II SA/Wa 459/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-06

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Grochowska – Jung, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy pozostaje on w zawieszeniu w czynnościach służbowych dłużej niż 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, jest uzasadnione pomimo trwającego postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uzasadnione, gdy okres zawieszenia w czynnościach służbowych przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli postępowanie karne wciąż się toczy. Przepis ten, wprowadzony nowelizacją ustawy o Policji, ma na celu zapewnienie efektywności działania formacji poprzez umożliwienie organom zwolnienia funkcjonariuszy w określonych sytuacjach, nie przesądzając o ich winie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z października 2008 r. o zwolnieniu go ze służby. Policjant został wcześniej zawieszony w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i karnego. Po wyroku sądu karnego uchylającym poprzedni wyrok i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, Komendant Wojewódzki Policji zwolnił A. G. ze służby. Komendant Główny Policji, rozpatrując odwołanie, utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, powołując się na art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, który pozwala na zwolnienie policjanta po 12 miesiącach zawieszenia, jeśli przyczyny nie ustały. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Adam Lipiński Protokolant Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 kpa, uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie zwolnienia A. G. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił datę zwolnienia na dzień [...] października 2008 r., w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Komendant Miejski Policji w K. zawiesił [...] A. G. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r. z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, w którym obwiniono go o naruszenie art. 132 ust. 2 i 3 ustawy o Policji w zw. z [...]. Następnie w dniu [...] lutego 2004 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej K. przedstawił policjantowi w postępowaniu karnym zarzut popełnienia przestępstwa [...]. W dniu [...] maja 2004 r. Komendant Miejski Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, a następnie uwzględniając fakt, iż prowadzone postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu ma bezpośredni związek z prowadzonym postępowaniem karnym, organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne. Sąd Rejonowy dla K. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] uznał A. G. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę łączną [...] miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu apelacji, uchylił wyrok sądu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Z uwagi na powyższe, Komendant Wojewódzki Policji w K. w dniu [...] stycznia 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zwolnił A. G. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A. G. wniósł o jego uchylenie podkreślając, iż w dalszym ciągu nie zakończyło się postępowanie karne w jego sprawie, które będzie miało bezpośrednie przełożenie na jego sytuację zawodową. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Komendant Główny Policji stwierdził, iż zarzuty tam zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wyjaśnił, iż w dniu 20 września 2006 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji, wprowadzająca cytowany powyżej przepis dający podstawę do zwolnienia ze służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. W niniejszej sytuacji okres dwunastomiesięcznego zawieszenia upłynął we wrześniu 2007 r., stąd też organ I instancji mógł wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Biorąc zaś pod uwagę okres pozostawania policjanta w zawieszeniu i fakt, iż postępowanie karne ponownie prowadzone jest od początku, a przewód sądowy jeszcze się nie rozpoczął, decyzja organu I instancji jest uzasadniona. Ponadto organ podkreślił, iż policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie natomiast niepraworządne działania, lub rodzące podejrzenie takiego działania, muszą skutkować odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji wykluczeniem z szeregów Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o uchylenie rozkazu o zwolnieniu go ze służby w Policji. Zarzucił organom naruszenie prawa materialnego poprzez dowolne i nieuzasadnione zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, wynikające z przyjęcia, iż każdy przypadek zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez okres powyżej 12 miesięcy uzasadnia jego zwolnienie ze służby, które w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zwolnieniu skarżącego ze służby jest uzasadniona i jako taka winna być utrzymana w mocy. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty i rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga A. G. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis w przytoczonym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122) i z mocą obowiązującą po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 11 ustawy). Jednocześnie ostatnio powołana ustawa w art. 6 ustalała, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o Policji), liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 20 września 2006 r. Przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Organy Policji prawidłowo wskazały, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia A. G. w czynnościach służbowych, zgodnie ze znowelizowaną ustawą o Policji, zakończył się we wrześniu 2007 r. Bezsprzecznym jest, iż w tym czasie w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia skarżącego. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z cytowanego powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji. Nie ma racji skarżący zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i przedwczesne wydanie decyzji o zwolnieniu – przed zakończeniem postępowania karnego. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy zwolnieniowej jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia w niniejszej sytuacji jest, jakie przyczyny są podstawą zawieszenia, a także jaki skutek zostanie wywołany po ustaniu tych przyczyn. Stąd też nie ma racji skarżący porównując powyższą regulację do podstawy wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 4, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Ten przepis prawa jest bowiem odrębną i obligatoryjną podstawą zwolnienia ze służby funkcjonariusza skazanego prawomocnym wyrokiem sądu. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego dotyczącego przedwczesności zwolnienia ze służby, a w związku z tym naruszenia zasady domniemania niewinności, należy wyjaśnić skarżącemu, iż możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji ustawowej jest bowiem zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy Policji możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 424/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy dodać, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji – funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem (tamże). Na zakończenie powyższych rozważań należy podkreślić, iż omawiany przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 orzekł, iż jest on zgodny z Konstytucją. Reasumując, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji, dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Policji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło