II OSK 1655/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-24

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Maria Czapska-Górnikiewicz, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy, która zalicza określone drogi do kategorii dróg gminnych, może stanowić zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę na nieruchomości przylegającej do tych dróg?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy, będącą aktem prawa miejscowego, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Dopóki uchwała taka pozostaje w obrocie prawnym, organy administracji są nią związane, a przyległa nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej, nawet jeśli istnieje możliwość późniejszego wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Zawieszenie postępowania nastąpiło w związku ze skargą B Sp. z o.o. na uchwałę Rady m.st. Warszawy dotyczącą zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. A Sp. z o.o. kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że skarga na uchwałę nie jest zagadnieniem wstępnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 501/10 w sprawie ze skargi B Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz B Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 501/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji (pkt I), stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt II) oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). Wyrok ten zapadł w następującym wskazanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r., Prezydent m.st. Warszawy zawiesił postępowanie w sprawie wszczętej na wniosek A. Sp. z o.o., a dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, w związku z wystąpieniem przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] października 2005 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji oraz w związku ze złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady m.st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy kategorii dróg gminnych. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy w/w postanowienie o zawieszeniu wskazując w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że jedyną podstawą zawieszenia przedmiotowego postępowania jest skarga B. Sp. z o.o., złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady m.st. Warszawy Nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. Powyższe postanowienie Wojewody Mazowieckiego zaskarżyła A. Sp. z o.o. zarzucając obrazę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., podnosząc, że skarga do sądu administracyjnego nie jest podstawą zawieszenia postępowania. Jednocześnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] października 2009 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę należało uznać za zasadną, albowiem wystąpiły naruszenia prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegało postanowienie orzekające o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na złożoną przez B. Sp. z o.o. z/s w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na Uchwałę Rady m.st. Warszawy Nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy kategorii dróg gminnych. Nadto Sąd przytoczył przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wyjaśnił, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy, m.in. wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a więc istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym. W orzecznictwie ową "bezpośredniość" podkreśla się jako wymóg, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ani złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy, ani fakt złożenia skargi do sądu na opisaną wyżej uchwałę Rady m.st. Warszawy Nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. nie jest zagadnieniem prejudycjalnym w sprawie wszczętej w postępowaniu w ramach nadzoru budowlanego, gdyż nie musiały poprzedzać rozpoznania sprawy i wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Organ bowiem, w ocenie Sądu, nie może - zawieszając postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. kierować się przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy badanej w postępowaniu nadzorczym, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów i obowiązującego prawa (w świetle zarzutów wnioskującej o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego) możliwe jest rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Sąd stanął na stanowisku, że samo wszczęcie postępowania sądowego mającego na celu ocenę zgodności z prawem ostatecznego orzeczenia lub uchwały, które rozstrzygnęło zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w tym postępowaniu. Dopóki zaskarżony do Sądu akt nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jego wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 i art. 16 § 1 k.p.a., ale też nakaz wynikający z art. 12 § 1 k.p.a. dotyczący szybkości postępowania organu administracji publicznej. Dodatkowo Sąd podkreślił, iż w myśl tego przepisu konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. Na poparcie powyższego stanowiska Sąd powołał się na wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r., sygn. akt I SA 481/83 (opubl. ONSA 1983/2 poz. 65). Chodzi tu o sytuację, gdy kwestia prejudycjalna jest wątpliwa i dla jej wyjaśnienia niezbędne jest przeprowadzenie postępowania przed właściwym organem. Sytuacja taka jednak – zdaniem Sądu I instancji – w sprawie niniejszej nie zachodzi, albowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Ponadto wskazano, że również w wyroku NSA z dnia 13 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1670/98 wskazano, że "samo wszczęcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania w tym postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.". Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że: a) skarga wniesiona przez B. Sp. z o.o. na uchwałę Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. nie stanowi kwestii prejudycjalnej w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, w której zagadnienie dotyczące zgodności z prawem uchwały Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., b) wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego nie może być podstawą do zawieszenia postępowania w sytuacji, w której z wykładni literalnej art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że kwestią prejudycjalną uzasadniającą zawieszenie postępowania może być postępowanie sądowoadministracyjne, c) w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym w sytuacji, w której zagadnienie wstępne ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż ustalenie, czy działki ew. nr [...] oraz [...] stanowią drogę publiczną czy też nie stanowią drogi publicznej ma wpływ na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ jeżeli nieruchomość nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej, decyzja o pozwoleniu na budowę nie może zostać wydana, a kwestia dostępu inwestycji do drogi publicznej jest rozpatrywana na etapie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. 2. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że rozpoznanie skargi na uchwałę Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. nie musiało poprzedzać rozpoznania sprawy i wydania decyzji przez organy nadzoru budowlanego w sytuacji, w której obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, w wyniku czego poszanowanie interesu B. Sp. z o.o., użytkownika wieczystego działek ew. nr [...] oraz [...], wymagało ustalenia czy dojazd do inwestycji może być realizowany na jej nieruchomościach. W związku z powyższym autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie od A. Sp. z o.o. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że kwestia ustalenia, czy działki gruntu nr ew. [...] oraz [...] pozostające w użytkowaniu wieczystym B. Sp. z o.o. są drogą publiczną, stanowi zagadnienie materialno-prawne, które pojawiło się w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jego wynik ma oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, co z niewiadomych przyczyn zostało pominięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W ocenie skarżącej kasacyjnie bez ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii, czy uchwała Rady m. st. Warszawy jest zgodna z prawem, organ administracji nie będzie w stanie wydać w postępowaniu administracyjnym decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaś wątpliwość co do tego, czy ww. działki mogą zostać zakwalifikowane jako drogi publiczne pojawiła się, gdy w toku postępowania okazało się, że ich właścicielem jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym skarżąca kasacyjnie Spółka. W ocenie autora skargi kasacyjnej jeśli okaże się, że działki nr [...] i [...] nie stanowią drogi publicznej, to organ winien wydać decyzję odmowną z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej, niezależnie od niewykonania przez inwestora postanowienia nakładającego na niego obowiązek przedstawienia zgody użytkownika wieczystego tych działek na korzystanie z nich w zakresie prawa przejścia i przejazdu oraz wykonania dojazdów do inwestycji. Zatem, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne, które nie zostało do tej pory rozstrzygnięte i którego wynik ma oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego, co stanowi o prawidłowości rozstrzygnięcia Prezydenta m. st. Warszawy i Wojewody Mazowieckiego. Ponadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie stanowisko Sądu, iż "samo wszczęcie postępowania sądowego, mającego na celu ocenę zgodności z prawem ostatecznego orzeczenia lub uchwały, które rozstrzygnęło zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." nie zasługuje na aprobatę, albowiem jest ono sprzeczne z wykładnią wskazanego wyżej przepisu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania. Wskazano również, że zagadnienie wstępne istniejące w niniejszej sprawie nie było do tej pory badane przez odpowiednie organy, a stan prawny spornych działek nie był przedmiotem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Zatem postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie ustalenia zgodności z prawem uchwały nr XVI/239/2003 umożliwi rozstrzygnięcie poważnych wątpliwości, które mają wpływ na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Nadto zauważono także, że do uchwał organu gminy nie ma zastosowania przepis art. 16 § 1 k.p.a., a ich weryfikacja jest możliwa po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego, zdaniem skarżącej kasacyjnie sam fakt, że uchwała Rady m. st. Warszawy może być wzruszona wyłącznie w trybie skargi do sądu administracyjnego nie oznacza, iż zagadnienie wstępne jest już rozstrzygnięte, jak błędnie wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Poza tym autor skargi kasacyjnej wskazał, że – wbrew stanowisku Sądu – w niniejszej sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, gdyż kwestia posiadania przez inwestycję objętą zawieszonym postępowaniem dostępu do drogi publicznej, której wyjaśnienie jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, może być wyjaśniona wyłącznie poprzez rozstrzygnięcie skargi B. Sp. z o.o. na uchwałę Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003, a treść decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zależy od rozstrzygnięcia skargi. Zdaniem skarżącej kasacyjnie zakwestionowany wyrok narusza także przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, albowiem stwierdzono w nim, że fakt złożenia skargi na ww. uchwałę Rady Miasta nie musiał poprzedzać rozpoznania sprawy i wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. A przecież, gdyby wydano pozwolenie na budowę, a uchwała Rady Miasta zostałaby uchylona, to inwestor uzyskałby określone uprawnienie w stosunku do nieruchomości niestanowiącej drogi publicznej. Nadto podkreślono, że ratio legis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest również możliwość wyeliminowania sytuacji, w której organ administracji mimo istnienia zagadnienia prawnego budzącego wątpliwości, mogącego naruszać interes osób trzecich i wymagającego rozstrzygnięcia, musi wydać decyzję, która następnie zostanie usunięta z obrotu prawnego jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 19 lipca 2010 r. A. Sp. z o.o. wniosła o oddalenie wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Natomiast przywołane zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, albowiem Sąd I instancji prawidłowo wyłożył ten przepis i uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może mieć on zastosowania. Wadliwej wykładni tego przepisu skarżący upatruje w tym, że Sąd nie uznał, iż wniesienie skargi na uchwałę Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy kategorii dróg gminnych nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy na skutek uwzględnienia tej skargi na ww. uchwałę nieruchomość inwestora pozbawiona zostanie dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W judykaturze przyjmuje się, że pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć w ten sposób, iż jest to zagadnienie, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu oraz wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia, tj. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Jednocześnie musi istnieć bezpośrednia zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (porównaj: Komentarz do art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Tom I, zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej LEX 2010). Podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że w sprawie której przedmiotem jest kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę zagadnieniem wstępnym nie może być rozstrzygnięcie skargi na obowiązującą uchwałę Rady m. st. Warszawy nr XVI/239/2003 z dnia 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy kategorii dróg gminnych. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości kwestia zaliczenia tego typu uchwał do przepisów prawa miejscowego, albowiem akty te mają charakter ogólnych aktów administracyjnych skierowanych do nieograniczonej liczy osób i są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego (porównaj: wyrok NSA z dn. 4.04.2008 r., sygn. akt II OSK 102/08, opubl. NZS z 2008 r. nr 5, poz. 103). Zaś przepis art. 87 ust. 1 Konstytucji RP zalicza akty prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Skoro w/w uchwała jako akt prawa miejscowego ma charakter wiążącej normy prawnej o charakterze normatywnym, to ma moc powszechnie obowiązującą na danym obszarze (w tym wypadku na obszarze gminy). Zatem wniesienie skargi na tego typu uchwałę i oczekiwanie na ewentualne wyeliminowanie konkretnego jej zapisu nie stanowi zagadnienia wstępnego, które mogłoby uzasadniać zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopóki tego typu akt znajduje się w obrocie prawnym, to ograny administracji są nim związane. I nie ma przy tym znaczenia, że w przypadku stwierdzenia nieważności ww. uchwały dana nieruchomość zostałaby w efekcie pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Dopóki bowiem przedmiotowa uchwała pozostaje w obrocie prawnym, to nieruchomość przylegająca do drogi objętej tą uchwałą, posiada dostęp do drogi publicznej, a zatem niedopuszczalne jest zawieszenie postępowania tylko dlatego, że w przypadku uwzględnienia skargi dostęp do tej drogi może zostać utracony. W związku z powyższym prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji zaskarżenia przedmiotowej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 4 września 2003r., trafnie stwierdzając, że okoliczność ta nie może stanowić zagadnienia prejudycjalnego. Organ prowadzący sprawę ma bowiem obowiązek badania czy w świetle obowiązującego prawa (w tym również prawa miejscowego) i posiadanych materiałów możliwe jest rozpoznanie sprawy. Gdy warunki te zostały spełnione to zawieszenie postępowania w takiej sytuacji stanowiłoby naruszenie nie tylko art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ale i art. 12 § 1 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania. Ponownie podkreślić bowiem należy, że wyeliminowanie danego aktu prawa miejscowego z obrotu prawnego wiąże się ze zmianą stanu prawnego w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zaś zagadnieniem wstępnym jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji lub sąd. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, albowiem z lektury uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, by przepis ten Sąd stosował. Zatem w tej sytuacji nie może być mowy o jego niewłaściwym zastosowaniu tym bardziej, że norma ta uwzględniana jest w toku prowadzonego postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i nie wpływa na ocenę wystąpienia przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w takiej sprawie. Ponadto zauważyć należy, iż przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Skoro akt prawa miejscowego jakim jest uchwała Rady m. st. Warszawy z dnia 4 września 2003 r. zalicza drogi wymienione w załączniku nr 1 do tej uchwały do kategorii dróg gminnych, to do zbadania czy dana nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej wystarczy ustalenie, że graniczy chociaż z jedną z tych dróg bądź dysponuje prawem przejazdu i przechodu przez inną nieruchomość mającą dostęp do drogi publicznej, zaś ewentualne roszczenia skarżącej kasacyjnie Spółki do działek zajętych pod drogę nie mają dla powyższego ustalenia żadnego znaczenia. Zatem do momentu wyeliminowania przedmiotowego aktu, w całości lub w części, obejmującego sporne grunty nie można mówić, że dana nieruchomość nie posiada dostępu do drogi publicznej, skoro do tej drogi (zaliczonej do kategorii dróg gminnych przedmiotową uchwałą) przylega. Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu, zaś skarga kasacyjna jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw w sposób oczywisty nie zasługiwała na uwzględnienie. W związku z powyższym na podstawie art. 184 i 204 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło