I SA/Bd 277/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-05-10

Skład orzekający: Mirella Łent, Leszek Kleczkowski, Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w ramach umowy cash-pooling, podmiot zarządzający (Agent/Pool Leader) może być uznany za "osobę uprawnioną do odsetek" (beneficial owner) w rozumieniu art. 11 ust. 2 Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co pozwoliłoby na zastosowanie preferencyjnej 5% stawki podatku u źródła?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Agent/Pool Leader w umowie cash-pooling nie może być traktowany jako "osoba uprawniona do odsetek" w rozumieniu art. 11 ust. 2 Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Agent pełni rolę zarządcy środków i otrzymuje wynagrodzenie za usługi, a nie dochód z wierzytelności. Ostatecznymi odbiorcami odsetek są uczestnicy systemu posiadający salda dodatnie. W związku z tym, preferencyjna stawka podatku u źródła nie może być zastosowana.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych w kontekście umowy cash-pooling. Spółka planowała przystąpić do systemu zarządzania płynnością finansową, gdzie brytyjska spółka (Agent/Pool Leader) zarządzałaby środkami uczestników. Spółka pytała, czy odsetki wypłacane przez nią w ramach tego systemu będą mogły korzystać z preferencyjnej 5% stawki podatku u źródła na podstawie Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jeśli Agent zostanie uznany za "osobę uprawnioną do odsetek". Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że Agent nie jest rzeczywistym odbiorcą odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę I SA/Bd 277/10 UZASADNIENIE W dniu 28 sierpnia 2009r. "M. B. Ś." Sp. z o.o. w Ś. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania podmiotu zarządzającego w ramach umowy cash-pooling za osobę uprawnioną do odsetek (tzw. beneficjal owner), oraz obowiązku pobierania podatku u źródła z tytułu wypłacanych odsetek. W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Spółka planuje przystąpić do w pełni zautomatyzowanego systemu kompleksowego zarządzania płynnością finansową, oferowanego w ramach grupy kapitałowej, do której należy Spółka, a zorganizowanego przez M. F. L.z siedzibą w Wielkiej Brytanii, które prowadzi szeroko rozumianą działalność finansową we własnym imieniu i na własny rachunek. Przystąpienie do systemu zarządzania płynnością nastąpić ma na skutek zawarcia nienazwanej umowy typu cash-pooling, której celem jest polepszenie płynności finansowej spółek w prowadzonej działalności gospodarczej, jak również zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego. Zasadniczym elementem przedmiotowej umowy jest wdrożenie procesu zarządzania posiadanymi na rachunkach bankowych środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem spółek-uczestników biorących udział w procesie, w taki sposób, aby kwota odsetek płaconych z tytułu istniejącego zadłużenia była jak najmniejsza, a jednocześnie, aby dochody uzyskiwane przez spółki z posiadanych przez nie nadwyżek finansowych były wyższe od standardowego oprocentowania depozytów bankowych i innych standardowych bezpiecznych instrumentów finansowych. Celem umowy o zarządzanie płynnością finansową jest takie wykorzystanie różnic w oprocentowaniu sald dodatnich i sald ujemnych na rachunkach uczestników systemu oraz efektu skali, aby podmioty z zaangażowanej grupy czerpały z tego maksymalne korzyści. Dodatkowo, Spółka oraz pozostali uczestnicy planowanego systemu cash-pooling pragną dokonywać innych transakcji z wykorzystaniem środków zaangażowanych w system zarządzania płynnością. W ramach omawianego systemu zarządzania płynnością finansową wyznaczony zostanie reprezentant podmiotów uczestniczących w tymże systemie - spółka M. F. L. z siedzibą w Wielkiej Brytanii (Pool Leader, Agent), która należy do grupy kapitałowej Spółki, niemniej, nie jest podmiotem kwalifikowanym w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Co do zasady, system zarządzania płynnością finansową, w którym uczestniczyć ma Spółka, będzie odbywać się w oparciu o rachunki prowadzone dla jego uczestników w EURO przez wytypowane banki. Opcjonalnie, Spółka może uczestniczyć równolegle w systemach zarządzania płynnością opierających się przykładowo na koronie szwedzkiej oraz koronie czeskiej lub innych walutach. Każdy z uczestników systemu cash-pooling będzie utrzymywał rachunek walutowy np. w EUR przeznaczony do obsługi wszystkich operacji przychodzących i wychodzących w tejże walucie. Wszystkie rachunki uczestniczące w strukturze cash-pooling będą znajdowały się poza Polską. Spółka posiadać będzie przedmiotowy rachunek obsługujący wszystkie operacje przychodzące i wychodzące w EUR w Deutsche Bank S.A. w Wiedniu. Jednocześnie, na rzecz Agenta utworzony zostanie w Deutsche Bank S.A. w Londynie specjalny docelowy rachunek w EUR, w którym będą konsolidowane i rozliczane środki finansowe z rachunku Spółki oraz rachunków pozostałych spółek z grupy kapitałowej M. uczestniczących w systemie cash-pooling w EUR. Agent będzie zarówno prawnym, jak i ekonomicznym właścicielem powyższego skonsolidowanego rachunku bankowego. Rola powyższych banków, jak również pozostałych banków obsługujących rachunki uczestników systemu zarządzania płynnością w funkcjonowaniu przedmiotowego systemu będzie ograniczona do założenia i utrzymywania rachunków oraz wykonywania przelewów pieniężnych związanych z tym systemem. Banki wynagradzane będą jedynie za przedmiotowe usługi, w szczególności w oparciu o zryczałtowaną miesięczną opłatę, niezależną od liczby i wartości transferów pomiędzy rachunkami uczestników systemu cash-pooling. Wszelkie pozostałe obowiązki, tj. obowiązki związane z monitorowaniem sald na rachunkach uczestników systemu zarządzania płynnością, kalkulacją wysokości transferów dokonywanych pomiędzy tymi rachunkami, kalkulacją należnego wynagrodzenia, jak również wszelkie obowiązki dokumentacyjno - informacyjne spoczywać będą na Agencie, przy czym wszelkie przedmiotowe czynności wykonywane przez Agenta będą co do zasady, w pełni zautomatyzowane i wykonywane elektronicznie. Praktyczne funkcjonowanie systemu zarządzania płynnością, do którego planuje przystąpić Spółka, polega na tym, iż na koniec każdego dnia roboczego wszystkie salda dodatnie na rachunkach uczestników systemu zarządzania płynnością będą przenoszone na rachunek konsolidacyjny Agenta. Następnie, na bazie stałego zlecenia Agenta, bank będzie dokonywał przelewu określonej kwoty środków pieniężnych niezbędnych do uregulowania sald ujemnych posiadaczy rachunków uczestniczących w systemie zarządzania płynnością finansową. W zależności od wysokości przedmiotowych nadwyżek oraz niedoborów, a w konsekwencji od wysokości przelewanych środków pieniężnych, podczas realizacji przelewów dokonywane będzie wyzerowanie sald posiadaczy rachunków lub zmniejszenie ich proporcjonalnie w zależności od dostępnych na koncie Agenta środków. Saldo pozostałe na rachunku konsolidacyjnym Agenta po dokonaniu przelewu środków pieniężnych na pokrycie ujemnych sald uczestników systemu cash-pooling stanowić będzie podstawę do wyliczenia i zapłaty odsetek należnych poszczególnym uczestnikom systemu. Wysokość odsetek kalkulowana będzie przez Agenta na koniec każdego miesiąca na podstawie wysokości sald dodatnich/ujemnych, występujących każdego dnia na rachunku Spółki oraz na rachunkach pozostałych uczestników systemu zarządzania płynnością, a także w oparciu o określoną stawkę, tj. dla systemu cash-pooling w EUR - EONIA - Euro Overnight Index Average. Dodatkowo, kalkulacja odsetek będzie uwzględniała każdorazowe zmiany sald na rachunkach uczestników systemu zarządzania płynnością oraz możliwe transfery wnikające z wzajemnych potrąceń należności przez podmioty uczestniczące w systemie zarządzania płynnością (tj. wartości wyliczonych odsetek, co do zasady, różnić się będą od kalkulacji odsetek, jakie przeprowadziłyby banki obsługujące rachunki uczestników systemu, które nie posiadają pełnej informacji, m. in. w zakresie możliwych wzajemnych potrąceń wpływających na wielkość sald na rachunkach uczestników systemu). Na podstawie umowy o system cash-pooling Agent będzie również uprawniony do zawierania transakcji zabezpieczających przed ryzykiem (np. ryzykiem walutowym), tj. w szczególności transakcji swap, transakcji na instrumentach pochodnych i innych transakcji z wykorzystaniem środków zgromadzonych na rachunku konsolidacyjnym. Przy czym Agent będzie uprawniony do podejmowania decyzji w sprawie zawarcia przedmiotowych transakcji bez uprzedniej zgody Spółki i innych uczestników systemu zarządzania płynnością co do wykorzystania pozyskanych z ich rachunków indywidualnych i przekazanych na rachunek konsolidacyjny środków pieniężnych. Ponadto, Agent pozostanie jedynym beneficjentem ewentualnego zysku z takich transakcji, bez obowiązku alokacji i dalszego transferu wpływów z tych inwestycji do Spółki i pozostałych uczestników systemu cash-pooling. Za świadczone w ramach usługi zarządzania płynnością finansową Agent będzie pobierał miesięczne wynagrodzenie w wysokości różnicy pomiędzy oprocentowaniem pobieranym od uczestników systemu posiadających salda ujemne oraz oprocentowaniem wypłacanym uczestnikom systemu posiadającym salda dodatnie. Agent będzie również wyłącznym beneficjentem ewentualnych zysków z transakcji przeprowadzanych przy użyciu środków zgromadzonych na rachunku konsolidacyjnym. Nie przewiduje się wynagrodzenia dla Agenta w innej postaci, w szczególności w formie stałej kwoty niezależnej od transferów odbywających się w ramach systemu zarządzania płynnością. W konsekwencji, wynagrodzenie Agenta będzie w pełni zależne od wysokości kwot zgromadzonych w systemie zarządzania płynnością W związku z powyżej opisanym zdarzeniem przyszłym Wnioskująca zadała pytanie czy odsetki wypłacane przez Spółkę w związku z przystąpieniem do nienazwanej umowy typu cash-pooling polegającej na zarządzaniu płynnością finansową, będą korzystały z preferencyjnej stawki podatku u źródła w wysokości 5% na podstawie Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, o ile Spółka uzyska certyfikat rezydencji Agenta? W opinii Spółki do wypłacanych przez nią płatności odsetkowych wynikających z umowy o zarządzanie płynnością finansową typu cash-pooling zastosowanie znajdą postanowienia zawarte w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 11 Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Spółka powołała się na zasadę wyrażoną w art. 11 ust. 2 Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, wskazującą na preferencyjne zasady opodatkowania podatkiem u źródła odsetek powstających w Polsce a wypłacanych rezydentowi Wielkiej Brytanii, pod warunkiem jednakże, iż rezydent ten jest "osobą uprawnioną do odsetek". Spółka zaznaczyła, że podobne stanowisko prezentowane jest w Konwencji Modelowej OECD w Sprawie Podatku od Dochodu i Majątku z 1977r. stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę i Komentarz do niej. W ocenie Spółki za faktycznego beneficjenta odsetek wypłacanych przez Spółkę w związku z przystąpieniem do umowy cash-pooling uznać należy Agenta. W konsekwencji, do opodatkowania przedmiotowych odsetek zastosowanie będą znajdowały postanowienia Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, o ile Spółka uzyska certyfikat rezydencji Agenta, gdyż wszystkie płatności w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową, które będą dokonywane przez uczestników systemu zarządzania płynnością finansową (w tym płatności odsetek dokonywane przez Spółkę) będą następować, co do zasady, na podstawie stałego zlecenia Agenta po dokonaniu odpowiedniej kalkulacji również przez Agenta. W praktyce, jedynie Agent będzie w stanie wskazać, iż transfer środków pieniężnych w obrębie grupy rachunków jest konieczny, a także tylko Agent będzie mógł określić wysokość transferowanych środków pieniężnych, w tym należnych do zapłaty przez Spółkę odsetek. Dodatkowo, jedynie w zakresie wiedzy Agenta pozostawać będzie wartość odsetek wypłaconych ewentualnie następnie innym uczestnikom systemu cash-pooling, a zatem wyłącznie Agent będzie w stanie wskazać, do którego podmiotu uczestniczącego w systemie zarządzania płynnością dokonany zostanie transfer odsetek zapłaconych przez Spółkę. Powyższe, zdaniem Spółki, pozostaje w zgodzie z praktyką świadczenia usług finansowych, gdzie podmiot otrzymujący finansowanie nie dochodzi źródeł, z jakich otrzymane przezeń środki zostały pozyskane przez podmiot udzielający mu finansowania i nie identyfikuje tychże źródeł. W związku z powyższym, w ocenie Spółki uznać należy, iż Agent będzie ostatnim ogniwem w systemie zarządzania płynnością, gdzie odbywa się alokacja odsetek. Nie będzie on zatem pośrednikiem w przekazywaniu transferów pieniężnych wynikających z umowy cash-pooling oraz podmiotem zarządzającym tym systemem, lecz de facto będzie beneficjentem wypłacanych ewentualnie przez Spółkę odsetek. Dodatkowo, Spółka wskazała, że Agent będzie również uprawniony do zawierania szeregu transakcji z wykorzystaniem środków zgromadzonych na rachunku konsolidacyjnym (w tym odsetek należnych od uczestników systemu cash-pooling za dany dzień do czasu ich faktycznej wypłaty na koniec miesiąca). Przy czym Agent będzie upoważniony do podejmowania decyzji w sprawie zawierania przedmiotowych transakcji samodzielnie i w sposób nieograniczony, bez uprzedniej zgody Spółki i innych uczestników systemu zarządzania płynnością, co do wykorzystania pozyskanych z ich rachunków indywidualnych i przekazanych na rachunek konsolidacyjny środków pieniężnych (w tym wartości należnych odsetek do terminu ich rzeczywistej zapłaty). Ponadto, Agent pozostanie jedynym beneficjentem ewentualnego zysku z przedmiotowych transakcji, bez obowiązku alokacji i dalszego transferu wpływów z tych inwestycji do Spółki i pozostałych uczestników systemu zarządzania płynnością. Powyższe w ocenie Spółki świadczy o tym, iż środki pieniężne zgromadzone w systemie zarządzania płynnością nie przepływają jedynie fizycznie pomiędzy rachunkami uczestników umowy cash-pooling i rachunkiem docelowym Agenta, lecz są faktycznie wykorzystywane przez Agenta (m. in. dla celów inwestycji). W związku z tym, Agenta należy uznać za rzeczywistego właściciela tych środków. Agent będzie właścicielem rachunku konsolidacyjnego, na który, na podstawie umowy cash-pooling, wpływać będą wszelkie nadwyżki zgromadzone na kontach uczestników. Z tytułu korzystania z takich nadwyżek wypłacane będą odsetki obliczane przez Agenta zgodnie z umową cash-pooling. Jednocześnie Agent, z należącego do niego rachunku konsolidacyjnego uzupełniał będzie wszelkie niedobory środków (salda ujemne) na rachunkach uczestników i na tej podstawie naliczał będzie odsetki należne od takich uczestników. Przy czym, należy podkreślić, iż odsetki płacone przez uczestników umowy cash-pooling (z tytułu uzupełnienia ich sald ujemnych) będą wyższe od odsetek wypłacanych pozostałym uczestnikom (z tytułu korzystania z nadwyżek zgromadzonych na ich kontach). Tak wygenerowana marża będzie własnością (zyskiem) Agenta. Zdaniem Spółki na podstawie przedmiotowej umowy cash-pooling Agent będzie pełnił rolę instytucji finansowej, która z jednej strony zapewnia brakujące środki finansowe uczestnikom z ujemnymi saldami na kontach, a z drugiej strony wynagradza uczestników, których konta wykazują salda dodatnie. W świetle powyższego, jak wskazała Wnioskująca, wynagrodzenie Agenta za usługi świadczone w ramach systemu zarządzania płynnością (czyli różnica pomiędzy oprocentowaniem pobieranym od uczestników systemu posiadających salda ujemne i oprocentowaniem wypłacanym uczestnikom systemu posiadającym salda dodatnie oraz ewentualne zyski z transakcji z wykorzystaniem środków zgromadzonych w systemie) będzie w pełni zależne od wysokości kwot zgromadzonych w tym systemie oraz ewentualnych zysków zrealizowanych w związku z wyżej wymienionymi transakcjami. Powyższe, w ocenie Spółki, wskazuje, iż Agent nie będzie jedynie pośrednikiem płatności oraz podmiotem zarządzającym systemem cash-pooling a dokonywane na rzecz Agenta płatności nie będą wyłącznie czynnością wtórną o charakterze administracyjnym. W szczególności bowiem Agent będzie realizował własne zyski na bazie marży od transferów (w tym odsetkowych) w ramach systemu zarządzania płynnością. Spółka wskazała także, że powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w praktyce międzynarodowego prawa podatkowego, np. monografii "Klaus Vogel on Double Taxation Conventions, Third Edition", Wydawnictwo Kluwer Law International, 2006 r. (strony 722-723). Wnioskująca zwróciła także uwagę na charakter klauzuli beneficjenta, faktycznego właściciela (Beneficial Owner), której zdaniem spółki nie należy stosować w wąskim i technicznym znaczeniu. Określenie to należy rozumieć w jego kontekście i w świetle przedmiotu i celu Konwencji Modelowej, a mianowicie zapobiegania uchylaniu się od płacenia podatków oraz oszustwom podatkowym (Komentarz do art. 10 i 11 Konwencji Modelowej oraz "OECD, Double Taxation Conventions and the Use of Conduit Companies, Paris 1987"). W takim ujęciu, zdaniem Spółki, Agent będący rezydentem podatkowym w Wielkiej Brytanii w sposób oczywisty nie może być pozbawiony statusu faktycznego właściciela (benefical owner). Celem przedmiotowej umowy cash-pooling nie jest bowiem uzyskanie korzyści z jednej bądź kilku umów o unikaniu podwójnego opodatkowania czy uchylenie się od płacenia podatków, ale takie wykorzystanie istniejących na rynku finansowym różnic w oprocentowaniu sald dodatnich i sald ujemnych na rachunkach uczestników systemu oraz efektu skali, aby podmioty z zaangażowanej grupy czerpały z tego maksymalne korzyści. W opinii Spółki Agent nie może być uznany za zwykłą spółkę pośrednika (tzw. Conduit Company), gdyż wszystkie płatności w ramach przedmiotowej umowy, które będą dokonywane przez uczestników systemu zarządzania płynnością finansową będą następować, co do zasady, na podstawie stałego zlecenia Agenta po dokonaniu przez niego odpowiedniej kalkulacji. W praktyce, jedynie Agent będzie w stanie wskazać, iż transfer środków pieniężnych w obrębie grupy rachunków jest konieczny, a także tylko Agent będzie mógł określić wysokość transferowanych środków pieniężnych, w tym należnych do zapłaty przez Spółkę odsetek. Ponadto, Agent będzie uprawniony do zawierania szeregu transakcji z wykorzystaniem środków zgromadzonych na rachunku konsolidacyjnym i pozostanie jedynym beneficjentem ewentualnego zysku z przedmiotowych transakcji. Będzie też realizował zysk wynikający z różnicy pomiędzy wysokością odsetek płaconych przez uczestników posiadających salda ujemne a odsetkami wypłacanymi uczestnikom, których nadwyżki przelewane są na rachunek docelowy Agenta. Spółka wskazała także, że żaden z narodowych systemów podatkowych (w tym polski) nie zawiera precyzyjnej definicji pojęcia faktyczny właściciel (beneficial owner) i w związku z tym, nie może ono być interpretowane wedle prawa wewnętrznego państwa będącego stroną umowy. Zgodnie z art. 3 par. 2 Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania każde określenie niezdefiniowane w tej umowie powinno mieć takie znaczenie, jakie ma ono w tym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie rzeczona umowa. Jako że polskie ustawodawstwo podatkowe nie zawiera definicji pojęcia "faktyczny właściciel" jedynym możliwym rozwiązaniem, zdaniem Spółki, jest zastosowanie wykładni opierającej się na znaczeniu, jakie temu określeniu zostało nadane przez Komentarz do Konwencji Modelowej oraz doktrynę międzynarodową prawa podatkowego. Konkludując Spółka podkreśliła, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodzi tożsamość odbiorcy odsetek i podmiotu do nich uprawnionego, tj. Agent będzie rzeczywistym właścicielem wypłacanych przez Spółkę w związku z umową cash-pooling odsetek. W konsekwencji, do opodatkowania przedmiotowych odsetek zastosowanie może znaleźć preferencyjna stawka podatku u źródła wynikająca z postanowień Polsko-Brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (o ile Spółka uzyska certyfikat rezydencji Agenta). W interpretacji indywidualnej z dnia [...]r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu aktu organ powołał treść art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), zgodnie z którym podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2 (podatnicy, niemający na terytorium RP siedziby lub zarządu), przychodów z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how), ustala się w wysokości 20% przychodów. Przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska - art. 21 ust. 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 26 ust. 1 ustawy, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz w art. 22 ust. 1, są obowiązane, jako płatnicy, pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Z art. 11 ust. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisanej w Londynie dnia 20 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 250, poz. 1840) wynika, że odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Z kolei na podstawie art. 11 ust. 4 Konwencji użyte w tym artykule określenie "odsetki" oznacza dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką lub prawem do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek rządowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych. Określenie to nie obejmuje żadnego dochodu, który jest traktowany jak dywidenda zgodnie z postanowieniami artykułu 10 niniejszej Konwencji. Postanowienia ustępów 1, 2 i 3 niniejszego artykułu nie mają zastosowania, jeżeli osoba uprawniona do odsetek, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie prowadzi w drugim Państwie, w którym powstają odsetki, działalność poprzez zakład tam położony i jeżeli wierzytelność, z tytułu której płacone są odsetki, jest faktycznie związana z takim zakładem. W takim przypadku stosuje się postanowienia artykułu 7 niniejszej Konwencji - art. 11 ust. 5 Konwencji. Dokonując interpretacji ww. przepisów organ również zwrócił uwagę na tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej, które , jak podkreślił organ, choć nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Organ podkreślił, że z Komentarza do Konwencji Modelowej OECD wynika, iż postanowienia umów (konwencji) o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie dotyczącym odsetek mają zastosowanie jedynie w przypadku, gdy to podmiot uzyskujący odsetki posiada status rzeczywistego odbiorcy ("beneficial owner"), czyli jest podmiotem, którego prawo do dysponowania otrzymaną płatnością nie ma wyłącznie formalnego charakteru. Co do zasady, w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest na rzecz pośrednika będącego rezydentem określonego państwa, który następnie przekazuje tę płatność ostatecznemu odbiorcy, państwo w którym powstaje dana płatność nie jest zobowiązane do zastosowania wobec tego pośrednika postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W ocenie organu sam fakt bycia rezydentem określonego państwa i otrzymania płatności nie jest wystarczającym warunkiem do skorzystania z postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy prawo do dysponowania dochodem ma ograniczony charakter. Oznacza to, iż postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie do podmiotów będących faktycznymi odbiorcami odsetek. Następnie organ zaznaczył, że przepisy prawa podatkowego nie odnoszą się wprost do umowy cash-pooling, zatem ewentualne konsekwencje podatkowe należałoby oceniać z punktu widzenia ogólnych zasad opodatkowania obowiązujących w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Sposób konstrukcji umowy cash-poolingu jest, zdaniem organu, jednocześnie wyborem odpowiedniego typu instrumentu. Jest to sprawa indywidualna, uzależniona - z jednej strony - od podmiotu, który organizuje i pośredniczy w cash-poolingu (tzw. Agenta lub Pool Leadera), z drugiej z dostosowania zapotrzebowania spółek zainteresowanych tego typu instrumentem. Trzeba zaznaczyć, że jest to instrumentarium o niestandardowej ofercie, stąd też nie można przewidzieć wszystkich możliwych wariantów tej umowy. W ocenie organu, z opisanej we wniosku metody funkcjonowania wybranego wariantu cash-poolingu nie wynika, czy podmiot zagraniczny będzie rzeczywistym odbiorcą należności odsetkowych. W szczególności organ podkreślił, że Agent pełni rolę zarządcy środków finansowych, tym samym nie jest ich właścicielem, gdyż wynika to z istoty zarządzania środkami finansowym należącymi do podmiotów z grupy. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że Spółka będzie mogła zastosować zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 2 ustawy, stosowne postanowienia odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania obowiązującej pomiędzy Polską a państwem rezydencji podatkowej podmiotu uprawnionego, uzyskującego dochód z tytułu odsetek, a więc poszczególnych spółek z grupy, które biorą udział w systemie cash-poolingu. Tym samym, zdaniem organu, w przypadku, gdy podmiot zarządzający - Agent będzie rzeczywistym odbiorcą wypłacanych odsetek, zastosowanie znajdzie zapis art. 11 Konwencji, zgodnie z którym odsetki podlegałyby opodatkowaniu podatkiem w państwie siedziby odbiorcy odsetek, oczywiście przy spełnieniu warunku posiadania przez Spółkę certyfikatu rezydencji podmiotu zagranicznego. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka nie podzieliła stanowiska wyrażonego w interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze na interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. 11 Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisanej w Londynie dnia 20 lipca 2006r. w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60) poprzez wydanie interpretacji indywidualnej naruszającej standardy prawidłowego uzasadnienia interpretacji indywidualnej oraz wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady praworządności, która zgodnie z art. 14 h Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej; 2) Naruszenie art. 14b § 3 Ordynacji w związku z art. 169 § 1 Ordynacji poprzez przyjęcie przez organ do rozstrzygnięcia stanu faktycznego, który nie wynikał z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz niewystąpienie z wnioskiem o uzupełnienie stanu faktycznego, 3) art. 121 § 1 Ordynacji poprzez wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, która zgodnie z art. 14h Ordynacji Podatkowej ma również zastosowanie do postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz uznanie prawidłowości stanowiska przedstawionego w przedmiotowym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. W uzasadnieniu strona wskazała, że w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest podstaw do uznania, iż Agent nie jest rzeczywistym odbiorcą odsetek wypłacanych przez podmioty uczestniczące w systemie zarządzania płynnością cash-pooling opisanym w stanie faktycznym. Skarżąca podniosła, że definicja pojęcia "osoba uprawniona do odsetek" ("beneficial owner") nie została ustalona przez Umawiające się Państwa (Polskę i Wielką Brytanię) w Polsko-Brytyjskiej Umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania. Definicję tę, jak wskazała strona, można odnaleźć między innymi w "International Tax Glossary" opracowanym przez The International Bureau of Fiscal Documentation w Amsterdamie z 1992r., gdzie znajduje się m.in. wyjaśnienie, że termin "beneficial owner" nie jest jednoznacznie sprecyzowany i brak jest consensusu organów podatkowych różnych państw co do jego treści oraz warunków zastosowania. Podobnie, na wieloznaczność tego terminu w polskich umowach o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu w przypisie nr 2 na stronie 198 swego komentarza "Polskie umowy o unikaniu podwójnemu opodatkowania", Warszawa 2000, zwraca uwagę Józef Banach. Skarżąca podkreśliła, że powołany wyżej "International Tax Glossary" określa jednak pewne czynniki determinujące uznanie podmiotu za osobę uprawnioną do odsetek. Wskazała, na opracowanie Michała Zdyba "Instytucja właściciela faktycznego (beneficial owner) w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania" (w: "Przegląd Podatkowy", nr 6/2009 s. 25), z którego wynika, że pierwszym czynnikiem definiującym "właściciela faktycznego" jest posiadanie przez niego prawa do czerpania korzyści ekonomicznych z majątku. Powinien on także sprawować kontrolę nad posiadanym majątkiem i sposobem korzystania z tego majątku. Skarżąca przytoczyła również definicję pojęcia zwartą w słowniku Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju [OECD], zgodnie z którą "beneficial owner" to: osoba, która rzeczywiście korzysta z przywilejów wynikających z prawa własności, nawet, gdy tytuł własności opiewa na inne nazwisko. Skarżąca podkreśliła, że powyższe stanowisko, iż realizacja własnych zysków przez ewentualnego pośrednika transakcji finansowej czyni z niego faktycznego właściciela płatności, znajduje potwierdzenie w praktyce międzynarodowego prawa podatkowego, przykładowo cytując fragmenty monografii "Klaus Vogel on Double Taxation Conventions, Third Edition", Wydawnictwo Kluwer Law International, 2006 r. [strony 722723],: Strona podała także, że zgodnie z wytycznymi Komentarza do Konwencji Modelowej OECD w wersji z dnia 17 lipca 2008r., termin "odbiorca odsetek" nie może być użyty w wąskim i technicznym znaczeniu, lecz winien być rozumiany w kontekście i w świetle przedmiotu i celu Konwencji, w tym unikania podwójnego opodatkowania i przeciwdziałania uchylaniu się od opodatkowania. Interpretując pojęcie "faktycznego właściciela", należy zatem, w opinii strony, większą uwagę przykładać do zamiaru stron w kształtowaniu transakcji niż do samej formy przeprowadzenia transakcji, czego Organ ewidentnie nie uczynił. Zdaniem skarżącej dokonana przez organ interpretacja powołanego w art. 11 ust. 2 Polsko-Brytyjskiej UPO terminu "osoba uprawniona do odsetek", zawęża jego znaczenie, wyłączając z niej Agenta jako podmiot będący wyłącznie formalnym odbiorcą odsetek. Interpretacja ta, w opinii skarżącej, ogranicza się wyłącznie do formy transakcji i to w ograniczonym zakresie, dotyczącym ogólnie rozumianej umowy cash-pooling. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie, środki pieniężne zgromadzone w systemie zarządzania płynnością, w tym odsetki, są faktycznie wykorzystywane przez Agenta (m. in. dla celów inwestycji). Agent, mimo, że w ograniczonym czasie, korzysta zatem z przywileju prawa własności, swobodnie dysponując zgromadzonymi w systemie cash-pooling środkami finansowymi (w tym odsetkami wypłacanymi przez Spółkę). Skarżąca stwierdziła także, że dokonując interpretacji zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego, organ powinien był sięgnąć do kontekstu Umowy Polsko-Brytyjskiej, tj. do Komentarza. Dodatkowo, skarżąca podniosła, iż Państwa-Sygnatariusze Umowy uzyskały możliwość ograniczenia lub rozszerzenia zakresu interpretacji poszczególnych pojęć zawartych w Komentarzu poprzez wniesienie zastrzeżeń oraz zawarcie przepisów wyłączających bądź uszczegóławiających w ramach poszczególnych UPO, względnie podpisanie protokołów do UPO. Władze Rzeczpospolitej Polskiej nie przedstawiły zastrzeżeń odnośnie regulacji dotyczących płatności odsetkowych. Polsko-Brytyjska UPO nie zawiera odrębnych regulacji w omawianym zakresie ani też w materii tej nie został podpisany żaden protokół do Polsko-Brytyjskiej UPO. W związku z powyższym, uznać należy, iż interpretacja Polsko-Brytyjskiej UPO winna być zgodna z interpretacją przyjętą przez OECD, tj. z zgodna z Komentarzem. Skarżąca zaznaczyła, że rola wykładni celowościowej w interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania potwierdzona została w interpretacjach organów podatkowych na gruncie ogólnych zasad interpretacji traktatów międzynarodowych, wynikających z Konwencji Wiedeńskiej (np. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście w interpretacji z dnia 30 czerwca 2003r. Nr PB2/415/56/03/GH). Skarżąca podkreśliła, że umowa cash-pooling, do której zamierza przystąpić, stanowi pewien wariant umowy znajdującej szerokie zastosowanie w praktyce rynkowej i nie można uznawać jej za umowę zaprojektowaną i zawartą wyłącznie w celu uzyskania dodatkowych preferencji podatkowych, których osiągnięcie nie byłoby możliwe w przypadku stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania innych niż Polsko-Brytyjska. Skarżąca zauważyła przy tym, że inne Umowy zawarte przez Polskę przewidują niekiedy opodatkowanie odsetek wypłacanych przez rezydentów podatkowych Polski na znacznie bardziej korzystnych zasadach niż Umowa Polsko-Brytyjska, więc jeśli celem umowy cash-polling byłoby jedynie uzyskanie niestandardowych korzyści podatkowych, wybrałaby jako Agenta podmiot z rezydencją podatkową państwa, z którym Umowa daje zwolnienie z podatku od odsetek u źródła. Skarżąca wskazała, że pozostawienie w obrocie zaskarżonej interpretacji oznaczałoby de facto podwójne w sensie ekonomicznym opodatkowanie dochodu z tytułu odsetek wypłacanych przez nią w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową, co pozostaje w sprzeczności z zasadniczym celem Konwencji Modelowej OECD oraz zawieranych na jej podstawie umów. Mając na uwadze niemożność ustalenia ostatniego odbiorcy przekazywanych przez skarżącą odsetek, strona podniosła, iż zobowiązana będzie każdorazowo dokonać poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych wg stawki wynikającej z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. 20% i nie będzie generalnie możliwe zastosowanie stawki obniżonej wynikającej z Umowy Polsko-Brytyjskiej. Jednocześnie, z uwagi na brak identyfikacji podmiot jako ostatni uzyskujący odsetki posiadający siedzibę w innym niż Polska państwie (inny uczestnik systemu cash-pooling), pozbawiony będzie prawa do odliczenia potrąconego w Polsce zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Powyższe godzi w podstawowy cel zawieranych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jakim jest eliminowanie podwójnego opodatkowania w państwie źródła dochodu oraz w państwie rezydencji podatnika, czy to Agenta, czy innych uczestników systemu cash-pooling. Finalnie, Strona podkreśliła, że dokonana przez organ interpretacja przepisów nie wskazuje, w jaki sposób skarżąca miałby ustalić uczestnika systemu zarządzania płynnością finansową otrzymującego odsetki w związku z zaistniałym ujemnym saldem na rachunku skarżącej, tj. w jaki sposób możliwe będzie uniknięcie podwójnego opodatkowania, a tym samym wypełnienie celu. przyświecającego sygnatariuszom Konwencji Modelowej i zawieranych na jej podstawie umowom. Skarżąca zauważyła, iż analizując przedstawiony w zaskarżonej interpretacji stan faktyczny, organ nie uwzględnił praktyki świadczenia usług finansowych, gdzie podmiot otrzymujący finansowanie nie dochodzi źródeł, z jakich otrzymane przezeń środki zostały pozyskane przez podmiot udzielający mu finansowania i nie identyfikuje tychże źródeł. Zdaniem Spółki rola Agenta - mimo pewnych podobieństw - nie sprowadza się wyłącznie do pośrednictwa w kojarzeniu stron finansowania. Ci bowiem nie identyfikują się nawzajem. Ponadto, wynagrodzenie Agenta nie przybiera formy marży o generalnie ustalonej wysokości, lecz zależy wyłącznie od samodzielnie wypracowanego przez Agenta zysku na transakcjach przy użyciu odsetek wypłacanych przez uczestników systemu w określonym czasie. Ponadto, dokonując oceny stanu faktycznego, organ, zdaniem skarżącej, nie podał wystarczających argumentów na poparcie zajętego stanowiska. Z kolei zasada działania w granicach prawa oznacza, jak podkreśliła strona, że Minister Finansów, dokonując interpretacji przepisów, winien interpretować przepisy prawa zgodnie z określonymi w przepisach kompetencyjnych zasadami, tj. w szczególności na podstawie postanowień Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów winien w pierwszej kolejności dokonać interpretacji postanowień umowy międzynarodowej na gruncie prawa międzynarodowego. Skarżąca podkreśliła, że organ swoim działaniem naruszył również art. 169 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się bowiem do treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku braku dostatecznie wyczerpującego przedstawienia przez skarżącą niektórych z okoliczności stanu faktycznego, organ jest zobligowany do wezwania skarżącej do ich sprecyzowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie wypada podkreślić, że w myśl art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z § 3 art. 14b Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Rozpatrywanie zagadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę ogranicza się, w myśl art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, do interpretacji stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że podane we wniosku zdarzenie przyszłe stanowiło jedyną faktyczną podstawę udzielonej interpretacji i tym samym wyznaczyło granice, w jakich interpretacja ta może wywołać określone w ustawie skutki prawne. Organ podatkowy udzielając interpretacji przepisów prawa podatkowego odnieść się może zatem wyłącznie do zdarzenia przyszłego opisanego przez skarżącą. Należy podkreślić i to, że udzielając interpretacji indywidualnej organ podatkowy nie ustanawia żadnej normy indywidualnej, lecz jedynie przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej sprawy indywidualnej. Nie staje się ona zatem aktem stosowania prawa, rozstrzygającym o prawach lub obowiązkach podmiotu w konkretnej sprawie podatkowej. Interpretacja jest jedynie poglądem na temat rozumienia treści przepisów prawa - por. wyrok WSA z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Bk 178/05. Sąd przyjął, iż w ocenie organu, nie jest możliwe zastosowanie 5% stawki, o jakiej mowa w art. 11 ust. 2 Konwencji między Rzeczypospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisanej w Londynie dnia 20 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 250, poz. 1840), w przypadku gdy odsetki wypłaca polska spółka, zarządzającemu jej finansami, liderowi umiejscowionemu w Anglii, który może korzystać z tych pieniędzy na określonych umową zasadach i potrącać z nich swe wynagrodzenie, ale odsetki zostaną wypłacone pozostałym uczestnikom systemu posiadającym salda dodatnie, gdyż lider nie jest rzeczywistym odbiorcą odsetek o jakim mowa w tym przepisie w świetle komentarza do Konwencji Modelowej OECD. Organ uznał tym samym za okoliczność istotną to, czy lider jest rzeczywistym odbiorcą, zinterpretował samo pojęcie i wykonał subsumcję. Tak dokonana interpretacja była prawidłowa w świetle prawa. Dodatkowo w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest jednoznaczna i wystarczająca w zakresie zadanego pytania. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 Konwencji, odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Jednakże, takie odsetki mogą być także opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli osoba uprawniona do odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5 procent kwoty brutto tych odsetek. Właściwe organy Umawiających się Państw ustalą, w drodze wzajemnego porozumienia, sposób stosowania tego ograniczenia. Takie zapisy wymagają by lider miał przymiot uprawnionego do odsetek i poprawnie organ stanął na stanowisku, że nie może być to pośrednik, który tylko formalnie dysponuje otrzymaną płatnością. Przede wszystkim osoba uprawniona do odsetek to jej odbiorca ostateczny, co wynika z samej ich definicji zwartej w art. 11 ust. 4 Konwencji. Zgodnie z tym określeniem, "odsetki" to dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką lub prawem do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek rządowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych. Określenie to nie obejmuje żadnego dochodu, który jest traktowany jak dywidenda zgodnie z postanowieniami artykułu 10 niniejszej Konwencji. Wszelkie osoby, jakie uczestniczą w przekazaniu odsetek posiadaczowi wierzytelności, nie są "uprawnione do odsetek". Taki też zakres podmiotów objęto określając odbiorcę przymiotnikiem "rzeczywisty". Pojęciem słownikowo odpowiadającym użytemu określeniu w Komentarzu do konwencji OECD i przez organ, jest wyraz "prawdziwy", ale nie może tu chodzić o odbiorcę prawdziwego, gdyż nie można wyobrazić sobie chęci przeciwstawienia "odbiorcy nieprawdziwemu". Odbiorcą się jest albo nie. Uprawnienie do odsetek, może mieć tylko ta osoba, której przysługują one jako dochód z wierzytelności. Z opisanego przez spółkę mechanizmu rozliczeń wynika, że odsetki powstałe w wyniku korzystania z pieniędzy innych podmiotów (nie lidera), należą się im, a Agent jedynie za ich zgodą może z tych pieniędzy rozliczyć swoje wynagrodzenie za zarządzanie finansami. Prawidłowo organ nie doszukał się w opisie przedstawionym przez skarżącą sytuacji, kiedy to lider uprawniony byłby do odsetek, także w pojęciu przyjętym w skardze. Korzystanie z pieniędzy, które wpłynęły do lidera w ramach rozliczenia się polskiej spółki z odsetek, nie jest niczym innym jak czerpaniem z nich jakichś korzyści. Gdyby uznać, że lider jest ich rzeczywistym odbiorcą (uprawnionym odbiorcą odsetek), to takich odbiorców byłoby, co najmniej dwóch: lider i spółka dysponująca saldem dodatnim. W takim wypadku chcąc rozliczyć wypłatę odsetek, należałoby wybrać jednego z nich. Jednakże w ocenie Sądu możliwość takiego wyboru musiałaby być uwzględniona w akcie prawnym, chociażby w ten sposób, że pozostawia się to w gestii podmiotu prywatnego. Brak uzasadnienia prawnego dla takiej koncepcji. Pozostawienie części środków wpłaconych tytułem zapłaty odsetek, następuje jedynie w ramach rozliczenia wynagrodzenia, jakie zgodzili się płacić pozostali uczestnicy za zarządzanie finansami. Tak sprawę przedstawił we wniosku skarżący i organ zasadnie uznał, że z wniosku nie wynika, aby było inaczej. Jak podano we wniosku: "za świadczone (...) usługi (...) Agent będzie pobierał miesięczne wynagrodzenie w wysokości różnicy pomiędzy oprocentowaniem pobieranym (...) oraz (...) wypłacanym. (...) będzie również wyłącznym beneficjentem ewentualnych zysków z transakcji przeprowadzanych przy użyciu środków zgromadzonych na rachunku konsolidacyjnym. Nie przewiduje się wynagrodzenia dla Agenta w innej postaci, (...)". Z tego jasno wynika, że lider zyskuje dochód ze swej działalności usługowej, a nie z wierzytelności. Dochód z wierzytelności zyskują uczestnicy, którzy w rozliczeniu posiadali salda dodatnie. W takim wypadku WSA nie dopatrzył się naruszenia prawa. W szczególności bezzasadne są zarzuty skargi, bo organ przyjął okoliczności istotne stosownie do art. 11 ust. 2 Konwencji. Poprawnie zakreślając definicję uprawnionego do odsetek, odpowiednio odczytał z wniosku, że lider nie spełniał jej przesłanek i nie mogły tego zmienić kwestie rozliczeń umówionych pomiędzy nim a uczestnikami w mechanizmie zawartej umowy cash pool, gdyż nie obejmowały odsetek, o jakich mowa w art. 11 ust. 4 Konwencji, ale wynagrodzenie. Organ skupiając się na tym, co było istotne z punktu widzenia przepisu nie miał obowiązku objęcia interpretacją tych okoliczności faktycznych, które były nieistotne z punktu widzenia interpretowanej podstawy prawnej. Chodzi tu o kwestie uprawnień Agenta, jakie wynikają z jego wynagrodzenia. Takie stanowisko, w przypadku zarzutów skarżącej powinno zostać zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa czy odpowiedzi na skargę, które jednak nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zatem zarzuty skargi uznano za nieskuteczne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. L. Kleczkowski M. Łent T. Liwacz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło