ust. 2a i 2b rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/199", to " państwa członkowskie powinny zapewnić aby operacje przejściowe były wyraźnie określone w ich systemach zarządzania finansami oraz wykluczenia wszelkiego ryzyka podwójnego finansowania wskutek częściowego pokrywania się okresów programowania, począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. do końca terminów kwalifikowalności wydatków, ustalonego na mocy decyzji zatwierdzających wsparcie Wspólnoty". Powyższe niewątpliwie przesądza o tym, że państwo może zezwolić jedyne na przekształcenie jednego programu na drugi, nie może zaś zezwolić na prowadzenie obu programów jednocześnie. Istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest więc to, że skarżąca – co jest okolicznością bezsporną, dokonując zwiększenia swojego zobowiązania rolnośrodwiskowego w 2007 r. poprzez dodanie nowych działek ewidencyjnych zobowiązała się do realizacji wydłużonego z tego powodu zobowiązania. O powyższym obowiązku została poinformowana co potwierdza jej oświadczenie złożone w biurze powiatowym ARiMR znajdujące się w aktach administracyjnych (k. [...]). Skarżąca wyraziła również zgodę na przedłużenie swojego zobowiązania do końca lutego 2012 r., co potwierdza jej oświadczenie znajdujące się w ww. aktach (k. [...]). Tak więc, zgodzić się należy z poglądem organu, że w wyniku przedmiotowego zwiększenia, skarżąca w 2007 r. niejako na nowo podjęła się realizacji pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006. Tym samym, w wyniku dokonanego przez nią w 2007 r. zwiększenia zobowiązania rolnośrodowiskowego skutkiem czego powinna w związku z tym sporządzić nowy plan rolnośrodowiskowy – rok 2008 jest dopiero drugim rokiem realizacji jej nowego programu rolnośrodowiskowego, który miała realizować w latach 2007-2012. W przypadku bowiem przedłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego przytoczona w § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. decyzja o przyznaniu pierwszej płatności stanowi pierwszą decyzję wydaną dla nowego, powiększonego zobowiązania. Oznacza to, że skarżąca w 2008 r. nie może jeszcze skorzystać z możliwości przejścia z PROW 2004-2007 na PROW 2007-2013, możliwe zaś to będzie najwcześniej w 2010 r. – po trzech latach realizacji nowego programu rolnośrodowiskowego. Należy w tym miejscu również wyjaśnić, że ustawodawca w ww. rozporządzeniu określił konieczność sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej w przypadku dodawania nowych działek w trzecim i późniejszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, gdyż utworzenie nowego planu wiąże się z koniecznością realizowania programu rolnośrodowiskowergo przez kolejne 5 lat, co związane jest z możliwościami osiągnięcia celów postawionych przed programem rolnośrodowiskowym w założeniu jego pozytywnego oraz długotrwałego oddziaływania na środowisko. Nadto, zgodnie z art. 11 rozporządzenia nr 1320/2006 przed zakończeniem okresu wykonywania zobowiązania podjętego na mocy rozdziału VI rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 państwa członkowskie mogą zezwolić na przekształcenie tego zobowiązania w nowe zobowiązanie podejmowane zasadniczo na okres od pięciu do siedmiu lat na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, pod warunkiem, że: a) przekształcenie jest związane z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt; oraz b) istniejące zobowiązanie jest znacząco wzmocnione. Zdaniem Sądu należy więc podzielić pogląd organu II instancji, który to również ww. przepis wskazał jako istotny w kwestii dotyczącej możliwości przejścia przez producenta rolnego, po spełnieniu powyższych warunków z programu rolnośrodowiskowego realizowanego w ramach PROW 2004-2006 na PROW 2007-2013. Wypada w tym miejscu przypomnieć, że Rzeczpospolita Polska od dnia 1 maja 2004 r. jest członkiem Unii Europejskiej, przez co ma obowiązek przestrzegania norm wspólnotowego porządku prawnego w równej mierze jak norm prawa krajowego. Stąd też zarówno prawo pierwotne (traktaty założycielskie, prawo zwyczajowe), jak i prawo pochodne (przepisy ustanowione przez Instytucje Wspólnoty) są częścią polskiego systemu prawa. Szczególną formą prawa pochodnego jest rozporządzenie, które cechuje bezpośrednia stosowalność i bezpośrednie obowiązywanie. W prawodawstwie unijnym podstawowymi aktami prawnymi regulującymi problematykę wspierania rozwoju obszarów wiejskich w ramach PROW 2007-2013 są zaś m.in. rozporządzenie Rady nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, opublikowane w Dz. U. UE L 277 z dnia 21.10.2005 r. z późn. zm.) oraz przywołane wyżej rozporządzenie nr 1320/06. Z przepisu art. 11 rozporządzenia nr 1320/2006 wynikają właśnie warunki jakie łącznie musi spełnić producent rolny w momencie przejścia z jednego programu na drugi. Zdaniem Sądu, pomijając już stricte bardzo ocenną kwestię czy ww. przekształcenie jest związane z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt, trudno nie przyznać racji organowi II instancji, że istniejące zobowiązanie skarżącej jest znacząco wzmocnione, skoro w 2007 r. całkowita powierzchnia jej gospodarstwa była równa [...] ha, zaś w 2008 r., a więc w roku w którym chciała dokonać przejścia z jednego programu na drugi – powierzchnia całkowita gospodarstwa wynosi jedynie [...] ha. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło