IV SA/Wa 194/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w K. reprezentowanego przez kuratora w osobie r.pr. W. L. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego T. S.A. z siedzibą w K. reprezentowanego przez kuratora w osobie r.pr. W. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku kuratora T. Spółka Akcyjna o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej T. Spółka Akcyjna - W. W uzasadnieniu podano, że radca prawny W. L. na wezwanie organu do wykazania legitymacji uprawniającej do wystąpienia z powyższym wnioskiem, przedłożył przy piśmie z dnia [...] października 2001 r. postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 2001 r. sygn. akt [...] o ustanowieniu w jego osobie kuratora T. Spółka Akcyjna w W. ul. [...] [...] i na tej podstawie zwrócił się o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych. Organ wskazał, iż w oparciu o pogląd doktryny wyrażony w Komentarzu do art. 604 kpc ( lex/el. 2009) radca prawny został pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. wezwany do przedłożenia zaświadczenia wydanego na podstawie art. 603 kpc, które wskazywałoby uprawnienia kuratora do występowania w imieniu T. S.A. w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że Minister Gospodarki jest właściwy do oceny legalności orzeczenia Ministra Handlu i Przemysłu z dnia [...] czerwca 1947 r., natomiast Minister Infrastruktury jest właściwy w sprawie orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lipca 1959r. nr [...]. W dniu [...] grudnia 2005 r. Minister Gospodarki wszczął postępowanie w spawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. Minister nie zgodził się ze stanowiskiem kuratora zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2006r., iż niepotrzebne jest zaświadczenie Sądu stwierdzające możliwość występowania w imieniu spółki w postępowaniu administracyjnym, skoro został wpisany do rejestru KRS pod nr [...] jako osoba uprawniona do reprezentowania tej Spółki. Organ podniósł, iż z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2001r. wynika, iż radca prawny kuratorem tej Spółki został ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 kc i jako taka stosownie do § 2 tego artykułu upoważnia jedynie do niezwłocznego powołania organów omawianej Spółki, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Natomiast warunkiem skuteczności działania radcy prawnego W. L. jako kuratora ww. Spółki w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej T. Spółka Akcyjna –W., zdaniem organu naczelnego, jest jego odpowiednie umocowanie stosowanym zaświadczeniem sądowym, zgodnie z art. 604 kpc. Organ, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2004 r., III CK 249/03 ( OSNC 2005/5/87), stwierdził, że błędna jest teza kuratora, iż posiada uprawnienia szeroko rozumiane, w tym uprawnienie do występowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. W konstatacji Minister stwierdził, iż skoro kurator nie przedłożył stosownego zaświadczenia sądowego upoważniające go do występowania w sprawie administracyjnej o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] czerwca 1947r., to jego dotychczasowe czynności w tej sprawie wykraczają poza zakres umocowania i w rezultacie są bezskuteczne. Oznacza to, że spółka pn. T. Spółka Akcyjna nie jest w niniejszej sprawie należycie reprezentowana ( umocowana), a zatem taki stan, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, stanowi o bezprzedmiotowości wszczętego w tej sprawie postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. L. kurator T. S.A. podnosząc zarzut naruszenia: - art. 365 § 1 kpc poprzez jego niezastosowanie; - art. 95 kc, art. 7, 8, 12, 28, 30 § 3, 34, 35, 65 § 1 ,77 §1,105 § 1 i 156 § 1 pkt 2 kpa przez ich niezastosowanie, które miało wpływ na wynik postępowania; - art. 34 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie zwrócenie się do Sądu o ustanowienie kuratora; art. 17 ust.1 ustawy KRS poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2001 r. stwierdza, że kurator ustanowiony jest do zastępowania organów i prowadzenia praw spółki, zatem jego uprawnienia nie zostały ograniczone do pewnych czynności, lecz określone szeroko, choć nie są ograniczone. Domaganie się przez organ zaświadczenia z art. 604 kpc jest nieuzasadnione, gdyż jest wystawiane przez kierownika sekretariatu i nie ma mocy wyroku czy postanowienia wydawanego przez Sąd. Skarżący podkreślił, że powołane postanowienie Sądu o ustanowieniu kuratora ma drugorzędne znaczenie wobec przedłożonego odpisu postanowienia z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2003 r., w którym został wpisany jako organ uprawniony do reprezentacji Spółki. Zdaniem skarżącego z chwilą wpisania go jako jedynego członka organu uprawnionego do reprezentowania Spółki zastosowanie mają przepisy k.s.h. i ustawy KRS, a nie art. 42 § 2 k.c. W KRS w Dziale 2 Rubryka 1 - Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu dokonany jest wpis, że Spółkę reprezentuje bez ograniczeń co do zakresu spraw jednoosobowo kurator. Minister nie miał zatem prawa do badania legitymacji prawnej kuratora, skoro został mu przedstawiony odpis z KRS. Ponadto art. 365 § 1 kpc stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Skarżący stwierdził, że Minister prowadził przez 8 lat postępowanie, naruszając wszelkie terminy przewidziane na rozpatrzenie sprawy, zgromadził pełny materiał dowodowy i zamiast wydać decyzji merytoryczną, umorzył postępowanie. Jeżeli, zdaniem Ministra Spółka nie była należycie prezentowana, to stosownie do art. 34 § 1 kpa powinien wystąpić do Sądu o ustanowienie kuratora. Organ naruszył art. 65 § 1 kpa, gdyż w sytuacji gdy uznał się za niewłaściwy do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lipca 1957 r., to powinien sprawę przekazać właściwemu organu, czym dopuścił bezczynności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 29 k.p.a. stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne i prawne. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 30 § 1 kpa ). Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli (art. 30 § 3 kpa). W razie gdy osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia kuratora dla tej osoby prawnej. W niniejszej sprawie skarżący prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2001 r. sygn. akt [...] został ustanowiony kuratorem T. Spółka Akcyjna w W. ul. [...] [...] do zastępowania organów i prowadzenia spraw Spółki. Z uzasadnieniu orzeczenia Sąd jako podstawę ustanowienia kuratora wskazał art. 42 § 1 kc. Rację ma organ nadzoru, iż w doktrynie, ale również w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że zakres umocowania ustanowionego przez sąd kuratora prawa materialnego w trybie art. 42 kc jest ograniczony. Zgodnie z art. 42 § 2 kc kurator powinien niezwłocznie postarać się o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Kurator ma zatem podjąć niezwłoczne wszelkie dopuszczalne działania, aby osoba prawna mogła działać przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie, jak wymaga tego przepis art. 36 kc, lecz nie może zastępować tego organu. Art. 42 § 2 kc zakreśla kompetencje kuratora do czynności w nim wskazanych ( tak np. SN w postanowieniu z dnia 7 maja 2004 r., III CK 249/03, lex 132546, por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2008r., II OSK 59/07). Jednakże wymaga wyraźnego podkreślenia, że skarżący przedłożył organowi przy piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] o dokonaniu wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców pod nr KRS: [...] dla podmiotu: T. Spółka Akcyjna w Dziale 2 Rubryka 1 - Organ uprawniony do reprezentacji - Kuratora reprezentującego Spółkę jednoosobowo. W świetle tego postanowienia nie ulega wątpliwości, że wbrew stanowisku organu naczelnego, przedmiotowa Spółka Akcyjna jest należycie reprezentowana przez umocowanego kuratora w osobie skarżącego. Oznacza to, że skarżący jako kurator tego podmiotu posiada legitymację do występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych. Wymaga podkreślenia, że organy administracyjne nie są władne dokonywanych w KRS wpisów kwestionować, a zatem organ rozstrzygający niniejszą sprawę był zobowiązany przyjmować dokonany wpis przez Sąd Rejestrowy za prawdziwy, dotyczący ustanowienia kuratora do reprezentowania wskazanego w Rejestrze podmiotu jednoosobowo. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 65 § 1 kpa podnieść należy, że przekazanie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lipca 1959 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z przejścia na własność Państwa składników majątkowych ww. Spółki Akcyjnej przez Ministra Gospodarki mogło nastąpić dopiero po zakończeniu postępowania nieważnościowego dotyczącego orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r., dlatego też zarzut ten należało uznać za przedwczesny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.