II SA/Po 11/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-12
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja narusza przepisy odrębne, w szczególności dotyczące stref ochronnych ujęć wody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy, ponieważ planowana inwestycja naruszała przepisy odrębne, konkretnie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu ustanawiającego strefę ochronną ujęcia wody podziemnej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodność z przepisami odrębnymi jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a naruszenie tego warunku skutkuje odmową wydania decyzji, niezależnie od spełnienia pozostałych wymogów.Stan faktyczny
Skarżący H. i Z. C. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wydania decyzji, wskazując na naruszenie przepisów odrębnych dotyczących strefy ochronnej ujęcia wody oraz wcześniej na brak dostępu do drogi publicznej i niezgodność z przepisami technicznymi. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły, tym razem opierając się na naruszeniu przepisów rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną ujęcia wody. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując zasadność odmowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi H. C., Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; oddala skargę. /-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 311/08 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] (znak [...] [...]) odmawiającą H. i Z. C. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, [...], z [...] na terenie położonym w [...] przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb [...]).
Ów wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
1. Decyzją z [...] listopada 2007 r. Prezydent Miasta K. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, stwierdzając, że projektowana budowa budynku mieszkalnego z [...] nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji oraz wymogu intensywności wykorzystania terenu (art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: u.p.z.p.). Inwestycję zamierzano zlokalizować w sąsiedztwie dominującej funkcji rolniczej z zabudową zagrodową w gospodarstwach rolnych. Na działkach sąsiednich nie występuje typowa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, w tym również na działkach nr [...] i [...] (obręb [...]), położonych w sąsiedztwie projektowanej inwestycji. Organ nie zgodził się z zarzutem, że na działkach tych jest zabudowa o charakterze mieszkaniowym, jednorodzinnym. Budynki, które się tam znajdują zlokalizowano na działkach o pow. ok. 5000 m, użytkowanych, poza częścią związaną z funkcjonowaniem budynku mieszkalnego i gospodarczego, jako tereny upraw rolnych. Również taki sposób użytkowania terenu funkcjonuje na pozostałych działkach w obszarze analizowanym (tereny upraw rolnych i budynki związane z funkcjonowaniem gospodarstw). Organ zauważył także, że teren inwestycji ma powierzchnię ok. 1500 m2. Jest to zatem typowa działka budowlana dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która nie ma odzwierciedlenia w obszarze analizowanym. Przeciwko lokalizacji inwestycji przemawia również fakt, że przewidywana jest ona przy drodze o parametrach nie pozwalających na obsługę komunikacyjną zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ulica [...] ma bowiem niewystarczającą szerokość pasa drogowego (ok. 2,5 - 3,0 m). Oznacza to, że inwestycja nie spełnia kryterium, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie dostępu do drogi publicznej. Organ wyjaśnił też, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku spełnienia warunku zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi. Tymczasem przedsięwzięcie naruszało § 14 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ustalona w nich szerokość dojścia i dojazdu do działek budowlanych oraz do budynków w postaci ciągu pieszo-jezdnego winna wynosić min. 5 metrów przy szerokości jezdni nie mniejszej niż 3 metry, a do budynku i urządzeń z nim związanych szerokość dojścia i dojazdu winna wynosić min. 4,5 metra. Ponadto istniejąca droga nie spełnia wymagań dla potrzeb obsługi projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jeżeli łączna szerokość utwardzonej części jednopasmowej drogi klasy D jest mniejsza niż 5,0 metrów, powinny być stosowane mijanki. Odległość między mijankami powinna zapewnić ich wzajemną widoczność, a całkowita szerokość jezdni w obrębie mijanki powinna być nie mniejsza niż 5,0 metrów (§ 126 rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie). Zdaniem Prezydenta na terenie objętym wnioskiem nie można lokalizować zabudowy ze względu na fakt położenia terenu w strefie występowania wysokich stanów wód gruntowych z zagrożeniem podtapiania (fakt ten zgłaszany jest przez użytkowników nieruchomości sąsiednich w okresach wzmożonych opadów). Realizacja projektowanej zabudowy wymagałaby wywyższenia terenu i nowego kształtowania najniższych części działki. To z kolei spowoduje zmiany stosunków wodnych w otoczeniu omawianej nieruchomości w sposób sprzeczny z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.), który stanowi, że właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
2. Wskutek odwołania inwestorów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
3. Sąd rozpoznając skargę stwierdził, że organ pierwszej instancji rozważając, czy planowana inwestycja budowlana spełnia warunek w postaci dostępu inwestycji do drogi publicznej, skupił się na ocenie, czy ulica [...] spełnia wymagania techniczne przewidziane dla dojść i dojazdów do działek budowlanych. Dokonał oceny samej drogi pod względem wymogów techniczno-budowlanych przewidzianych dla dróg publicznych. Ustalenia te, dokonane przez organ w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Sąd uznał za zbyt daleko idące. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się warunków technicznych usytuowania budynków. Następuje to dopiero w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Jest to związane z zakresem stosowania przepisów technicznych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) przepisy tego aktu wykonawczego stosuje się przy projektowaniu i budowie budynków; analogicznie z § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430) wynika, iż przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i wykonywaniu (budowie) dróg publicznych. W związku z powyższym wbrew ocenie organów kwestie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z tymi przepisami mogą być przedmiotem rozważań w dalszych etapach procesu inwestycyjnego, to jest na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Celem decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, gdyż decyzja taka jest rodzajem quasi planu zagospodarowania przestrzennego wskazanego terenu. Uszczegółowienie parametrów technicznych inwestycji następuje natomiast w kolejnych etapach procesu inwestycyjno-budowlanego. W konsekwencji stwierdzić należy, że treść powołanych przez organ przepisów techniczno-budowlanych nie mogła rzutować na ocenę, czy działka budowlana objęta wnioskiem ma wymagany dostęp do drogi publicznej.
Sąd podkreślił, że droga - ul.[...], znajdująca się w pobliżu inwestycji, została zaliczona do kategorii dróg gminnych (stwierdza to organ w analizie urbanistycznej), a zatem jest drogą publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 2 ust. pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115). Takiego przymiotu droga gminna nie traci tylko z tej przyczyny, że nie spełnia warunków technicznych określonych w powołanym rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., które, jak to już zostało wspomniane, ma zastosowanie tylko do budowy drogi publicznej. W istocie załatwienie wniosku skarżących wymagało rozstrzygnięcia, czy faktyczne połączenie komunikacyjne działki budowlanej skarżącego z drogą publiczną (ul. [...]) zapewnia do niej dostęp w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. (należy mieć na uwadze, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. dostęp do drogi publicznej może polegać nie tylko na dostępie bezpośrednim, ale również poprzez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie służebności drogowej). Kwestia zgodności drogi publicznej z przepisami techniczno-budowlanymi nie ma znaczenia dla oceny dostępu do niej w rozumieniu art. 2 pkt 14 u.p.z.p.
Sąd wskazał też, że podniesione przez organ I instancji argumenty (które Kolegium milcząco przyjęło) przemawiające za odmową ustalenia warunków zabudowy, a dotyczące sprzeczności inwestycji z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego, nie zostały wystarczająco umotywowane. Zaprezentowana ocena stosunków wodnych na działce skarżących nie została poparta obiektywną, szczegółową ekspertyzą sporządzoną przez podmiot posiadający specjalistyczną wiedzę w tym zakresie i nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że projektowany obiekt budowlany zmieni stosunki wodne ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Organ naruszył tym samym zasadę wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 K.p.a.).
W ocenie Sądu organy wadliwie zastosowały również przepisy dotyczące kontynuacji funkcji zabudowy i intensywności wykorzystania terenu. Nastąpiło to na skutek zbytniego zawężenia obszaru odniesienia dla ustalenia wymogów dobrego sąsiedztwa.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadza na grunt polskiego prawa zasadę tzw. dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania go do określonych cech już zagospodarowanego terenu sąsiedniego. Celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne. W celu wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jako warunek konieczny organ musi zatem ustalić, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana oraz, czy teren i planowana inwestycja spełnia pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy. Zasadnicze znaczenie ma zatem wykładnia pojęć "działka sąsiednia" oraz "dostępna z tej samej drogi publicznej", jako elementów składających się na pojęcie "dobrego sąsiedztwa". Działka sąsiednia powinna być zabudowana w taki sposób, że zabudowa ta umożliwia określenie wymagań nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania przestrzennego, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu w najbliższej okolicy. W przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi o to by nowa zabudowa była odtworzeniem istniejącej zabudowy sąsiedniej, ale o to by na jej podstawie możliwe było określenie cech nowej zabudowy, która ma być kontynuacją, przez co należy rozumieć zachowanie charakteru zabudowy. W przypadku, gdy nieruchomości sąsiednie w znaczeniu szerokim są zabudowane i planowana inwestycja jest dostosowana do dotychczasowej zabudowy pod względem urbanistycznym i architektonicznym, a nadto można ją pogodzić również z istniejącą na tym terenie funkcją zabudowy, organ nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być projektowanie inwestycji sprzecznej z dotychczasową funkcją terenu, czyli niedającą się z nią w praktyce pogodzić. Nie ma podstaw, aby funkcje terenu i zabudowy interpretować zawężająco, np. jako możliwości powstania budynków tylko tego samego rodzaju co już istniejące. Podstawą odmowy wydania decyzji mogłaby być jedynie sprzeczność projektowanej inwestycji z funkcją zabudowy już istniejącej, którą organ zobowiązany byłby wykazać w uzasadnieniu decyzji. Mając to na względzie, Prezydent powinien precyzyjnie ustalić (zarzuty skargi wskazują, że kwestia ta była w sprawie przedmiotem sporu) jakiego rodzaju zabudowa znajduje się na obszarze analizowanym, w szczególności wskazać czy jest to zabudowa o funkcji mieszkalnej, a jeśli tak, to jakie parametry (w kontekście przepisów rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r.) mają poszczególne budynki. Dopiero w oparciu o takie ustalenia można rozstrzygnąć, czy projektowany przez skarżących budynek stanowi kontynuację funkcji dotychczasowej zabudowy czy jest z nią sprzeczny. Sąd wskazał, że w sprawie konieczne jest też wystąpienie wezwanie skarżących do doprecyzowania wniosku, gdyż, w świetle składanych przez nich w toku postępowania oświadczeń) nie jest jasne jaką ostatecznie powierzchnię zabudowy planują.
Rozporządzenie, wydane na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy, określa sposób ustalania w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym m.in. wymagania powierzchni zabudowy. Stosownie też do § 5 rozporządzenia, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego (ust. 1). Dopuszcza się wyznaczenie (w decyzji) innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy (ust. 2). Ze względu na sposób sformułowania powyższego przepisu, organ obowiązany jest nie tylko wyznaczyć średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy, ale także - jeżeli inwestor występuje o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji bardziej lub mniej intensywnie wykorzystującej teren, wskazać przyczyny, dla których wyznaczenie innego wskaźnika nie jest możliwe (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).
Organy uznały, że dla inwestycji H. C. i Z. C. wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,1, podczas gdy dla analizowanego obszaru wynosi on 0,027 i na tej postawie przyjęły, że inwestycja jest niezgodna z rozporządzeniem z dnia 26 sierpnia 2003 r. (§ 5 ust. 1). W ocenie Sądu oparcie rozstrzygnięcia tylko o ten przepis, bez szerszej analizy warunków proponowanej powierzchni budynku, nie może być uznane za wystarczające w świetle opisanych wyżej zasad ustalania warunków zabudowy. § 5 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza bowiem wyraźnie możliwość dopuszczenia zabudowy o innej intensywności, jeżeli to wynika z analizy. W analizie urbanistycznej sporządzonej na potrzeby sprawy nie rozważono natomiast w ogóle dlaczego zabudowa bardziej intensywna nie może być dopuszczona, a jedynie stwierdzono, że przekroczono dozwolony przepisami wskaźnik zabudowy. Bezkrytyczne przyjęcie takiego niepełnego opracowania za podstawę decyzji odmownej, w sytuacji, gdy skarżący w istocie wnioskowali właśnie o lokalizację zabudowy bardziej intensywnej (niż średnia na obszarze analizowanym), naruszało § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r.
Sąd zaznaczył, że projekt decyzji w przedmiocie warunków zabudowy powinien być sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów (art. 60 ust. 4 u.p.z.p.). W aktach sprawy fakt ten nie został odnotowany. Ponadto do decyzji należy dołączyć załącznik graficzny oraz wyniki analizy z częścią graficzną (osobną) - zob. § 9 ust. 3 rozporządzenia. Załączniki graficzne powinny być sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w czytelnej technice graficznej zapewniającej możliwość wykonywania ich kopii.
W dniu [...] maja 2009 r. H. i Z. C. złożyli organowi I instancji zmieniony wniosek w ten sposób, że planowana powierzchnia zabudowy wyniesie nie 460 m2, lecz ok. 250 m2, 16 m x 15 x 3,50, o szerokości elewacji frontowej 16 m (nie jak poprzednio 20 m).
Wskutek ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 104 i art. 107 kpa, odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, z [...] na terenie położonym w [...] przy ul. [...] ozn. nr ewid. jako działka [...], obręb [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił w pierwszej kolejności, że stosownie do treści art. 61 ust. 1 u.p.zp. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia pięciu warunków zapisanych w treści przywołanego przepisu. Jednym z tych warunków jest zgodności projektowanej inwestycji, a tym samym wydanej w tej sprawie decyzji, z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). W ocenie organu I instancji przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z przepisami odrębnymi, narusza bowiem przepisy rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" dla miasta K. (Dz. Urz. Woj. Wlkp Nr 116, poz. 1885). Przepis § 3 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody "[...]" zabronione jest lokalizowanie budownictwa mieszkaniowego oraz turystycznego, bez wcześniejszego skanalizowania terenu lub bez zgody włączenia ich w istniejącą sieć kanalizacyjną. Nieruchomość objęta planowana zabudową mieszkaniową położona jest na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody, przy czym nie jest ona wyposażona w sieć kanalizacji sanitarnej. Tym samym planowana inwestycja nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., przez co nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.
H. i Z. C. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie przy jej wydaniu art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 u.p.z.p. Podnieśli, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nadal podtrzymuje swoje błędne stanowisko w niniejszej sprawie. Wskazali, iż z całokształtu postępowania wynika, że pomimo odmiennego stanowiska organu odwoławczego urzędnicy wymyślają nowe bariery w realizacji inwestycji. Wiadomym jest, że zapewnienie możliwości podłączenia przedmiotowej działki do sieci kanalizacyjnej leży w gestii Miasta K. Ulica [...] jest własnością Miasta i to Miasto powinno zapewnić możliwość podłączenia budynków do infrastruktury.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji powtórzyło argumentację organu I instancji.
H. i Z. C. wnieśli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, zarzucając organowi odwoławczemu wadliwą interpretację art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.z.p. oraz rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]". Skarżący podnieśli, że wymienione rozporządzenie zostało wydane 16 czerwca 2009 r., natomiast ujecie wody w miejscowości "[...]" istnieje już od 30 lat i do tej pory nie miało to wpływu na realizacje zabudowy w tym rejonie. Ponadto, skoro z powołanego przez organy przepisu rozporządzenia wynika, że zabrania się lokalizowania w trefie budownictwa mieszkaniowego bez uprzedniego skanalizowania, to organ powinien określić termin skanalizowania ul. [...] i umożliwić skarżącym realizację zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu wniosło o jej oddalenie, przytaczając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem. Zadaniem Sądu jest zatem badanie legalności zaskarżonych aktów.
Wnioskiem złożonym [...] listopada 2006 r., zmodyfikowanym następnie w dniu [...] maja 2009 r., H. i Z. C. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na działce nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego z [...] wbudowanym w bryłę budynku. We wniosku określili sposób odprowadzania ścieków w formie szamba bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków (k. 5 i 106 akt adm.). Poza sporem jest, że w chwili złożenia tegoż wniosku dla terenu, na którym zaplanowano inwestycję nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zważywszy więc, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego polegająca na budowie obiektu wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.) skarżący trafnie wystąpili z powołanym wyżej wnioskiem.
Zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie była ocena, czy planowana inwestycja spełnia wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., w tym m.in. wymóg zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi (pkt 5). Podkreślić należy, że przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach 1-5. Jeżeli więc inwestycja nie spełnia któregokolwiek z wymogów określonych w powołanym przepisie należy odmówić ustalenia warunków zabudowy.
Zdaniem Sądu organy I i II instancji słusznie przyjęły, że budowa budynku jednorodzinnego z [...] na działce znajdującej się na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody jest niezgodna z przepisami odrębnymi, a mianowicie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" dla miasta K. jako przepisem odrębnym w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że dlaczego powołany przepis rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu należało uznać za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Oczywistym jest, że mówiąc o przepisach odrębnych należy rozumieć powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z kolei źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Rozporządzenie w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" dla miasta K. jest właśnie aktem prawa miejscowego. Przepis art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) stanowi wprost, że strefę ochronną ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na wniosek i koszt właściciela ujęcia wody, wskazując zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują, stosownie do art. 52-57. Tym samym organy orzekające w niniejszej sprawie mając na względzie, że budowę przedmiotowego domu jednorodzinnego zaplanowano w granicach strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "[...]" miały obowiązek zbadać, czy inwestycja ta nie narusza przepisów rozporządzenia ustanawiającego ową strefę.
Bezsporne jest, że planowany obiekt zaplanowano w granicach terenu ochrony pośredniej. Organ I instancji przedstawił na mapie stanowiącej załącznik do rozporządzenia położenie przedmiotowej działki. Z mapy tej wynika, że działka, na której zaplanowano inwestycję leży w granicach strefy ochrony pośredniej ujęcia "[...]" (k. 112 akt adm.).
Reasumując, wobec ustalenia, że zaplanowana inwestycja jest sprzeczna z przepisem odrębnym (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia) bez znaczenia jest, czy spełnia ona pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-4 u.p.z.p. W tych okolicznościach organy zobowiązane były odmówić ustalenia warunków zabudowy.
Na marginesie wyjaśnić należy, iż rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" dla miasta K. nie jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to konieczne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego z [...] na działce nr [...] położonego przy ul. [...] w [...]. Tym samym obowiązek tutejszego Sądu ogranicza się do oceny wszystkich aktów administracyjnych podjętych w ramach tego postępowania, a więc decyzji organu I i II instancji rozstrzygających sprawę co do istoty. Badanie legalności jakichkolwiek innych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, w tym powołanego wyżej rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, stanowiłoby naruszenie powołanego art. 135 p.p.s.a. Skarżący mogą zaś w oparciu o przepis art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) po bezskutecznym wezwaniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć rozporządzenie to do sądu administracyjnego.
Również poza granice niniejszej sprawy wykracza kwestia skanalizowania ul. [...] w [...], która zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) należy do zadań własnych gminy – Miasto K.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło