II OZ 753/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt VII SO/Wa 5/10 o wymierzeniu grzywny Prezydentowi m.st. Warszawy w sprawie z wniosku E. B. i J. B. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt VII SO/Wa 5/10, wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w kwocie 10.000,00 złotych za nieprzekazanie przez organ do Sądu skargi E. i J. B. z dnia [...] grudnia 2009 r. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę oraz odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 11 lutego 2010 r. o wymierzeniu organowi grzywny. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 11 lutego 2010 r. wpłynął bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek E. i J. B. o wymierzenie Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny w związku z nie przekazaniem do Sądu skargi na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Pismem z dnia 3 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczył Prezydentowi m. st. Warszawy odpis powyższego wniosku. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca wniosek została doręczona organowi w dniu 5 marca 2010 r. Sąd stwierdził, iż do dnia 12 maja 2010 r., tj. do dnia rozpoznania wniosku, Prezydent m. st. Warszawy nie nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi E. i J. B. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę, jak również nie nadesłano odpowiedzi na wniosek skarżących o ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wskazał iż zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści § 2 tego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono przekazuje do sądu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi. Stosownie do art. 55 § 1 powołanej wyżej ustawy w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Sąd wskazał, iż z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. wynika, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2009 r. wyniosło 3102,96 złotych. Sąd podkreślił, że art. 54 § 2 ustawy nakłada na organ bezwzględny obowiązek przekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia do organu (lub od dnia jej przekazania przez sąd w przypadku, gdy została złożona bez pośrednictwa organu). Obowiązek ten istnieje również wówczas, gdy skarga na działanie lub bezczynność organu jest w ocenie organu bezzasadna czy też niedopuszczalna. W sytuacji, gdy organ nie wypełni wynikającego z powołanego przepisu obowiązku, uniemożliwiając tym samym sądowi kontrolę działalności organu administracji publicznej, sąd może orzec o wymierzeniu grzywny. Wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy, w terminie przewidzianym w tym przepisie. Prezydent m. st. Warszawy zaskarżył w całości przedmiotowe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jego uchylenie ewentualnie o zmianę orzeczenia poprzez zmniejszenie wysokości grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jest to ogólna zasada, stanowiąca o pośrednim trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z § 2 art. 54 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1 art. 54, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. na podstawie art. 55 p.p.s.a. Oceniając zażalenie Prezydenta m.st. Warszawy zauważyć należy, że podniesione w jego treści zarzuty i argumentacja dotycząca przyczyn niedopełnienia obowiązków spoczywających na organie nie zasługują na uwzględnienie. Prezydent m. st. Warszawy przyznając, że nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a, powołuje się na treść art. 55 § 1 p.p.s.a. i wskazuje, że w takim wypadku sąd kontrolujący działalność organów administracji publicznej może, ale nie musi wymierzyć grzywnę. Odnosząc się do tej argumentacji stwierdzić należy, że wskazane wyżej przepisy przewidują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczynę niedopełnienia obowiązku, jak również czas opóźnienia w przekazaniu skargi do sądu. Nie można uznać za usprawiedliwione twierdzenie zawarte w zażaleniu, iż przesłanie wniosku z dnia 11 lutego 2010 r. przez Sąd I instancji na adres Pl. Bankowy 3/5 i nie wskazanie przez skarżących nazwy i adresu właściwej jednostki organizacyjnej (w tym wypadku Urzędu Dzielnicy Wawer) przyczyniło się do niedoręczenia przedmiotowej przesyłki urzędnikom odpowiedzialnym za załatwienie sprawy. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca wniosek została doręczona organowi w dniu 5 marca 2010 r., zaś Sąd I instancji zaskarżone postanowienie wydał w dniu 12 maja 2010 r. A zatem od doręczenia organowi tj. Prezydentowi m.st. Warszawy wniosku o wymierzenie grzywny upłynęły ponad dwa miesiące. Kwestie dotyczące liczby zatrudnionych pracowników (8.000) oraz rozdziału obowiązków, w tym związanych z prowadzeniem korespondencji i udzielaniem odpowiedzi na skargi, nie usprawiedliwiają uchybienia obowiązkom nałożonym na organy przez art. 54 § 2 p.p.s.a. Nadto nie można podzielić argumentu Prezydenta m.st. Warszawy, iż "organ tym bardziej nie traktował sprawy priorytetowo" ze względu na to, że sprawa będąca przedmiotem skargi na bezczynność dotyczy skargi o wznowienie postępowania w sprawie, w której strony postępowania – T. G. i A. G. – dokonali zgłoszenia na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący byli wielokrotnie informowani ustnie i pisemnie (w formie korespondencji i w postanowieniu Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 maja 2008 r.), że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu wywołanym zgłoszeniem budowy, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Odnosząc się do tak przedstawionej argumentacji, wskazać należy, iż ocena warunków formalnych skargi należy wyłącznie do sądu właściwego do jej rozpoznania, dlatego też w takiej sytuacji organ jest również zobowiązany do postępowania zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 54 § 2 p.p.s.a., stanowisko swoje może przedstawić w odpowiedzi na skargę. Sąd I instancji wymierzając Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w kwocie 10.000,00 złotych nie przekroczył granic uznania. Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają działania podjęte przez Sąd. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.