VIII SA/Wa 38/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. R., B. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę. 1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2009 r., po rozpatrzeniu odwołań W. R. i B. R. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R.(dalej: "Naczelnik UC" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2009 r. Jednocześnie orzekł co do istoty sprawy: odmawiając skarżącym stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł, stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł, a nadto zarządził zwrot powyższej nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem za okres od [...] sierpnia 2004 r. do dnia zwrotu nadpłaty. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IC wskazał między innymi przepisy: art. 73 § 2 pkt 2 oraz art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a także art. 2, art. 3 ust. 3, art. 5 pkt 1, art. 6 i art. 9 ustawy z 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745; dalej: "ustawa o zwrocie nadpłaty" lub "ustawa"). 2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji. Z ustaleń tych wynika, że [...] sierpnia 2004 r. skarżący złożyli deklarację uproszczoną (AKC-U) w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...] (rok produkcji [...], pojemność silnika [...] cm2), deklarując zobowiązanie w podatku akcyzowym z tego tytułu w kwocie [...] zł. Deklarowany podatek wpłacili na rachunek bankowy Izby Celnej w W. [...] sierpnia 2004 r. Wnioskiem z [...] maja 2008 r. wystąpili do Naczelnika UC o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Powołali się przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (dalej: "ETS") z 18 stycznia 2007 r. (C-313/05). Do wniosku załączyli między innymi skorygowaną deklarację (AKC-U) zmniejszając zobowiązanie w podatku akcyzowym do kwoty [...] zł w związku z zastosowaniem stawki podatku w wysokości 13,6%. Naczelnik UC decyzją z [...] stycznia 2009 r. odmówił skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i jej zwrotu. Uznał bowiem, że w świetle danych opracowanych przez EurotaxGlass´s Polska Sp. z o. o. z siedzibą w W., wartość pojazdu podobnego do tego, jaki nabyli skarżący, wynosiła [...] zł. Dokonując stosownych obliczeń na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty, Naczelnik US przyjął, że podstawa opodatkowania powinna wynosić [...] zł, od której to kwoty podatek wynosi [...] zł (według stawki 13,6%). Ponieważ skarżący deklarowali i wpłacili zobowiązanie w kwocie mniejszej ([...] zł), to zdaniem organu I instancji brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty - zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o zwrocie nadpłaty. W odwołaniach od tej decyzji skarżący postawili zarzuty naruszenia przepisów art. 120 – 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 3 ustawy o zwrocie nadpłaty. Zakwestionowali w szczególności wartość pojazdu przyjętą przez organ I instancji, który pominął fakt, że nabyli oni pojazd uszkodzony, co wynika z opinii rzeczoznawcy znajdującej się w aktach sprawy. Do odwołań skarżący załączyli uzupełniającą opinię rzeczoznawcy samochodowego, zawierającą indywidualną wycenę przedmiotowego pojazdu według stanu na dzień [...] sierpnia 2004 r. Wystąpili nadto o zwrot kosztów opinii biegłego. Dyrektor IC stwierdził, że organ I instancji wadliwie określił wartość pojazdu porównywalnego do tego, jaki został nabyty przez skarżących. Pominął bowiem fakt, że skarżący nabyli pojazd uszkodzony. Na podstawie oceny przedstawionych przez skarżących dowodów (opinii rzeczoznawców) stwierdził jednocześnie, że wartość rynkowa uszkodzonego pojazdu nabytego przez skarżących wynosiła [...] zł. Obliczając wartość rezydualnego podatku akcyzowego przyjął zatem za podstawę kwotę [...] zł, a wysokość podatku akcyzowego określił na [...] zł. Zastosował stawkę podatku w wysokości 13,6% oraz sposób obliczeń wynikający z art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty. W konsekwencji stwierdził, że skarżącym przysługuje zwrot nadpłaty w kwocie [...] zł z należnym oprocentowaniem. Dodał, że z własnej woli powołali oni biegłego. Zastosowania w sprawie niniejszej nie znajdują zatem przepisy art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się skarżący. Pismem z [...] grudnia 2009 r. wnieśli zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi, występując o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, wystąpił o stwierdzenie nadpłaty w wysokości określonej przez skarżących we wniosku wszczynającym postępowanie podatkowe. Wystąpił nadto o zwrot kosztów powołania opinii biegłego w kwocie [...] zł, a także o zwrot kosztów postępowania sądowego. Postawił jednocześnie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 TWE i art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120 – 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. 2.2. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że podstawę obliczenia podatku powinna stanowić cena transakcyjna przedmiotowego pojazdu ([...] zł), wynikająca z umowy kupna zawartej [...] lipca 2004 r. Za dowolny uznał sposób, w jaki organ odwoławczy wykorzystał opinię biegłego sporządzoną na zlecenie skarżących. Podniósł, że organ odwoławczy w czasie długotrwałego postępowania nie zgromadził z własnej inicjatywy żadnych dowodów. Wybiórczo potraktował nadto dowody przedstawione przez skarżących. Nie zauważył, że wartość uszkodzonego pojazdu nie uwzględniała kosztów wszystkich koniecznych napraw, w tym kosztu naprawy silnika i skrzyni biegów. Autor skargi podniósł nadto, że podstawę obliczenia podatku powinna stanowić wartość porównywalnego pojazdu, czego nie ustalił organ odwoławczy. Dodał, że postępowanie odwoławcze było długotrwałe, bez uzasadnionej przyczyny, skoro rozstrzygnięcie sprawy zostało oparte na dowodach przedstawionych przez skarżących. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał jednocześnie stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga nadto, że sądy administracyjne nie zostały wyposażone w kompetencje reformatoryjne w stosunku do aktów administracyjnych. Działają kasatoryjnie, jeśli spełnione zostały przesłanki określone w przepisach art. 145 u.p.p.s.a. Pozbawione podstaw prawnych są zatem wnioski postawione przez autora skargi, dotyczące stwierdzenia przez Sąd nadpłaty oraz orzeczenia o zwrocie kosztów sporządzenia opinii biegłego. 4.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ponieważ skarga została oddalona, to brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. 4.3. W sprawie niniejszej warto także wskazać, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą sądu pierwszej instancji jest kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 u.p.p.s.a. 5. Zdaniem Sądu, organy trafnie przyjęły, że zastosowanie w sprawie niniejszej znajdują przepisy ustawy o zwrocie nadpłaty. Przedmiotowy pojazd został bowiem nabyty przez skarżących w okresie, o którym mowa w art. 9 tej ustawy. Wartość zwrotu nadpłaty określoną przez Dyrektora IC należy w świetle art. 134 § 1 u.p.p.s.a. uznać za korzystną dla skarżących, skoro została dokonana na podstawie przedstawionych przez nich dowodów, zgodnie z przepisami art. 3 ustawy o zwrocie nadpłaty. W sytuacji, gdy organ odwoławczy uznał, że opinie rzeczoznawców samochodowych sporządzone na wniosek skarżących stanowią wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, to z oczywistych względów zbędne było kontynuowanie postępowania dowodowego. Tym bardziej, że skarżący nie żądali uzupełnienia materiału w trakcie postępowania podatkowego. Nawet na etapie postępowania sadowego nie wskazali, czy możliwe było ustalenie średniej wartości rynkowej uszkodzonego pojazdu po upływie kilku lat od jego nabycia w inny sposób od tego, jaki przyjął organ odwoławczy. W świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, opinie rzeczoznawców samochodowych przedstawione przez skarżących stanowią dowód w sprawie. Sąd nie stwierdził zaś przekroczenia przez organ odwoławczy granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wykazali nadto, że istotny wpływ na wynik sprawy miało lub mogło mieć bezpodstawne przedłużanie postępowania odwoławczego. Nabyli bowiem prawo do zwrotu nadpłaty z oprocentowaniem liczonym od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu, co wynika również z informacji zamieszczonej przez organ odwoławczy w sentencji zaskarżonej decyzji. Skoro w sprawie niniejszej znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a oprocentowanie przysługuje za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu (zgodnie z art. 5 i 6 ustawy), to brak jest podstaw prawnych i faktycznych do określania kwotowo wysokości należnego oprocentowania. Dyrektor IC nie wskazał podstaw prawnych "zarządzenia" zwrotu nadpłaty z oprocentowaniem, ale użycie tego sformułowania w sentencji decyzji nie stanowi zdaniem Sądu wystarczających podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Także w zakresie informacji o przysługującym oprocentowaniu. Wskazane uchybienie nie może nadto zostać uznane za przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Reasumując, określenie średniej wartości pojazdu na podstawie oceny opinii rzeczoznawców przedstawionych przez skarżących należy uznać za zgodne z art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty. Treść tych opinii pozwala na wniosek, że stopień uszkodzenia pojazdu i wartość koniecznych napraw, zostały uwzględnione przy jego wycenie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2010 r., III SA/Wa 1920/09; niepubl., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl, zwanej dalej w skrócie: "CBOSA"). Zarzuty skargi Sąd uznał zatem za chybione lub pozbawione istotnego wpływu na wynik sprawy. 6. Skoro skarga została oddalona zgodnie z wnioskiem Dyrektora IC, a wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył wyłącznie [podkreślenie Sądu] Dyrektor IC, to za wystarczające uznać należy w świetle art. 141 § 4 u.p.p.s.a. powyższe wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.