VII SA/Wa 595/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. W. i B. W. (następców prawnych po M. O.) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki poddasza użytkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał M. O. rozbiórkę poddasza użytkowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nad istniejącymi przy granicy z działką sąsiednią budynkami w B. przy ul. [...] [...] gm. P. Po rozpatrzeniu odwołania M. O. złożonego od w/w decyzji, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r., którą organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wymienionej decyzji organ opisał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazując, że w dniach 3 sierpnia 2004 r. i 10 września 2004 r., na terenie działki nr ew. [...] usytuowanej w miejscowości B. przy ul. [...] [...] przeprowadzone zostały przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. oględziny. Podczas oględzin ustalono, iż właściciel działki M. O. dokonał rozbudowy budynków posadowionych przy granicy z działką sąsiednią - należącą do M. S. - poprzez dobudowanie nad budynkiem gospodarczym i mieszkalnym poddasza użytkowego z pomieszczeniami mieszkalnymi. Na wykonanie powyższej nadbudowy inwestor nie posiadał stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dach nadbudowanego poddasza został wykonany ze spadem jednej połaci w kierunku sąsiedniej działki. Ponadto uzasadniając swe rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał treść art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane i zauważył, że możliwość legalizacji samowolnie wykonanego obiektu budowlanego lub jego części występuje tylko wtedy, gdy w całości wypełnione są dyspozycje zawarte w art. 48 ust. 2 tej ustawy. W ocenie organu II instancji, w przedmiotowej sprawie przy realizowaniu przez inwestora samowoli budowlanej, naruszony został przepis art. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dlatego też niemożliwym było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez M. O. w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że spornych robót budowlanych polegających na podwyższeniu ścian zewnętrznych o 175 cm i wybudowaniu poddasza użytkowego nie można zakwalifikować do robót związanych z remontem budynku. Organ stwierdził także, że sprawy dotyczące ewentualnych zmian w ewidencji gruntów w przyszłości, a tym samym zmiany granicy miedzy sąsiadami nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na uwadze powyższe organ II instancji uznał, iż należało utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], którą nakazano M. O. rozbiórkę poddasza użytkowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nad istniejącymi przy granicy z działką sąsiednią budynkami w B. przy ul. [...] [...] gm. P. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. złożył M. O. wskazując, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Uzasadniając skargę wskazał m.in., że jest przekonany, iż okolicznością, która zaważyła na treści decyzji organów obu instancji jest odległość pomiędzy jego budynkiem a działką sąsiada. Wskazał także, że sprawa powierzchni działki i ostatecznego ustalenia granicy pomiędzy działkami jest otwarta z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie, dlatego też w jego ocenie postępowanie powadzone zarówno przez powiatowego jak i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego powinno być zawieszone do czasu wydania decyzji przez Głównego Geodetę Kraju. Ponadto skarżący stwierdził, że decyzje organów obu instancji są nieważne, gdyż były niewykonalne w chwili ich wydania. W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie powody wskazane w jej treści Sąd uznał za zasadne. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jednocześnie Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podstawę materialno - prawną rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak budowa taka jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego). Nakaz rozbiórki można zastosować dopiero wówczas, jak wskazuje treść przepisu art. 48 ust. 1 , gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2005 roku, OSK 1602/04, nie publ.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2005 roku, VII SA/Wa 1482/04, Lex Nr 169370). W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organy nakazały rozbiórkę wykonanej bez pozwolenia na budowę nadbudowy nad istniejącym już budynkiem, gdyż inwestor nie uzyskał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a rozbudowa narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uwadze organu uszło, iż samo naruszenie przepisów techniczno – budowlanych nie decyduje o braku możliwości legalizacji obiektu budowlanego. Do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego niezbędne jest ustalenie, iż zakres naruszenia prawa powoduje brak możliwości doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisu, nie uzasadniając w istocie podstaw do jego zastosowania. Z przywołanego natomiast przez organ w uzasadnieniu decyzji przepisu § 12 rozporządzenia wynika, iż w niektórych przypadkach możliwe jest posadowienie budynku również w granicy działek. Organ nie ustalił, iż taka sytuacja nie ma miejsca w tej sprawie, zwłaszcza, że przedmiotem sprawy nie jest budowa całego budynku, lecz nadbudowa budynku już stojącego w tzw. ostrej granicy. Z akt sprawy nie wynika aby dotychczas stojący budynek ( przed nadbudową) powstał niezgodnie z przepisami. W sytuacji, gdy organ nie przeprowadził postępowania określonego w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego ustalenie dokonane przez organ rozstrzygający sprawę, iż nadbudowa narusza przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jak również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należało uznać za dowolne i podjęte z naruszeniem art. 7 , 77 i w konsekwencji art. 80 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania określonego w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 przy zastosowaniu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto sąd stwierdził, na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.