II OSK 1945/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Sołectwa Wsi U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 245/10 o odrzuceniu skarg Rady Sołeckiej Wsi U., Sołtysa Wsi U. oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uznającej działkę gruntową za mienie gromadzkie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie odrzucenia skargi Sołtysa Wsi U. i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach Postanowieniem z dnia 17.06.2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargi Rady Sołeckiej Wsi U., Sołtysa Wsi U. oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w U.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zarządzeniem z dnia 26.04.2010 r. skarżący wezwani zostali do nadesłania 2 odpisów skarg oraz do uiszczenia wpisu sądowego. W zakreślonym terminie Rada Sołectwa U. oraz Sołtys Wsi U. nadesłali kwotę 200 zł tytułem wpisu , nadesłano też żądane odpisy skargi. Rozpoznając skargę Ochotniczej Straży Pożarnej w U., Sąd stwierdził, iż podlegała odrzuceniu z powodu jej nieopłacenia, mimo wezwania. Odrzucając zaś skargę Rady Sołeckiej Sąd stwierdził, ze rada ta wspomaga sołtysa, ale nie jest organem samodzielnym, uprawnionym do reprezentowania sołectwa i wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Organem właściwym do wniesienia skargi i reprezentowania sołectwa jest sołtys, działający na podstawie stosownej uchwały zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego. Tak więc, skarga Rady Sołeckiej Wsi U. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Odnosząc się zaś do skargi Sołtysa Wsi U., to trzeba wskazać, iż z treści jego skargi nie wynika, iż skargę wnosi w imieniu Sołectwa Wsi U.. Sąd podkreślił, iż sołtys nie posiada zdolności sądowej do wnoszenia skarg w swoim imieniu, a w konsekwencji jego skarga także podlegała odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć, iż skarga została złożona przez sołtysa w imieniu sołectwa, to i tak, brak przedłożenia przez sołtysa stosownej uchwały zebrania wiejskiego czyniło skargę niedopuszczalną. Ze skargą kasacyjną od powyższego postanowienia wystąpił Sołtys Wsi U., działający w imieniu Sołectwa Wsi U., prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia go w całości, zarzucając Sądowi naruszenie art. 6, art. 58 § 1 pkt 5 i art. 58 § 2 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi Sołectwa Wsi U. bez zażądania wyjaśnienia, czy Sołtys faktycznie działał w imieniu Sołectwa czy też w swoim własnym oraz bez wezwania do przedłożenia uchwały zebrania wiejskiego, z której wynikałoby umocowanie Sołtysa do działania w imieniu Sołectwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że Sąd – mając wątpliwości co do tego, czy Sołtys działał w imieniu własnym czy Sołectwa – winien był wezwać skarżącego do wskazania jak należało traktować wniesioną skargę. Ponadto Sąd, nie żądając przedłożenia uchwały zebrania wiejskiego, z której wynikałoby umocowanie Sołtysa do działania w imieniu Sołectwa naruszył art. 49 § 1 P.p.s.a., a odrzucenie w tej sytuacji skargi, wniesionej przez stronę nie działającą przez profesjonalnego pełnomocnika, było nadmiernie rygorystyczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, zauważyć bowiem trzeba, iż zasadnym jest zarzut naruszenia art. 49 § 1 i art. 58 P.p.s.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę Sołtysa Wsi U., bez wcześniejszego wyjaśnienia w czyim imieniu ten środek zaskarżenia został złożony, naruszył wskazane przepisy. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Jak wynika z art. 36 ust. 1 tej ustawy organami sołectwa są zebranie wiejskie – jako organ uchwałodawczy oraz sołtys – jako organ wykonawczy, którego działalność wspierana jest przez radę sołecką. To właśnie sołtys uprawniony jest do reprezentowania sołectwa i wystąpienia z ewentualną skargą do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął, iż Sołtys Wsi U. wystąpił ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach we własnym imieniu, bowiem z treści tej skargi nie wynikało, że działa on w imieniu Sołectwa, a ponadto nie przedstawił uchwały zebrania wiejskiego, uprawniającego go do reprezentowania Sołectwa. Jednakże zauważyć trzeba, iż ze skargi nie wynika, aby Sołtys Wsi U. wniósł ją jako osoba fizyczna, a właśnie jako sołtys, a zatem organ wykonawczy Sołectwa U.. Dlatego też, jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny miał wątpliwości co do tego, w czyim imieniu działa Sołtys, winien był, wzywając do uzupełnienia braków formalnych skargi, wezwać go jednocześnie do wskazania w czyim imieniu wnosi skargę i do przedłożenia uchwały zebrania wiejskiego uprawniającej Sołtysa do działania w imieniu Sołectwa. Dopiero ewentualne nieuzupełnienie braków środka zaskarżenia w tym zakresie mogłoby dać Sądowi I instancji podstaw do odrzucenia skargi. Niedokonanie wyjaśnień w tym zakresie naruszało art. 49 § 1 P.p.s.a., a wydanie postanowienia odrzucającego skargę Sołtysa było niezgodne z prawem, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.