I SA/Gd 158/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2009 r. dokonał zaliczenia nadpłaty A.S. z dnia 30 kwietnia 2009 r. z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (PIT-36L) za 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. określonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł. A.S. nie zgadzając się z powyższym zaliczeniem pismem z dnia 14 września 2009 r. złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie, zarzucając organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie: - art. 145 § 2 w zw. z art. 123 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, - art. 76 § 1 i art. 76a w zw. z art. 55 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, - art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 wzw. z art. 210 § 4 ustawy- Ordynacja podatkowa - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem Nr [...] z dnia 12 stycznia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2009 r. A.S. pismem z dnia 29 stycznia 2010 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 12 stycznia 2010 r., zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisów: - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa art. 122 i art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa - poprzez - art. 145 § 2 w zw. z art. 123 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, - art. 76 § 1 i art. 76a w zw. z art. 55 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, - art. 239a ustawy - Ordynacja podatkowa, - art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Z akt sprawy wynika, iż A.S. dnia 30 kwietnia 2009 r. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 (PIT-36L) wykazując nadpłatę w wysokości [...] zł, która przy zaistnieniu na koncie podatnika zaległości podatkowych bądź bieżących zobowiązań podlegała zaliczeniu z urzędu na te zaległości bądź zobowiązania. Z akt sprawy wynika również, że strona posiada zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. na poczet której dokonano zaliczenia powstałej nadpłaty. Zaległość podatkowa A.S. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. powstała w związku z określeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w decyzji nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r. wysokości zobowiązania podatkowego w tytule podatkowym na kwotę [...] zł. W złożonej skardze strona podnosi: - przedwczesne dokonanie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r. z uwagi na fakt złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r.; - nieprawidłowe doręczenie zaskarżonego postanowienia na adres strony, zamiast na adres jego pełnomocnika; - niewykorzystanie przez organ odwoławczy możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie wymaganym do prawidłowego jej rozstrzygnięcia poprzez nieuwzględnienia wniosków o przeprowadzenie dowodu z akt odwoławczych Dyrektora Izby Skarbowej dot. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 3 kwietnia 2009 r. oraz decyzji [...] z dnia 18 lutego 2009 r. jak również z akt dot. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2009 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 17 sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 76 ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy dokonuje zaliczenia zaistniałej nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika. Powyższe przepisy stanowią bowiem jednoznacznie, że przy jednoczesnym zaistnieniu nadpłaty oraz zaległości podatkowej, czynnością organu podatkowego wykonywaną z urzędu jest dokonanie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika bądź bieżące jego zobowiązania. Natomiast pozostałą część nadpłaty, jeżeli taka występuje, przekazuje się do dyspozycji podatnika, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Reasumując, w przypadku istnienia zaległości podatkowych, bądź bieżących zobowiązań nadpłata podlega z urzędu zaliczeniu na te zaległości lub zobowiązania i aby dokonać tej czynności nie potrzebna jest zgoda lub dyspozycja podatnika. Dokonując zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika, jak stanowi art. 76 a § 1 zdanie drugie ustawy, przepisy art. 55 § 2 oraz art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Stanowią one, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Ponadto zaliczenia nadpłaty dokonuje się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz na poczet odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, na dzień dokonania zaliczenia pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Dlatego też, Naczelnik Urzędu Skarbowego - działając na podstawie art. 76 § 1 ustawy - był zobowiązany z urzędu dokonać zaliczenia zaistniałej nadpłaty na zaległości podatkowe strony. Zauważyć należy, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r., którą określono A.S. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 17 sierpnia 2009 r. Decyzja wydana przez organ drugiej instancji jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i zgodnie z art. 239e Ordynacji podatkowej podlegała wykonaniu. Odnosząc się zatem do zarzutów strony, zawartych w skardze, a dotyczących przedwczesnego zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. wskazać należy, iż postępowanie podatkowe toczące się w związku rozliczeniem strony w tym tytule podatkowym zostało zakończone decyzją ostateczną organu podatkowego drugiej instancji. Wniesienie skargi do sądu nie powoduje wstrzymania wykonania takiej decyzji. Tak więc nie ma podstaw do twierdzenia iż dokonanie zaliczenia nadpłaty A.S. na te zaległości było czynnością przedwczesną. W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut strony dotyczący nieprawidłowego doręczenia postanowienia na adres strony a nie na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Wskazać należy, iż w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Natomiast zgodnie z treścią § 2 w/wym. artykułu, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z przepisu art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej wynika z kolei, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie bądź też zgłoszone ustnie do protokołu. Powyższy przepis nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnictwo, określające zakres działania, powinno zostać dołączone do akt konkretnej sprawy. Jakkolwiek pełnomocnictwo ogólne może samo w sobie istnieć jako pewien stosunek materialno prawny między mocodawcą a pełnomocnikiem, to - jak wskazuje orzecznictwo - "złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08). Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania czy ewentualnie innym organom nie zostało przedłożone pełnomocnictwo strony. Dopiero skuteczne zawiadomienie organu, który rozpatruje konkretną sprawę o ustanowieniu pełnomocnictwa poprzez np. złożenie do akt sprawy prawidłowego dokumentu pełnomocnictwa - obliguje organ do dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie mają prawa domniemywać zakresu danego pełnomocnictwa. W rozpatrywanej sprawie strona po otrzymaniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2009 r., mogła działać sama lub przez swojego pełnomocnika, jednakże w obydwu przypadkach związane były terminami wyznaczonymi ustawą - Ordynacja podatkowa. Powyższej argumentacji nie przeczą wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach [...]. Z treści ich uzasadnień wynika, iż zapadły one w innym stanie faktycznym (zażalenie w tych sprawach wniósł pełnomocnik strony) i dotyczyły uchybień procesowych. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa uznać należy, iż jest on bezzasadny z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy tj. oznaczenie organu podatkowego, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia oraz podpis osoby upoważnionej, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepisy dotyczące wydania postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nie nakładają na organy podatkowe obowiązku każdorazowego informowania podatnika o stanie jego zaległości podatkowych po dokonaniu czynności księgowych na jego koncie. Nie można więc uznać braku takiej informacji w postanowieniu, za wadę jego uzasadnienia. Ponadto wskazać należy, że podatnik ma prawo - w innym trybie - wystąpić z wnioskiem o wydanie zaświadczenia dot. wysokości jego zaległości podatkowych. W ocenie Sądu także zasady zawarte w przywołanych przez stronę przepisach art. 122 i 187 ustawy - Ordynacja podatkowa nie zostały naruszone przez organy podatkowe. Przepis art. 122 ustawy wyraża zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W konsekwencji zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością. Jedną z podstawowych gwarancji osiągnięcia prawdy materialnej jest wymóg zgromadzenia materiału dowodowego sformułowany w art. 187 § 1 przywołanej ustawy. Zgromadzenie materiału dowodowego wpływa bezpośrednio na obiektywizm prowadzonego postępowania dowodowego. Postępowanie podatkowe w rozpoznawanej sprawie doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazać należy więc, że brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów zarówno z akt odwoławczych Dyrektora Izby Skarbowej jak również do przeprowadzenia dowodu z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 17 sierpnia 2009 r. bowiem powołane powyżej akta stanowią odrębne postępowanie administracyjne, bądź sądowe. Dodatkowo zauważyć należy, iż organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne w celu bezspornego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonały ustalenia dnia powstania nadpłaty i jej wysokości, wysokości zaległości podatkowej i terminu jej płatności oraz okresu naliczania odsetek za zwłokę. W świetle powyższego bezpodstawny jest zarzut strony zawarty w skardze z dnia 29 stycznia 2010 r., iż nieprzeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych odrębnych postępowań podatkowych czy sądowych spowodował naruszenie art. 122 i 187 ustawy. Dokonując zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe organ podatkowy nie dokonuje bowiem oceny prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie poprzedzającej wydanie postanowienia. Postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe odzwierciedla jedynie czynności księgowe dokonane w tym zakresie na podstawie istniejących w sprawie rozstrzygnięć i dokonanych ustaleń bez możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec tego orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). DSz