II OSK 779/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Op 276/08 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, II. zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz Z. M. kwotę 547 (pięćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. WYROKIEM Z DNIA 3 LUTEGO 2009 R. SYGN. AKT II SA/OP 276/08 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU ODDALIŁ SKARGĘ Z.M. NA DECYZJĘ OPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] CZERWCA 2008R. NR [...], UTRZYMUJĄCĄ W MOCY DECYZJĘ POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] KWIETNIA 2008 R. NAKAZUJĄCĄ MAŁŻONKOM G. B. I Z.M. ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO WYBUDOWANEGO NA POSESJI PRZY UL. I. 1 W O. PRZED PODJĘCIEM NINIEJSZEGO ROZSTRZYGNIĘCIA ORZECZENIA ORGANÓW NADZORU BUDOWLANEGO WYDAWANE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE PODLEGAŁY TRZYKROTNIE OCENIE SĄDOWEJ. KAŻDORAZOWO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY STWIERDZAJĄC NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA W STOPNIU MOGĄCYM MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, UCHYLAŁ Z MOCY ART. 145 § 1 PKT. 1 LITERA C P.P.S.A. DECYZJE ORGANÓW PIERWSZEJ I DRUGIEJ INSTANCJI. WYROKIEM Z DNIA 9 CZERWCA 2004 R., SYGN. AKT II SA/WR 97/02, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU, STWIERDZAJĄC NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, UCHYLIŁ DECYZJĘ OPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] GRUDNIA 2001 R., NR [...], ORAZ UTRZYMANĄ NIĄ W MOCY DECYZJĘ POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] SIERPNIA 2001, NR [...] NAKAZUJĄCĄ MAŁŻEŃSTWU M. ROZBIÓRKĘ BUDOWANEGO GARAŻU NA POSESJI PRZY UL. I. W O. W WYROKU TYM SĄD UZNAŁ, IŻ ROBOTY BUDOWLANE OBJĘTE POSTĘPOWANIEM PROWADZONE BYŁY BEZ POZWOLENIA, CZY TEŻ ZGŁOSZENIA. JAKO ISTOTNE NARUSZENIE SĄD WSKAZAŁ BRAK SPRECYZOWANIA W TREŚCI NAKAZU KTÓRE Z WYBUDOWANYCH ELEMENTÓW ZOSTAŁY PRZEZ ORGANY UZNANE W TRYBIE ART. 3 PRAWA BUDOWLANEGO ZA OBIEKT NAZWANY GARAŻEM I KTÓRE W JEGO OCENIE ZOSTAŁY WYBUDOWANE BEZ ZEZWOLENIA. POWOŁUJĄC SIĘ NA ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO WSKAZAŁ NA MOŻLIWOŚĆ NAKAZANIA ROZBIÓRKI TYLKO W TAKIM ZAKRESIE, W JAKIM WYBUDOWANO OBIEKT BEZ WYMAGANEGO POZWOLENIA NA BUDOWĘ ORAZ NIEMOŻNOŚĆ NAKAZANIA ROZBIÓRKI CAŁEGO OBIEKTU W RAZIE USTALENIA, ŻE TYLKO PEWNA JEGO CZEŚĆ ZOSTAŁA WYBUDOWANA BEZ WYMAGANEGO POZWOLENIA NA BUDOWĘ. PO PONOWNYM POSTĘPOWANIU PRZED ORGANAMI NADZORU BUDOWLANEGO, WYROKIEM Z DNIA 23 MARCA 2006 R., SYGN. AKT II SA/OP 463/05, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU, UCHYLIŁ DECYZJĘ OPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2005 R., NR [...] ORAZ UTRZYMANĄ NIĄ W MOCY DECYZJĘ POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU Z DNIA [...] SIERPNIA 2005 R., NR [...], NAKAZUJĄCĄ INWESTOROM ROZBIÓRKĘ POKRYCIA DACHU, KONSTRUKCJI DACHU NAD POWIERZCHNIĄ MIĘDZY ŚCIANĄ BUDYNKU MIESZKALNEGO A MUREM OGRODZENIA ORAZ TYCH ELEMENTÓW OBIEKTU BUDOWLANEGO, KTÓRE POWODUJĄ ZMIANĘ SPOSOBU UŻYTKOWANIA PRZESTRZENI POMIĘDZY ŚCIANĄ BUDYNKU, A MUREM OGRODZENIA, JAKO POMIESZCZENIA GARAŻOWEGO. POWOŁUJĄC TREŚĆ I ZAKRES REGULACJI ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO JAKO BEZSPORNE SĄD WSKAZAŁ, ŻE OGRODZENIE W GRANICY DZIAŁKI (MUR) SPEŁNIAŁO WYMAGANIA PRAWA BUDOWLANEGO, A POZOSTAŁE ROBOTY BYŁY PROWADZONE BEZ POZWOLENIA NA BUDOWĘ. PONADTO, JAK ZAZNACZYŁ, INWESTORZY NIE PRZEDŁOŻYLI ŻĄDANYCH DOKUMENTÓW W TERMINIE WYZNACZONYM PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO, CO W KONSEKWENCJI UNIEMOŻLIWIŁO ZASTOSOWANIE PROCEDURY LEGALIZACYJNEJ PRZEWIDZIANEJ W ART. 48 UST. 2 I 3 PRAWA BUDOWLANEGO I UPRAWNIAŁO ORGAN DO NAKAZANIA ROZBIÓRKI W OPARCIU O ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. SĄD UZNAŁ, IŻ TREŚĆ NAKAZU SFORMUŁOWANA W ZASKARŻONEJ DECYZJI NIE JEST JASNA, ALBOWIEM NIE PRECYZUJE, KTÓRE Z WYBUDOWANYCH ELEMENTÓW ZOSTAŁY PRZEZ ORGANY UZNANE ZA OBIEKT NAZWANY GARAŻEM I KTÓRE DOKŁADNIE NALEŻY ROZEBRAĆ. ROZPATRUJĄC NINIEJSZĄ SPRAWĘ PO RAZ KOLEJNY, DECYZJĄ Z DNIA [...] KWIETNIA 2007 R., NR [...], POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU NAKAZAŁ INWESTOROM ROZEBRANIE "OBIEKTU BUDOWLANEGO WYBUDOWANEGO NA POSESJI PRZY UL. I. W O, POWSTAŁEGO NA SKUTEK WYBUDOWANIA MURU W GRANICY DZIAŁKI NA DŁUGOŚCI PÓŁNOCNEJ ELEWACJI BUDYNKU MIESZKALNEGO, WYBUDOWANIA DACHU WSPARTEGO NA ISTNIEJĄCEJ KONSTRUKCJI DACHU BUDYNKU MIESZKALNEGO ORAZ NA WYBUDOWANYM MURZE W GRANICY DZIAŁKI I SŁUPIE DREWNIANYM, WYBUDOWANIA ŚCIAN POPRZECZNYCH WRAZ Z BRAMĄ GARAŻOWĄ UŻYTKOWANEGO, W CZĘŚCI ZAMKNIĘTEJ JAKO GARAŻ, A W CZĘŚCI OTWARTEJ JAKO WIATA". OKREŚLIŁ PRZY TYM, IŻ O WYKONANIU NAKAZU NALEŻY POWIADOMIĆ INSPEKTORAT PRZEDKŁADAJĄC OŚWIADCZENIE OSOBY POSIADAJĄCEJ UPRAWNIENIA BUDOWLANE I NALEŻĄCEJ DO WŁAŚCIWEJ IZBY SAMORZĄDU ZAWODOWEGO. DECYZJA WYDANA ZOSTAŁA NA PODSTAWIE ART. 48 UST. 1 USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. - PRAWO BUDOWLANE. OD POWYŻSZEJ DECYZJI G.M. WNIOSŁA ODWOŁANIE. PO JEGO ROZPATRZENIU DECYZJĄ Z DNIA [...] LIPCA 2007 R., NR [...], OPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU UTRZYMAŁ W MOCY ZASKARŻONĄ DECYZJĘ. JAKO KWESTIĘ SPORNĄ WSKAZAŁ USTALENIA, CZY WSZYSTKIE WYKONANE PRZEZ INWESTORÓW ROBOTY BUDOWLANE PODLEGAŁY RYGOROM OKREŚLONYM W ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. W SKARDZE NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ Z.M. ZARZUCIŁ NARUSZENIE PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO (ART. 48 UST. 1 I 2 PRAWA BUDOWLANEGO) I PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA (ART. 8 K.P.A. , ART. 138 § 2 K.P.A., ART. 139 K.P.A.). WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU UWZGLĘDNIŁ SKARGĘ, LECZ Z INNYCH PRZYCZYN NIŻ W NIEJ WSKAZANE. UCHYLAJĄC DECYZJE ORGANÓW OBU INSTANCJI WYROKIEM Z DNIA 3 GRUDNIA 2007 R. W SPRAWIE II SA/OP 440/07 I WSKAZUJĄC NA UREGULOWANIE ART. 153 P.P.S.A. SĄD PODZIELIŁ OCENĘ PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO WYRAŻONĄ WE WCZEŚNIEJSZYCH WYROKACH. W SZCZEGÓLNOŚCI MIĘDZY INNYMI STWIERDZIŁ, ŻE NIEPRZEDŁOŻENIE PRZEZ INWESTORÓW W WYMAGANYM TERMINIE, ŻĄDANYCH PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO DOKUMENTÓW, OKREŚLONYCH W ART. 48 UST. 3 PRAWA BUDOWLANEGO, UNIEMOŻLIWIŁO DOKONANIE LEGALIZACJI TYCH ROBÓT W TRYBIE ART. 48 UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO. W WYNIKU UCHYBIENIA WYZNACZONEMU TERMINOWI STRONA UTRACIŁA PRZYZNANE JEJ USTAWOWO PRAWO DO LEGALIZACJI SAMOWOLI BUDOWLANEJ ZGODNIE Z ART. 48 UST. 4 PRAWA BUDOWLANEGO. DOKONUJĄC OCENY LEGALNOŚCI ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA UZNANO, IŻ PODEJMUJĄC ROZSTRZYGNIĘCIE ORGANY NIE ZASTOSOWAŁY SIĘ DO OCENY PRAWNEJ WYRAŻONEJ W WYROKU Z DNIA 23 MARCA 2006 R., SYGN. AKT II SA/OP 463/05. SĄD STWIERDZIŁ, ŻE ORZEKAJĄC NAKAZ ROZBIÓRKI ORGAN WINIEN W ROZSTRZYGNIĘCIU, A NIE W UZASADNIENIU DECYZJI, PRECYZYJNIE OKREŚLIĆ PRZEDMIOT ROZBIÓRKI. OBOWIĄZANY JEST TYM SAMYM SZCZEGÓŁOWO OPISAĆ W ROZSTRZYGNIĘCIU OBIEKT PODLEGAJĄCY ROZBIÓRCE, POPRZEZ OKREŚLENIE M.IN. POSZCZEGÓLNYCH JEGO ELEMENTÓW ORAZ WSKAZANIE MATERIAŁÓW Z KTÓRYCH ZOSTAŁY ONE WYKONANE. W PRZYPADKU SKOMPLIKOWANYCH STANÓW FAKTYCZNYCH, OPIS PRZEDMIOTU ROZBIÓRKI MOŻE PRZY TYM NASTĄPIĆ NP. POPRZEZ ODESŁANIE DO ZAŁĄCZNIKA GRAFICZNEGO. KONIECZNE JEDNAK JEST, ABY ODESŁANIE TO ZAWARTE ZOSTAŁO W SAMYM ROZSTRZYGNIĘCIU, A NIE W UZASADNIENIU DECYZJI. JEDNOCZEŚNIE, W PRZYPADKU NAKAZU ROZBIÓRKI DOTYCZĄCEGO JEDYNIE CZĘŚCI OBIEKTU, BĄDŹ W PRZYPADKU USTALENIA, IŻ ROBOTY BUDOWLANE DOPROWADZIŁY DO POWSTANIA DWÓCH ODRĘBNYCH, ALE POŁĄCZONYCH ZE SOBĄ OBIEKTÓW, Z KTÓRYCH JEDEN SPEŁNIA WYMAGANIA PRAWA BUDOWLANEGO, ROZSTRZYGNIĘCIE WINNO OKREŚLAĆ PARAMETRY TECHNICZNE ELEMENTÓW OBJĘTYCH NAKAZEM ROZBIÓRKI, TAKIE JAK CHOCIAŻBY ICH WYMIARY. SĄD UZNAŁ, ŻE Z ROZSTRZYGNIĘCIA NAKAZUJĄCEGO ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO NIE WYNIKA CZY OBEJMUJE ON DACH SPORNEGO OBIEKTU, CZY RÓWNIEŻ ELEMENTY KONSTRUKCJI, NA KTÓREJ DACH ZOSTAŁ WSPARTY. Z AKT ADMINISTRACYJNYCH WYNIKA NATOMIAST, ŻE DACH SPORNEGO OBIEKTU WSPARTY JEST NA DREWNIANYM SŁUPIE ORAZ POŁĄCZONY JEST Z DACHEM BUDYNKU MIESZKALNEGO, NIEOBJĘTEGO POSTĘPOWANIEM, W TAKI SPOSÓB, ŻE STANOWI JEGO PRZEDŁUŻENIE. BRAK PRECYZJI ROZSTRZYGNIĘCIA W ODNIESIENIU DO PARAMETRÓW TECHNICZNYCH DACHU PODLEGAJĄCEGO ROZBIÓRCE, MOŻE ZATEM NASUWAĆ ISTOTNE WĄTPLIWOŚCI PRZY WYKONYWANIU DECYZJI. PONADTO WSKAZANIE W ROZSTRZYGNIĘCIU, IŻ NAKAZ ROZBIÓRKI OBEJMUJE OBIEKT BUDOWLANY "POWSTAŁY NA SKUTEK WYBUDOWANIA MURU W GRANICY DZIAŁKI NA DŁUGOŚCI PÓŁNOCNEJ ELEWACJI BUDYNKU MIESZKALNEGO", SZCZEGÓLNIE WOBEC STWIERDZENIA POŁĄCZENIA TEJ CZĘŚCI MURU, Z POZOSTAŁĄ JEGO CZĘŚCIĄ, UZNANĄ PRZEZ ORGANY ZA WYKONANĄ LEGALNIE, BEZ OKREŚLENIA ROZMIARÓW MURU, UZASADNIA WĄTPLIWOŚCI CO DO TEGO W JAKIEJ CZĘŚCI, TJ. NA JAKIEJ DŁUGOŚCI ORAZ WYSOKOŚCI EWENTUALNIE NALEŻAŁOBY GO ROZEBRAĆ. BIORĄC POWYŻSZE POD UWAGĘ SĄD UZNAŁ, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA I POPRZEDZAJĄCA JĄ DECYZJA ORGANU I INSTANCJI WYDANE ZOSTAŁY Z NARUSZENIEM PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 7 I ART. 107 K.P.A. PODEJMUJĄC ROZSTRZYGNIĘCIE ORGANY NIE WYJAŚNIŁY BOWIEM I NIE UWZGLĘDNIŁY W ROZSTRZYGNIĘCIU, OKOLICZNOŚCI MAJĄCYCH ISTOTNY WPŁYW NA ZAKRES, WYNIKAJĄCEGO Z ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO, OBOWIĄZKU ROZBIÓRKI. DODATKOWO ODNOSZĄC SIĘ DO UZNANEGO PRZEZ ORGANY ZA UDOWODNIONY FAKTU, IŻ MUR USYTUOWANY W GRANICY DZIAŁKI NIE STANOWI JEDNEGO ELEMENTU, A ŚCIANA OGRODZENIA ZOSTAŁA "DOKLEJONA" DO ŚCIANY GARAŻU ZAUWAŻONO, IŻ NIE ISTNIEJĄ PRZESZKODY, ABY NAKAZAĆ ROZBIÓRKĘ CZĘŚCI OBIEKTU W SYTUACJI, GDY JEST TO CZĘŚĆ OBIEKTU NA TYLE SAMODZIELNA, JAK I NIEZALEŻNA OD POZOSTAŁEJ CZĘŚCI OBIEKTU WYBUDOWANEGO ZGODNIE Z PRAWEM, ŻE MOŻE BYĆ ROZEBRANA BEZ ISTOTNEJ INGERENCJI W POZOSTAŁĄ CZĘŚĆ OBIEKTU BUDOWLANEGO. OCENA W TYM ZAKRESIE ORAZ ROZSTRZYGNIĘCIE WINNY BYĆ JEDNAK PODJĘTE PO WYJAŚNIENIU ISTOTNYCH DLA SPRAWY OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH, W OPARCIU O CAŁOKSZTAŁT MATERIAŁU DOWODOWEGO. MOTYWY TAKIEGO ROZSTRZYGNIĘCIA WINNY PRZY TYM ZOSTAĆ DOKŁADNIE WYJAŚNIONE W UZASADNIENIU DECYZJI. W NINIEJSZEJ SPRAWIE WYROKIEM Z DNIA 23 MARCA 2006 R. SĄD ZA BEZSPORNE UZNAŁ, IŻ OGRODZENIE W POSTACI MURU WYKONANE ZOSTAŁO LEGALNIE. STWIERDZONY W PONOWNYM POSTĘPOWANIU FAKT, IŻ W MURZE WIDOCZNA JEST PIONOWA SPOINA, NIE PRZESĄDZA NATOMIAST JESZCZE O TYM, IŻ MUR JAKO CAŁOŚĆ NIE STANOWI ODRĘBNEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO, KTÓREGO CZĘŚĆ ZOSTAŁA NASTĘPNIE WYKORZYSTANA JAKO JEDNA ZE ŚCIAN GARAŻU. WYKONANIE MURU W FORMIE DWÓCH, WYKONANYCH W RÓŻNYM CZASIE, POŁĄCZONYCH CZĘŚCI, NIE WYŁĄCZA BOWIEM UZNANIA GO ZA JEDEN ODRĘBNY OBIEKT BUDOWLANY. W TOKU PONOWNEGO ROZPOZNAWANIA SPRAWY POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU DECYZJĄ Z DNIA [...] KWIETNIA 2008 R. NAKAZAŁ INWESTOROM ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO, SKŁADAJĄCEGO SIĘ Z POMIESZCZENIA GARAŻOWEGO ORAZ Z WIATY, DOBUDOWANEGO DO ISTNIEJĄCEGO BUDYNKU MIESZKALNEGO. ROZBIÓRKĘ TĘ, ZGODNIE Z TREŚCIĄ DECYZJI, NALEŻAŁO DOKONAĆ POPRZEZ DEMONTAŻ SAMOWOLNIE WYBUDOWANYCH ELEMENTÓW, ZAZNACZONYCH SZCZEGÓŁOWO NA SZKICU SYTUACYJNYM ORAZ PRZEKROJU POPRZECZNYM OBIEKTU, STANOWIĄCYCH INTEGRALNĄ CZĘŚĆ DECYZJI. W UZASADNIENIU ORGAN I INSTANCJI WSKAZAŁ, ŻE NIEŚCISŁOŚCI, KTÓRE POJAWIŁY SIĘ W TREŚCI POPRZEDNICH ROZSTRZYGNIĘĆ BYŁY WYNIKIEM BŁĘDNEJ INTERPRETACJI PRAWIDŁOWO PRZEPROWADZONYCH POMIARÓW. ROZBIEŻNOŚĆ W ZAKRESIE WYSOKOŚCI SPORNEJ ŚCIANY BOCZNEJ, KTÓREJ WYSOKOŚĆ RAZ BYŁA OKREŚLONA JAKO 1,85 M, A NASTĘPNIE NA 2,13 M, BYŁA KONSEKWENCJĄ TEGO, IŻ POMIAR WYKAZUJĄCY WARTOŚĆ 1,85 M NIE OBEJMOWAŁ MURŁATY O WYSOKOŚCI 14 CM ORAZ WYSOKOŚCI KROKWI (14 CM), KTÓRYCH SUMA DAJE ŁĄCZNIE 2,13 M. RÓŻNICE W DŁUGOŚCI ŚCIANY BOCZNEJ WYNIKAŁY NATOMIAST Z TEGO, IŻ OBMIAR BYŁ DOKONYWANY ZARÓWNO OD ZEWNĄTRZ, JAK I OD WEWNĄTRZ, PRZY CZYM W TYM OSTATNIM PRZYPADKU, NIE WZIĘTO POD UWAGĘ SZEROKOŚCI ŚCIANY FRONTOWEJ I TYLNIEJ. ORGAN UZNAŁ, ŻE ŚCIANA BOCZNA GARAŻU NIE MOŻE BYĆ POTRAKTOWANA JAKO DALSZA CZĘŚĆ OGRODZENIA. NIE ISTNIEJE W ZWIĄZKU Z TYM MOŻLIWOŚĆ WYŁĄCZENIA JEJ Z OBOWIĄZKU ROZBIÓRKI. PRZYCZYNĄ TEGO JEST STWIERDZENIE, IŻ ŚCIANA BOCZNA ORAZ ŚCIANA TYLNIA I FRONTOWA STANOWIĄ JEDNĄ CAŁOŚĆ, SĄ ZESPOLONE KONSTRUKCYJNIE, POWSTAŁY W JEDNYM CZASIE, W RAMACH REALIZACJI JEDNEJ INWESTYCJI. NATOMIAST ŚCIANA STANOWIĄCA OBECNIE OGRODZENIE - JAK WYNIKA Z PORÓWNANIA PROTOKOŁU OGLĘDZIN DOKONANYCH W SIERPNIU I LISTOPADZIE 2001 R. - POWSTAŁA W PÓŹNIEJSZYM CZASIE I ZOSTAŁA DOSTAWIONA DO ŚCIANY BOCZNEJ GARAŻU I POŁĄCZONA Z NIĄ WIDOCZNĄ SPOINĄ. NAKAZANIE ZATEM ROZBIÓRKI JEDYNIE ŚCIANY FRONTOWEJ ORAZ TYLNIEJ SPOWODOWAŁOBY NARUSZENIE KONSTRUKCJI ŚCIANY BOCZNEJ, PODCZAS GDY DEMONTAŻ CAŁEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO, W POSTACI GARAŻU Z WIATĄ, NIE NARUSZY KONSTRUKCJI MURU OGRODZENIA, KTÓRY MOŻE BYĆ ODCIĘTY WZDŁUŻ ISTNIEJĄCEJ SPOINY. ORGAN ZAZNACZYŁ, IŻ WBREW POZOROM NIE BYŁOBY SŁUSZNYM POZOSTAWIENIE ŚCIANY BOCZNEJ W ZAKRESIE, W JAKIM NIE ZOSTANIE ONA NARUSZONA POPRZEZ ROZBIÓRKĘ ŚCIAN PRZEDNIEJ I TYLNIEJ, POMIMO ŻE SKARŻĄCY MÓGŁBY, NAWET BEZ DOKONYWANIA ZGŁOSZENIA, POSTAWIĆ NA SWEJ POSESJI TEGO TYPU OGRODZENIE. TAKIE SFORMUŁOWANIE DECYZJI BYŁOBY BOWIEM SPRZECZNE Z ZASADĄ RESTYTUCJI, WYRAŻONĄ W PRZEPISIE ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. ORGAN WSKAZAŁ, IŻ INTERPRETACJA POSTAWIONEJ BUDOWLI DOKONANA PRZEZ INWESTORA JEST SPRZECZNA Z DEFINICJAMI USTAWOWYMI, TECHNICZNYMI, JAK I JĘZYKIEM TERMINÓW BUDOWLANYCH. ORGAN NIE ZGODZIŁ SIĘ TAKŻE, Z UWAGĄ INWESTORA, IŻ DLA DOPROWADZENIA ISTNIEJĄCEJ BUDOWLI DO STANU ZGODNEGO Z PRAWEM, WYSTARCZAJĄCYM BYŁOBY NAKAZANIE ROZBIÓRKI JEDYNIE DACHU. ORGAN PODNIÓSŁ, ŻE POSIADANIE DACHU NIE JEST WARUNKIEM NIEZBĘDNYM DO UZNANIA, ŻE DANY OBIEKT JEST BUDOWLĄ, KTÓRA MOŻE PODLEGAĆ NAKAZOWI ROZBIÓRKI, PONIEWAŻ DECYZJA O TEJ TREŚCI MOŻE ODNOSIĆ SIĘ NAWET DO OBIEKTÓW NIEUKOŃCZONYCH LUB Z ZASADY NIE POSIADAJĄCYCH DACHU. ORGAN WSKAZAŁ TAKŻE, ŻE POSZYCIE DACHOWE MOGŁOBY BYĆ Z ŁATWOŚCIĄ PONOWNIE ODTWORZONE, CO RODZIŁOBY KONIECZNOŚĆ PONOWNEJ INTERWENCJI ORGANÓW. W ZŁOŻONYM 9 MAJA 2008 R. ODWOŁANIU Z.M. WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI. W UZASADNIANIU WSKAZAŁ NA NARUSZENIE PRZEPISÓW ART. 6, ART. 7 I ART. 8 K.P.A ORAZ ART. 2, ART. 7, ART. 31 UST. 2 I 3 KONSTYTUCJI RP. PONADTO ZAZNACZYŁ, IŻ ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO DOPUSZCZA TAKŻE NAKAZANIE ROZBIÓRKI JEDYNIE CZĘŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO, A CO ZA TYM IDZIE ORGAN POWINIEN BYŁ OGRANICZYĆ SIĘ ZALEDWIE DO NAKAZANIA ROZBIÓRKI DACHU, GDYŻ JUŻ WÓWCZAS OSIĄGNIĘTY ZOSTAŁBY CEL W POSTACI DOPROWADZENIA INWESTYCJI DO STANU ZGODNEGO Z PRAWEM. DECYZJĄ Z DNIA [...] CZERWCA 2008 R. OPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W OPOLU UTRZYMAŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ W MOCY. W OCENIE ORGANU SPÓR DOTYCZYŁ TEGO, CZY WSZYSTKIE WYKONANE PRZEZ INWESTORÓW ROBOTY PODLEGAŁY RYGOROWI WSKAZANEMU W TREŚCI ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO, W SZCZEGÓLNOŚCI ZAŚ ŚCIANA BOCZNA GARAŻU. ORGAN WYJAŚNIŁ, ŻE RESTYTUCYJNY CEL PRZEPISU ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO ZOSTANIE OSIĄGNIĘTY, TYLKO WÓWCZAS GDY WSZYSTKIE ELEMENTY SAMOWOLNIE WYBUDOWANEGO OBIEKTU ZOSTANĄ ZALEGALIZOWANE LUB ROZEBRANE. WYMAGALNOŚĆ POZWOLENIA NA BUDOWĘ MUSI ZATEM ODNOSIĆ SIĘ DO OBIEKTU BUDOWLANEGO JAKO DO CAŁOŚCI, NIE ZAŚ DO JEGO POSZCZEGÓLNYCH CZĘŚCI, JAKBY ŻYCZYŁ SOBIE TEGO SKARŻĄCY. DECYZJA ORGANU I INSTANCJI BYŁA WIĘC ZGODNA Z PRZEPISAMI K.P.A. ORAZ KONSTYTUCJI RP. W SKARDZE DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 28 LIPCA 2008 R. Z.M. WNOSZĄC O UCHYLENIE DECYZJI ORGANÓW OBU INSTANCJI, ZARZUCIŁ NARUSZENIE PRZEZ TE ORGANY PRZEPISÓW ART. 8, ART. 77 I ART. 80 K.P.A. ORAZ ART. 48 UST. 1 I 2 PRAWA BUDOWLANEGO. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN ODWOŁAWCZY WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE I W CAŁOŚCI PODTRZYMAŁ SWOJĄ DOTYCHCZASOWĄ ARGUMENTACJĘ. W WYROKU ODDALAJĄCYM SKARGĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU PODZIELIŁ POGLĄD CYTOWANYCH WCZEŚNIEJ ORZECZEŃ Z DNIA 23 MARCA 2006 R. I Z DNIA 3 GRUDNIA 2007 R., ŻE MATERIALNOPRAWNĄ PODSTAWĄ, NA KTÓREJ ZOSTAŁY OPARTE ZASKARŻONE DECYZJE ORGANÓW OBU INSTANCJI SĄ PRZEPISY USTAWY PRAWO BUDOWLANE, W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 48 USTAWY. PRZEPIS TEN STANOWIŁ W DACIE WYDANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI ODWOŁAWCZEJ, ŻE WŁAŚCIWY ORGAN NAKAZUJE W DRODZE DECYZJI, Z ZASTRZEŻENIEM UST. 2, ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO, LUB JEGO CZĘŚCI, BĘDĄCEGO W BUDOWIE ALBO WYBUDOWANEGO BEZ WYMAGANEGO POZWOLENIA NA BUDOWĘ. PRZEPIS ART. 48 UST. 2 PKT 1 OKREŚLA JEDNĄ Z PRZESŁANEK LEGALIZACJI SAMOWOLI BUDOWLANEJ TJ. WSKAZUJE SYTUACJĘ, KIEDY JEST MOŻLIWE ODSTĄPIENIE PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO OD WYDANIA DECYZJI NAKAZUJĄCEJ ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO LUB JEGO CZĘŚCI, BĘDĄCEGO W BUDOWIE ALBO WYBUDOWANEGO BEZ WYMAGANEGO POZWOLENIA NA BUDOWĘ. LEGALIZACJA JEST MOŻLIWA WYŁĄCZNIE WÓWCZAS, GDY BUDOWA JEST ZGODNA Z OKREŚLONYMI W ODPOWIEDNICH AKTACH ZASADAMI PLANOWANIA I ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ORAZ NIE NARUSZA PRZEPISÓW, W TYM TECHNICZNO-BUDOWLANYCH, W ZAKRESIE UNIEMOŻLIWIAJĄCYM DOPROWADZENIE OBIEKTU BUDOWLANEGO LUB JEGO CZĘŚCI DO STANU ZGODNEGO Z PRAWEM. NATOMIAST ZMIENIONY USTAWĄ Z DNIA 16 KWIETNIA 2004R. O ZMIANIE USTAWY PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. Z 2004R. NR 93, POZ. 888) ART. 48 UST. 3 PRAWA BUDOWLANEGO DOPRECYZOWUJE ZASADY PRZEPROWADZENIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE LEGALIZACJI SAMOWOLI BUDOWLANEJ W TRYBIE OKREŚLONYM W ART. 48 UST. 2. JEŻELI ZACHODZĄ PRZEWIDZIANE PRAWEM PRZESŁANKI, WŁAŚCIWY ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO WSTRZYMUJE POSTANOWIENIEM PROWADZENIE ROBÓT BUDOWLANYCH. ICH DALSZE PROWADZENIE PRZEZ INWESTORA - O ILE BUDOWA NIE ZOSTAŁA JESZCZE UKOŃCZONA - JEST UZALEŻNIONE OD UZYSKANIA DECYZJI O ZATWIERDZENIU PROJEKTU BUDOWLANEGO I POZWOLENIU NA WZNOWIENIE ROBÓT BUDOWLANYCH (ART. 48 UST. 5 PRAWA BUDOWLANEGO). JEDNYM Z WARUNKÓW UZYSKANIA TAKIEJ DECYZJI JEST PRZEDSTAWIENIE PRZEZ INWESTORA, W WYZNACZONYM TERMINIE, ZAŚWIADCZENIA POTWIERDZAJĄCEGO ZGODNOŚĆ OBIEKTU BUDOWLANEGO Z WYMOGAMI PLANOWANIA I ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, DRUGI ZAŚ WARUNEK UZYSKANIA DECYZJI O ZATWIERDZENIU PROJEKTU BUDOWLANEGO I POZWOLENIU NA BUDOWĘ NA PODSTAWIE ART. 48 UST. 5 PRAWA BUDOWLANEGO, DOTYCZY WYMOGU PRZEDSTAWIENIA ORGANOWI NADZORU BUDOWLANEGO OKREŚLONYCH W PRZEPISIE DOKUMENTÓW. ZMIENIONY PRZEPIS ART. 48 UST. 3 PKT 2 POSŁUGUJE SIĘ PRZY SPRECYZOWANIU LISTY DOKUMENTÓW ODESŁANIEM DO ART. 33 PRAWA BUDOWLANEGO, KTÓRY MIĘDZY INNYMI OKREŚLA LISTĘ DOKUMENTÓW, KTÓRE NALEŻY DOŁĄCZYĆ DO WNIOSKU O POZWOLENIE NA BUDOWĘ WYDAWANEGO NA PODSTAWIE ART. 28 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. NALEŻY ZAUWAŻYĆ, ŻE ZGODNIE Z NOWYM BRZMIENIEM ART. 48 UST. 5 PRAWA BUDOWLANEGO PRZEDŁOŻENIE W WYZNACZONYM TERMINIE DOKUMENTÓW, O KTÓRYCH MOWA W CYTOWANYM PRZEPISIE JEST TRAKTOWANE JAKO WNIOSEK O WYDANIE PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO DECYZJI O ZATWIERDZENIU PROJEKTU BUDOWLANEGO I POZWOLENIU NA WZNOWIENIE ROBÓT BUDOWLANYCH, JEŻELI BUDOWA NIE ZOSTAŁA ZAKOŃCZONA. NATOMIAST JEŻELI PRZEDŁOŻENIE DOKUMENTÓW, O KTÓRYCH MOWA W ART. 48 UST. 3 PRAWA BUDOWLANEGO NIE CZYNI ZADOŚĆ WYMAGANIOM USTALONYM W PRAWIE BUDOWLANYM WÓWCZAS ZASTOSOWANIE ZNAJDUJE DYSPOZYCJA ART. 48 UST. 4, ZGODNIE Z KTÓRYM, W PRZYPADKU NIESPEŁNIENIA W TERMINIE WYZNACZONYM PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO W TREŚCI POSTANOWIENIA O WSTRZYMANIU PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 48 UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO, WYDAWANA JEST DECYZJA O NAKAZIE ROZBIÓRKI CAŁOŚCI LUB CZĘŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO W TRYBIE ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. W PRZYPADKU, GDY BUDOWA ZOSTAŁA JUŻ ZAKOŃCZONA, PRZEDŁOŻENIE DOKUMENTÓW JEST TRAKTOWANE JAKO WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ZATWIERDZENIU ROBÓT BUDOWLANYCH. W KONSEKWENCJI, NIEDOTRZYMANIE PRZEDSTAWIENIA DOKUMENTÓW WYMIENIONYCH W ART. 48 UST. 3 USTAWY LUB UCHYBIENIE WYMAGANIOM DOTYCZĄCYM ZABEZPIECZENIA BUDOWY STANOWIĄ PRZESŁANKI WYDANIA PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO DECYZJI O NAKAZIE ROZBIÓRKI OBIEKTU BUDOWLANEGO. SĄD WSKAZAŁ, ŻE RÓWNIEŻ W WYNIKU UCHYBIENIA TERMINU STRONA TRACI PRZYZNANE JEJ PRAWO DO LEGALIZACJI SAMOWOLI BUDOWLANEJ, I W EFEKCIE SPRAWA ZOSTAJE ZAŁATWIONA W TRYBIE ZWYKŁYM, TJ. PRZEZ WYDANIE NAKAZU ROZBIÓRKI. ORGAN INSPEKCJI BUDOWLANEJ USTALIWSZY, ŻE ROBOTY BYŁY PROWADZONE BEZ POZWOLENIA NA BUDOWĘ WYDAŁ NA PODSTAWIE ART. 48 UST. 3 PRAWA BUDOWLANEGO POSTANOWIENIE O NAŁOŻENIU OBOWIĄZKU PRZEDŁOŻENIA PRZEZ INWESTORÓW OKREŚLONYCH DOKUMENTÓW. POSTANOWIENIE TO STAŁO SIĘ OSTATECZNE. RÓWNIEŻ NIE JEST SPORNĄ OKOLICZNOŚCIĄ W SPRAWIE, ŻE INWESTORZY NIE PRZEDŁOŻYLI ŻĄDANYCH DOKUMENTÓW W TERMINIE WYZNACZONYM PRZEZ ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO. W KONSEKWENCJI, TAKIE ZACHOWANIE INWESTORÓW UNIEMOŻLIWIŁO ZASTOSOWANIE PROCEDURY LEGALIZACYJNEJ PRZEWIDZIANEJ W ART. 48 UST 2 I 3 PRAWA BUDOWLANEGO I UPRAWNIAŁO ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO DO WYDANIA DECYZJI O NAKAZIE ROZBIÓRKI W OPARCIU O PRZEPIS ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO. NIE ZACHODZI ZATEM ZARZUCANE W SKARDZE NARUSZENIE PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO A TO ART. 48 UST. 1 I 2. SĄD NIE PODZIELIŁ TAKŻE ZARZUTU NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, A TO ART. 77 I 80 K.P.A. W ZWIĄZKU Z ART. 8 K.P.A. NARUSZENIA ZASADY POGŁĘBIANIA ZAUFANIA OBYWATELI DO ORGANÓW PAŃSTWA SKARŻĄCY DOPATRUJE SIĘ W ZMIANIE INTERPRETACJI PRZEPISÓW PRAWA W TOKU POSTĘPOWANIA TAK ADMINISTRACYJNEGO, JAK I SĄDOWEGO, CO NARAZIŁO GO NA SZKODĘ W POSTACI OBJĘCIA NAKAZEM ROZBIÓRKI NAKŁADÓW NA "ZALEGALIZOWANE" WCZEŚNIEJ ELEMENTY SPORNEGO OBIEKTU (TYNKI, BRAMA GARAŻOWA). TYMI "LEGALNYMI ELEMENTAMI" MIAŁY BYĆ ŚCIANA BOCZNA GARAŻU NAZYWANA PRZEZ SKARŻĄCEGO OGRODZENIEM I WYLEWKA BETONOWA. ODPOWIADAJĄC NA TEN ZARZUT SKARŻĄCEGO SĄD PRZYPOMNIAŁ EWOLUCJĘ JEGO WYJAŚNIEŃ SKŁADANYCH W TOKU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, W SZCZEGÓLNOŚCI W CZASIE OGLĘDZIN DOKONYWANYCH PRZEZ PRACOWNIKÓW ORGANU I INSTANCJI I W TOKU PRZESŁUCHANIA W CHARAKTERZE STRONY. W OCENIE SĄDU DO OCENY ZEBRANEGO W SPRAWIE MATERIAŁU DOWODOWEGO I OŚWIADCZEŃ INWESTORA KONIECZNE JEST WSKAZANIE, ŻE ZGODNIE Z ART. 30 UST.1 PKT 3 BUDOWA OGRODZEŃ OD STRONY DRÓG, ULIC, PLACÓW I O WYSOKOŚCI POWYŻEJ 2,20 M WYMAGA ZGŁOSZENIA. JEDNAKŻE ROBOTY BUDOWLANE WYKONANE PRZEZ INWESTORA W GRANICY Z DZIAŁKĄ UCZESTNIKA POSTĘPOWANIA TYLKO CZĘŚCIOWO SPEŁNIAJĄ WYMOGI POJĘCIA OGRODZENIA. DOTYCZY TO TYLKO TEJ CZĘŚCI MURU WYBUDOWANEGO W GRANICY, KTÓRA MIEŚCI SIĘ POMIĘDZY GRANICĄ DZIAŁKI OD UL. I. A ŚCIANĄ FRONTOWĄ GARAŻU. TYLKO TEGO ODCINKA OGRODZENIA DOTYCZYŁY WCZEŚNIEJSZE WYPOWIEDZI ORGANÓW I SĄDU UZNAJĄCE MUR ZA WYBUDOWANY LEGALNIE. NATOMIAST CO DO WYLEWKI BETONOWEJ STANOWIĄCEJ PODŁOŻE POWSTAŁEGO OBIEKTU TO WBREW TWIERDZENIOM SKARŻĄCEGO ŻADNA Z WYPOWIEDZI ORGANÓW I SĄDU NIE UZNAŁA JĄ ZA LEGALNĄ. TO CO WYMAGA NATOMIAST PODKREŚLENIA TO ZMIANA STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY, ZWŁASZCZA NA ETAPIE WYDAWANIA PIERWSZYCH DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH, KIEDY GARAŻ I WIATA BYŁY W TOKU BUDOWY. PONIEWAŻ PO BEZSKUTECZNEJ OSTATECZNIE PROCEDURZE LEGALIZACYJNEJ SAMOWOLNEJ BUDOWY SPORNEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO ORGANY WYDAJĄC DECYZJE W TRYBIE ART. 48 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO BŁĘDNIE, ALBO BEZ DOSTATECZNEGO WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO, ALBO NIEPRECYZYJNIE OKREŚLAŁY PRZEDMIOT I ZAKRES ROZBIÓRKI, NIE ZACHODZIŁA W SPRAWIE SYTUACJA NARUSZENIA ART. 139 K.P.A. (ZAKAZ WYDAWANIA DECYZJI NA NIEKORZYŚĆ ODWOŁUJĄCEGO SIĘ), ALBO ART. 153 P.P.S.A. (ZWIĄZANIE OCENĄ PRAWNĄ CO DO ZAKRESU NAKAZU ROZBIÓRKI). SKORO WCZEŚNIEJSZE ORZECZENIA SĄDU ADMINISTRACYJNEGO STWIERDZAŁY NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO W STOPNIU MAJĄCYM ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY (ART. 145 § PKT 1 LIT. C P.P.S.A.) TO WŁAŚCIWE PROCEDOWANIE UWZGLĘDNIAJĄCE ZASADY Z ART. 7, ART. 77 § 1 I ART. 80 K.P.K. PROWADZĄC DO WYJAŚNIENIA WSZYSTKICH ISTOTNYCH DLA SPRAWY OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH WYMAGAŁO PRZEŁOŻENIA NA SFORMUŁOWANIE POPRAWNEJ SENTENCJI DECYZJI NAKAZUJĄCEJ ROZBIÓRKĘ, A TO TAKŻE W CELU JEDNOZNACZNEGO OKREŚLENIA PRZEDMIOTU SAMOWOLI BUDOWLANEJ DOBUDOWANEGO DO ISTNIEJĄCEGO BUDYNKU MIESZKALNEGO. W EFEKCIE NA AKCEPTACJĘ ZASŁUGUJE POGLĄD PRZYJĘTY PRZEZ ORGANY, ŻE OBIEKT POWSTAŁY NA DZIAŁCE INWESTORÓW POMIĘDZY BUDYNKIEM MIESZKALNYM, A GRANICĄ Z NIERUCHOMOŚCIĄ UCZESTNIKA T. L. NIE STANOWI ZESPOŁU ELEMENTÓW BĘDĄCYCH OGRODZENIEM I PRZEGRODAMI LECZ JEST W ZAKWESTIONOWANEJ CZĘŚCI GARAŻEM I WIATĄ WYBUDOWANYMI SAMOWOLNIE. SĄD W PEŁNI ZAAKCEPTOWAŁ POGLĄD ORGANÓW, ŻE PRZEWIĄZANIE ŚCIANY BOCZNEJ OBIEKTU ZE ŚCIANAMI POPRZECZNYMI (FRONTOWĄ I TYLNĄ) ORAZ PRZYKRYCIE TYCH ŚCIAN DACHEM OPARTYM NA WIĘŹBIE DACHOWEJ I SŁUPIE TWORZY GARAŻ I WIATĘ, CO WYKLUCZA TRAKTOWANIE ŚCIANY WYMUROWANEJ PRZY GRANICY NA ODCINKU POWSTAŁEGO NIELEGALNIE OBIEKTU JAKO OGRODZENIA. TEN POGLĄD NALEŻY ODRÓŻNIĆ OD SŁUSZNEGO PRZYJĘCIA ORGANÓW, ŻE OGRODZENIE BĘDĄCE MUREM POWSTAŁYM OD ŚCIANY FRONTOWEJ GARAŻU DO GRANICY Z ULICĄ I. POWSTAŁO LEGALNIE O CZYM ŚWIADCZY SPOINA ODDZIELAJĄCA TĄ CZĘŚĆ MURU OD ŚCIANY GARAŻU. OCZYWIŚCIE MUR OGRODZENIOWY O WYSOKOŚCI DO 2,20 M UZNANY BYŁBY ZA LEGALNY NAWET GDYBY WYBUDOWANO GO W KILKU CZĘŚCIACH, POD WARUNKIEM, ŻE NIE STRACIŁBY CHARAKTERU OGRODZENIA. TYMCZASEM INWESTYCJA PROWADZONA PRZEZ MAŁŻONKÓW M. DOPROWADZIŁA DO POWSTANIA GARAŻU I WIATY JAKO OBIEKTU BUDOWLANEGO KTÓREGO CZĘŚCIĄ JEST ŚCIANA WYBUDOWANA W GRANICY Z NIERUCHOMOŚCIĄ UCZESTNIKA NA ZAKWESTIONOWANEJ PRZEZ ORGANY I WYRAŻONEJ W ZAŁĄCZNIKU GRAFICZNYM NR 2 DŁUGOŚCI 11,55 M. W PEŁNI TEŻ SĄD PODZIELIŁ USTALENIA ORGANÓW OBU INSTANCJI, ŻE WYKŁADNIA PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO WYNIKAJĄCA Z PISM PROCESOWYCH SKARŻĄCEGO SPROWADZAŁABY SIĘ DO ZAAKCEPTOWANIA, ŻE OBIEKTY BUDOWLANE POWSTAJĄ W SPOSÓB PRZYPADKOWY NIEZAMIERZONY I TYLKO INWESTOR JEST UPRAWNIONY DO OCENY EFEKTU PROWADZONYCH ROBÓT BUDOWLANYCH A UMOCOWANIE DO TAKIEJ WYŁĄCZNEJ OCENY WYNIKA Z PRAWA WŁASNOŚCI I JEGO OCHRONY ZAPISANYCH W KONSTYTUCJI RP. TYMCZASEM ORGANY NADZORU BUDOWLANEGO DO WYKONYWANIA ZADAŃ WYNIKAJĄCYCH Z PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO MAJĄ PRAWO I OBOWIĄZEK STOSOWNIE DO ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO OCENIAĆ ROBOTY BUDOWLANE I OBIEKTY POWSTAŁE W ICH WYNIKU STOSOWNIE DO POJĘĆ USTAWOWYCH NP. ZAWARTYCH W ART. 3 PKT. 1 ART. 30 UST.1 PKT. 3 ORAZ PRZEPISACH TECHNICZNYCH. JAKO WŁAŚCIWY SĄD OCENIŁ POGLĄD ORGANÓW, ŻE ROZBIÓRCE MUSZĄ PODLEGAĆ WSZYSTKIE SAMOWOLNIE WYBUDOWANE ELEMENTY OBIEKTU BUDOWLANEGO TWORZĄCEGO CAŁOŚĆ I NIE MA ZNACZENIA, ŻE NIEKTÓRE Z TYCH ELEMENTÓW POWSTAŁY WCZEŚNIEJ A INNE PÓŹNIEJ ALBO, ŻE MOGŁYBY LEGALNIE POWSTAĆ W TYM SAMYM MIEJSCU. SAMOWOLA BUDOWLANA JEST STANEM TRWAŁYM, NIE PRZEDAWNIA SIĘ. NIE MA ZNACZENIA CZY POPEŁNIŁ JĄ OBECNY, CZY POPRZEDNI WŁAŚCICIEL NIERUCHOMOŚCI JAKO INWESTOR. DLATEGO SŁUSZNIE OCENIE ORGANÓW PODLEGAŁ EFEKT WYKONYWANYCH NA PRZESTRZENI WIELU LAT OD 1984 - 2004 R. ROBÓT BUDOWLANYCH, KTÓRYM OKAZAŁ SIĘ GARAŻ I WIATA OPISANE SZCZEGÓŁOWO W DECYZJI ROZBIÓRKOWEJ I ZAŁĄCZNIKACH GRAFICZNYCH STANOWIĄCYCH JEJ INTEGRALNĄ CZĘŚĆ. OD POWYŻSZEGO WYROKU Z.M. WNIÓSŁ SKARGĘ KASACYJNĄ ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI I ZARZUCAJĄC MU NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ BŁĘDNĄ (ROZSZERZAJĄCĄ) WYKŁADNIĘ ART. 48 UST. 1 USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. - PRAWO BUDOWLANE POPRZEZ NIETRAFNE PRZYJĘCIE, ŻE PRZEPIS TEN DOPUSZCZA MOŻLIWOŚĆ UJĘCIA W DECYZJI O ROZBIÓRCE RÓWNIEŻ TYCH ELEMENTÓW OBIEKTU BUDOWLANEGO BĘDĄCEGO PRZEDMIOTEM DECYZJI, KTÓRE ISTNIAŁY LEGALNIE PRZED ROZPOCZĘCIEM PROCESU BUDOWLANEGO PROWADZĄCEGO DO POWSTANIA SAMOWOLI BUDOWLANEJ. ZARZUCIŁ RÓWNIEŻ NIEZASTOSOWANIE ART. 103 UST. 2 POWOŁANEJ USTAWY W WYNIKU CZEGO NAKAZANO ROZBIÓRKĘ CZĘŚCI OBIEKTU WYBUDOWANEGO PRZED 1995R. CZYLI PRZED WEJŚCIEM W ŻYCIE USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. - PRAWO BUDOWLANE. ZARZUCAJĄC NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, KTÓRE MOGŁO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY SKARŻĄCY WSKAZAŁ ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C P.P.S.A. W JEGO OCENIE SKARGA ZOSTAŁA ODDALONA W SYTUACJI, GDY ORGANY NADZORU BUDOWLANEGO NIE DOPEŁNIŁY OBOWIĄZKÓW OKREŚLONYCH W ART. 77 I ART. 80 KODEKSU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, NARUSZAJĄC ZASADĘ SWOBODNEJ OCENY MATERIAŁU DOWODOWEGO, PRZYJMUJĄC ISTOTNE OKOLICZNOŚCI SPRAWY W SPOSÓB DOWOLNY BEZ JAKIEGOKOLWIEK DOWODU. PONADTO ORGANY NADZORU BUDOWLANEGO NARUSZYŁY W SPOSÓB RAŻĄCY PRZEPIS ART. 8 KODEKSU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO DZIAŁAJĄC WBREW OBOWIĄZKOWI PROWADZENIA POSTĘPOWANIA W SPOSÓB POGŁĘBIAJĄCY ZAUFANIE DO ORGANÓW PAŃSTWA. SKARŻĄCY WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W OPOLU I ZASĄDZENIE NA JEGO RZECZ KOSZTÓW POSTĘPOWANIA. W UZASADNIENIU SKARGI KASACYJNEJ SKARŻĄCY POWOŁAŁ SIĘ NA ORZECZNICTWO SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH I POGLĄDY DOKTRYNY, ZGODNIE Z KTÓRYMI NA PODSTAWIE ART. 48 MOŻNA WYDAĆ DECYZJĘ O ROZBIÓRCE WYŁĄCZNIE W STOSUNKU DO TYCH CZĘŚCI OBIEKTU, KTÓRE WYMAGAŁY ZEZWOLENIA BUDOWLANEGO ALBO ZGŁOSZENIA. SKARŻĄCY WSKAZAŁ PONADTO, ŻE WYLEWKA BETONOWA ZOSTAŁA ZBUDOWANA W 1984 R. BEZ POZWOLENIA BUDOWLANEGO. TO CZY TA CZĘŚĆ SPORNEGO OBIEKTU JEST ELEMENTEM WYKONANYM ZGODNIE Z PROJEKTEM W RAMACH ZEZWOLENIA BUDOWLANEGO NA BUDOWĘ BUDYNKU, CZY TEŻ ZOSTAŁA WYKONANA W RAMACH SAMOWOLI BUDOWLANEJ NIE ZOSTAŁO W POSTĘPOWANIU USTALONE ŻADNYM DOWODEM, A ZATEM JEST TO USTALENIE DOWOLNE ORGANÓW I SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI. ZAKŁADAJĄC JEDNAK, ŻE MAMY DO CZYNIENIA Z SAMOWOLĄ BUDOWLANĄ POPEŁNIONĄ W 1984 R., TO WSKAZAĆ NALEŻY, ŻE ROZBIÓRKI TEGO ELEMENTU NIE MOŻNA ORZEC NA PODSTAWIE ART. 48 PRAWA BUDOWLANEGO Z UWAGI NA TREŚĆ ART. 103 UST. 2 USTAWY PRAWO BUDOWLANE, W KTÓRYM USTAWODAWCA STWIERDZA, ŻE "PRZEPISU ART. 48 NIE STOSUJE SIĘ DO OBIEKTÓW, KTÓRYCH BUDOWA ZOSTAŁA ZAKOŃCZONA PRZED DNIEM WEJŚCIA W ŻYCIE USTAWY". NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: W MYŚL ART. 174 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.), ZWANEJ DALEJ P.P.S.A., SKARGĘ KASACYJNĄ MOŻNA OPRZEĆ NA NASTĘPUJĄCYCH PODSTAWACH: 1. NARUSZENIA PRAWA MATERIALNEGO PRZEZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ LUB NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE, 2. NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, JEŻELI UCHYBIENIE TO MOGŁO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY JEST ZWIĄZANY PODSTAWAMI SKARGI KASACYJNEJ, BOWIEM WEDŁUG ART. 183 PAR. 1 P.P.S.A. ROZPOZNAJE SKARGĘ W GRANICACH SKARGI KASACYJNEJ, BIORĄC POD UWAGĘ JEDYNIE NIEWAŻNOŚĆ POSTĘPOWANIA. ZWIĄZANIE NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO PODSTAWAMI SKARGI KASACYJNEJ WYMAGA PRAWIDŁOWEGO ICH OKREŚLENIA W SAMEJ SKARDZE. OZNACZA TO KONIECZNOŚĆ POWOŁANIA KONKRETNYCH PRZEPISÓW PRAWA, KTÓRYM – ZDANIEM SKARŻĄCEGO UCHYBIŁ SĄD, UZASADNIENIA ICH NARUSZENIA W RAZIE ZGŁOSZENIA ZARZUTU NARUSZENIA PRAWA PROCESOWEGO, WYKAZANIA DODATKOWO, ŻE NARUSZENIE TO MOGŁO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. W TEJ SPRAWIE NIE ZACHODZĄ PRZESŁANKI POWODUJĄCE NIEWAŻNOŚĆ POSTĘPOWANIA (ART. 183 § 1 P.P.S.A.), DLATEGO NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY OGRANICZYŁ SIĘ DO OCENY POWOŁANYCH W SKARDZE KASACYJNEJ PODSTAW. W PODSTAWACH SKARGI KASACYJNEJ SFORMUŁOWANO ZARZUTY MAJĄCE ZARÓWNO OPARCIE W PODSTAWIE PRZEWIDZIANEJ W ART. 174 § 1 PKT 1 P.P.S.A., JAK I W PUNKCIE 2 TEGOŻ ARTYKUŁU, PRZY CZYM W RAMACH ZARZUTU NARUSZENIA ART. 174 § 1 PKT 1 LIT. C POPRZEZ ODDALENIE SKARGI W SYTUACJI, GDY DECYZJE POWINNY ZOSTAĆ UCHYLONE ZE WZGLĘDU NA NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA DOTYCZĄCYCH POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO. W TEJ SYTUACJI KONTROLI SĄDU W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI PODLEGAŁ ZARZUT NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, PONIEWAŻ TYLKO DO PRAWIDŁOWO USTALONEGO STANU FAKTYCZNEGO MOŻNA PRAWIDŁOWO ZASTOSOWAĆ PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO SKUTKUJĄCE POWSTANIEM PRAW I OBOWIĄZKÓW STRON POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. WSKAZANE W SKARDZE KASACYJNEJ NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA NIE JEST POPRAWNE. ZARZUT NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA PRZEZ SĄD I INSTANCJI POLEGA NA WSKAZANIU PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, KTÓRE BYŁY PRZEZ SĄD STOSOWANE I W STOSUNKU DO KTÓRYCH NARUSZENIA DOJŚĆ MOGŁO W ZWIĄZKU Z CZYM ICH NARUSZENIE MOŻE SIĘ STAĆ PRZEDMIOTEM KONTROLI KASACYJNEJ NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO. TYMCZASEM SKARGA OPRÓCZ POWOŁANIA SIĘ NA NARUSZENIE ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C ZAMIAST ART. 151 P.P.S.A. TAKICH PRZEPISÓW NIE WSKAZUJE. PODNOSI ZARZUT NARUSZENIA PRZEPISÓW K.P.A. MAJĄC JEDNAK NA WZGLĘDZIE UCHWAŁĘ NSA Z DNIA26 PAŹDZIERNIKA 2009 R. (I OPS 10/09, ONSAIWSA 2010/1/1) SĄD UZNAŁ, ŻE ZARZUTY DOTYCZĄ NARUSZENIA ART. 141 § 4 P.P.S.A. ZGODZIĆ SIĘ NALEŻY, ŻE UZASADNIENIE WYROKU SĄDU I INSTANCJI NIE ZAWIERA USTALEŃ CO DO CZASU POWSTANIA WYLEWKI BETONOWEJ. Z AKT ADMINISTRACYJNYCH ZDAJE SIĘ WYNIKAĆ, ŻE POWSTAŁA ONA JESZCZE W LATACH OSIEMDZIESIĄTYCH UBIEGŁEGO WIEKU, A WIĘC POD RZĄDAMI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 24 PAŹDZIERNIKA 1974 R. – PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. NR 38, POZ. 229 ZE ZM.). ZGODNIE Z ART. 141 § 4 P.P.S.A. UZASADNIENIE WYROKU POWINNO ZAWIERAĆ M. IN. WSKAZANIE PODSTAWY FAKTYCZNEJ, TJ. WSKAZANIE STANU FAKTYCZNEGO PRZYJĘTEGO PRZEZ SĄD ORAZ WSKAZANIE PODSTAWY PRAWNEJ ROZSTRZYGNIĘCIA ORAZ JEJ WYJAŚNIENIE. BRAK USTALEŃ STANU FAKTYCZNEGO W TYM ZAKRESIE STANOWI NARUSZENIE ART. 141 § 4 P.P.S.A. I UNIEMOŻLIWIA SĄDOWI II INSTANCJI OCENĘ, CZY SĄD I INSTANCJI PRAWIDŁOWO W TEJ CZĘŚCI ZASTOSOWAŁ PRAWO MATERIALNE, CZY TEŻ ZACHODZIŁY OKOLICZNOŚCI WYŁĄCZAJĄCE MOŻLIWOŚĆ NAKAZANIA USUNIĘCIA WYLEWKI – ART. 103 § 2 USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. Z 2000 R., NR 106, POZ. 1126 ZE ZM.). UZASADNIONY JEST TEŻ ZARZUT NARUSZENIA PRAWA MATERIALNEGO PRZEZ NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU W WYROKACH Z DNIA 23 MARCA 2006 R. (III SA/OP 463/05) I 3 GRUDNIA 2007 R. (III SA/OP 440/07) WSKAZAŁ, ŻE OGRODZENIE W GRANICY DZIAŁKI (MUR) SPEŁNIŁO WYMAGANIA PRAWA BUDOWLANEGO A POZOSTAŁE ROBOTY BYŁY PROWADZONE BEZ POZWOLENIA NA BUDOWĘ. ZGODNIE Z AR. 153 P.P.S.A. OCENA PRAWNA I WSKAZANIA CO DO DALSZEGO POSTĘPOWANIA WYRAŻONE W ORZECZENIU SĄDU WIĄŻĄ W SPRAWIE TEN SĄD I ORGAN, KTÓREGO DZIAŁANIE LUB BEZCZYNNOŚĆ BYŁ PRZEDMIOTEM ZASKARŻENIA. OZNACZA TO, ŻE ILEKROĆ DANA SPRAWA BĘDZIE PRZEDMIOTEM ROZPOZNANIA PRZEZ TEN SĄD, TYLEKROĆ BĘDZIE ON ZWIĄZANY OCENĄ PRAWNĄ WYRAŻONĄ W TYM ORZECZENIU, O ILE NIE ULEGŁY ZMIANIE PRZEPISY. OCENA PRAWNA MOŻE DOTYCZYĆ STANU FAKTYCZNEGO, WYKŁADNI PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO I PROCESOWEGO, PRAWIDŁOWOŚCI KORZYSTANIA Z UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO, JAK I KWESTII ZASTOSOWANIA OKREŚLONEGO PRZEPISU PRAWA JAKO PODSTAWY DO WYDANIA DECYZJI. OCENA PRAWNA WYRAŻONA W ORZECZENIU SĄDU WIĄŻE W SPRAWIE TEN SĄD I ORGAN. OCENA PRAWNA WYNIKA Z UZASADNIENIA WYROKU SĄDU I DOTYCZY WYKŁADNI PRZEPISÓW PRAWA I SPOSOBU ICH STOSOWANIA W KONKRETNYM PRZYPADKU W ZWIĄZKU ZE SPRAWĄ. ZWIĄZANIE DANEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W ROZUMIENIU KOMENTOWANEGO PRZEPISU OZNACZA, ŻE NIE MOŻE FORMUŁOWAĆ ON NOWYCH OCEN PRAWNYCH, SPRZECZNYCH Z WYRAŻONYM WCZEŚNIEJ POGLĄDEM, LECZ ZOBOWIĄZANY JEST DO PODPORZĄDKOWANIA SIĘ MU W PEŁNYM ZAKRESIE ORAZ KONSEKWENTNEGO REAGOWANIA W RAZIE BRAKU ZASTOSOWANIA SIĘ DO WSKAZAŃ W ZAKRESIE DALSZEGO POSTĘPOWANIA PRZED ORGANAMI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ. PRZENOSZĄC TE ROZWAŻANIA NA GRUNT PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY STWIERDZIĆ NALEŻY, ŻE ZARÓWNO STAN FAKTYCZNY JAK I PRZEPISY PRAWA NIE ULEGŁY ZMIANIE. NIE ZMIENIŁ SIĘ TEŻ PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA. PORÓWNUJĄC DŁUGOŚĆ MURU (11,55 M) OKREŚLONY W ZAŁĄCZNIKU DO KWESTIONOWANEJ DECYZJI Z DŁUGOŚCIĄ MURU, KTÓRY BYŁ PRZEDMIOTEM OCENY SĄDU WE WSKAZANYCH WYROKACH (16 M) STWIERDZIĆ NALEŻY, ŻE OCENA PRAWNA W NICH ZAWARTA DOTYCZY TEGO SAMEGO MURU, A NIE JAK STWIERDZIŁ SĄD I INSTANCJI W UZASADNIENIU KWESTIONOWANEGO WYROKU POMIĘDZY GRANICĄ DZIAŁKI OD ULICY I. A ŚCIANĄ FRONTOWĄ GARAŻU (4,70). WOBEC TEGO ZARÓWNO ORGANY ADMINISTRACJI JAK I SĄD I INSTANCJI NIE MOGŁY DOKONAĆ ODMIENNEJ OCENY LEGALNOŚCI BUDOWY MURU NIEZALEŻNIE, CZY STANOWIŁ ON CZĘŚĆ SAMOWOLNIE WZNIESIONEGO GARAŻU. NIEZASTOSOWANIE SIĘ PRZEZ SĄD I INSTANCJI DO OCENY PRAWNEJ WYRAŻONEJ PRZEZ SĄD W POPRZEDNICH ORZECZENIACH TEGO SĄDU JEST TEŻ NARUSZENIEM ART. 153 P.P.S.A. MAJĄC TE OKOLICZNOŚCI NA WZGLĘDZIE SĄD NA PODSTAWIE ART. 185 P.P.S.A. UCHYLIŁ ZASKARŻONY WYROK. O KOSZTACH ORZEKŁ STOSOWNIE DO ART. 203 PKT 1 P.P.S.A.