V SA/Wa 370/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-13

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Kraczowski, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup samochodu osobowego przez spółkę prowadzącą zakład pracy chronionej, sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, może zostać uznany za wydatek służący zmniejszeniu ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika (prezesa zarządu) w celu uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakup samochodu osobowego przez spółkę prowadzącą zakład pracy chronionej, nawet jeśli sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji i mający na celu ułatwienie wykonywania obowiązków służbowych przez niepełnosprawnego prezesa zarządu, nie stanowi wydatku służącego zmniejszeniu ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy de minimis. Samochód ten nie jest narzędziem pracy, a jego zakup poprawia jedynie komfort pracy, a nie eliminuje lub zmniejsza bariery zawodowe związane z niepełnosprawnością. Ponadto, sąd uznał, że organy administracji miały prawo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy wydatek spełnia przesłanki do udzielenia pomocy de minimis, a ich ocena nie była dowolna.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, wskazując na zakup samochodu osobowego ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego prezesa zarządu. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zakup samochodu nie służy zmniejszeniu ograniczeń zawodowych, a jedynie poprawia komfort pracy. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia dotyczącego zakładowego funduszu rehabilitacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis oddala skargę Przedmiotem skargi datowanej 15 stycznia 2010 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2009 r. o numerze [...], utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2009 r. P. Sp. z o.o. w S. zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Spółka wyjaśniła, iż ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych dokonała wydatków w ramach indywidualnego programu rehabilitacji. Wskazano m.in., iż kwota [...] zł przeznaczona została na zakup samochodu osobowego w ramach dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności niepełnosprawnego pracownika, zaś kwota [...] została wydana na zakup polisy ubezpieczeniowej samochodu. Do wniosku o wydanie zaświadczenia strona dołączyła fakturę VAT nr [...], notę obciążeniową nr [...] oraz polisę serii [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W piśmie z 25 sierpnia 2009 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrócił się do wnioskodawczyni o wyjaśnienie zaistniałych w sprawie wątpliwości, gdyż z przedłożonych przez zainteresowaną dokumentów nie wynika, aby dokonany zakup (samochód) miał przyczynić się do wyeliminowania (zmniejszenia) ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika, gdyż nie posiada jakiegokolwiek specjalistycznego oprzyrządowania, mającego na celu wyeliminowanie ww. ograniczeń. Następnie w piśmie z dnia 9 września 2009 r. strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie zakupu samochodu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacji, wskazując że zakup samochodu zmniejsza ograniczenia zawodowe wynikające ze stopnia i rodzaju niepełnosprawności i jest w pełni uzasadniony przez komisję rehabilitacyjną. Ponadto strona oświadczyła, że samochód nie musi być w szczególny sposób dostosowany by zmniejszać ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej. Biorąc pod uwagę rodzaj niepełnosprawności pracownika może on bez przeszkód i barier kierować zakupionym samochodem, natomiast zakup karty pojazdu i polisy ubezpieczeniowej jest niezbędnym wydatkiem aby korzystać z samochodu. Zaznaczono, iż wyposażenie stanowiska pracy w samochód (posiadający czujniki cofania oraz wspomaganie kierownicy) spowodowało likwidację bariery transportowej pracownika oraz zmniejszyło utrudnienia w samodzielnym wykonywaniu pracy, w wywiązywaniu się z obowiązków służbowych wynikających z pełnionej funkcji. Stanowisko niepełnosprawnego pracownika (prezes zarządu spółki) wymaga utrzymywania kontaktów z kontrahentami a także monitorowania miejsc wykonywania usług, co bez wykorzystania samochodu byłoby niemożliwe z uwagi na rodzaj niepełnosprawności pracownika (m. in. [...]). W wyniku rozpatrzenia wniosku Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych m.in. na podstawie art. 219 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i w związku z art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm) oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień [...] kwietnia 2009 r. w kwocie [...] zł, tj. [...] euro oraz [...] zł, tj. [...] euro oraz na dzień [...] kwietnia 2009 r. w kwocie [...] zł, tj. [...] euro. Uzasadniając wydane postanowienie Prezes Funduszu zauważył, iż do wniosku o wydanie zaświadczenia strona dołączyła fakturę VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., notę obciążeniową nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz polisę serii [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Z przekazanej przez zainteresowaną dokumentacji wynika, iż dokonane przez spółkę wydatki poniesione zostały na zakup samochodu osobowego, który w ocenie zainteresowanej zmniejsza ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika. Organ zauważył, iż ze złożonych przez P. Sp. z o.o. ww. dokumentów nie wynika, żeby samochód ten wyposażony był w jakiekolwiek specjalistyczne oprzyrządowanie mające na celu wyeliminowanie ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika. Powołując treść § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych Prezes Funduszu wskazał, iż dokonany przez spółkę zakup nie wpłynie na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika lecz będzie służył poprawie komfortu wykonywanej pracy. Wobec powyższego nie ma podstaw do obciążenia rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. Sp. z o.o. podniosła, iż na potrzebę zakupu samochodu osobowego dla pełniącego funkcję prezesa zarządu – L.Z. – wskazała Komisja Rehabilitacyjna, po uprzednim zdiagnozownaiu sytuacji zdrowotnej i zawodowej ww. Z analizy indywidualnego programu rehabilitacji wynika, iż zakup samochodu umożliwi zmniejszenie ograniczeń zawodowych prezesa zarządu. Następnie wyjaśniono, że rodzaj niepełnosprawności, objętego indywidualnym programem rehabilitacyjnym L.Z., nie wymagał wyposażenia samochodu w jakiekolwiek specjalistyczne oprzyrządowanie. Nie oznacza to jednakże, iż samochód ten jest nieodpowiedni dla osoby niepełnosprawnej. Zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej może bowiem polegać na wyposażeniu stanowiska pracy w sprzęt ogólnodostępny, a nie tylko w sprzęt niestandardowy, wykonany specjalnie dla osoby niepełnosprawnej. Wobec powyższego podkreślono, że L.Z. może bez przeszkód kierować zakupionym samochodem. Gdyby bowiem istniała potrzeba wyposażenia samochodu w specjalistyczne oprzyrządowanie to okoliczność ta zostałaby wskazana przez Komisję Rehabilitacyjną. Dalej zaznaczono, że zakup karty pojazdu i polisy ubezpieczeniowej jest wydatkiem niezbędnym, umożliwiającym korzystanie z samochodu, dlatego też został dokonany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji. Podsumowując skarżąca zaznaczyła, że z uwagi na schorzenia niepełnosprawnego pracownika ([...], [...]), wywiązanie się z obowiązków wynikających z pełnionej przez L.Z. funkcji prezesa zarządu, jest możliwe jedynie przy wykorzystaniu samochodu. Jednocześnie spółka zmieniła kwalifikację dokonanych wydatków wskazując na § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, poprzednio zakwalifikowanych przez nią zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e ww. rozporządzenia. Rozpoznając powyższe zażalenie Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. o numerze [...] wydanym m.in. na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 26a ust. 5 pkt 2 i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz uznał, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania przez pracodawców inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narządzi w miejsce zużytych, czy też nabyciem środków transportu. Dalej Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż z oceny indywidualnego programu rehabilitacji ustalonego dla pełniącego funkcję prezesa zarządu L.Z. wynika, iż zaleca się mu pracę lekką, bez obciążeń fizycznych, nie wymagającą wymuszonej pozycji, stałego chodzenia lub stania, nie przeciążającą prawej ręki. Następnie zaznaczono, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, by ww. miał poważne ograniczenia w zakresie poruszania się, które jest jednak utrudnione ze względu na [...] oraz [...]. Podkreślono, iż samochód nie stanowi wyposażenia stanowiska pracy prezesa zarządu. Zakup samochodu poprawia jedynie komfort pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego, czy pracę wykonuje pracownik sprawny, czy niepełnosprawny. Z uwagi na zakres obowiązków L.Z. nie można uznać, że zakup samochodu, stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika. Tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej P. Sp. z o.o. w S. wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka zarzuciła naruszenie art. 218 § 1 k.p.a. w związku z przekroczeniem przez organ granic prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wskazała, iż zgodnie z treścią art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wobec powyższego postępowanie powinno ograniczyć się do sprawdzenia, czy kwota o którą wnioskuje strona w zaświadczeniu, nie przekracza kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą wynagrodzenia pracowników przekazaną na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej. W ocenie skarżącej orzekające w sprawie organy wykroczyły poza ramy postępowania uproszczonego, żądały bowiem dostarczenia indywidualnych programów rehabilitacji, a także zakwestionowały ocenę specjalistów (lekarza, doradcy zawodowego). Następnie strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego dotyczących przeprowadzonej przez organ oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Skarżąca zarzuciła, iż organ administracji nie ma wiedzy specjalistycznej pozwalającej na merytoryczną ocenę, czy schorzenie wywołuje poważne ograniczenia w mobilności pracownika. Taka ocena została natomiast dokonana przez zespół specjalistów w indywidualnym programie rehabilitacji. Organ administracji, aby posiąść niezbędną wiedzę do dokonania oceny merytorycznej, musiałby powołać biegłych - uzyskać opinię doradcy zawodowego i lekarza. Fundusz nie wskazał w żaden sposób z jakiego powodu odmówił wiarygodności ocenie dokonanej przez lekarza i doradcę zawodowego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie oceny dowodów. Dalej, wskazując na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r., sygn. Akt III SA/Wa 492/09 skarżąca podniosła, iż rzeczą organów administracyjnych jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie jego ocena merytoryczna. Następnie skarżąca zauważyła, iż organ może odmówić wydania zaświadczenia tylko wówczas, gdy nie ma możliwości potwierdzenia danych zgłoszonych przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie organ administracji nie wykazał, że nie dysponuje danymi, w oparciu o które możliwe byłoby wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. Ponadto zarzucono naruszenie § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Spółka wskazała, iż orzekające w srawie organy nieprawidłowo uznały, że zakup samochodu nie stanowi kosztu zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej z zaburzeniem funkcji chodzenia. Skarżąca wyjaśniła, iż zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej może się odbywać również poprzez wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt ogólnodostępny nie tylko zaś w sprzęt niestandardowy, wykonany specjalnie dla osoby niepełnosprawnej, a samochód, w jaki wyposażono stanowisko pracy dla osoby niepełnosprawnej lub urządzenie w ramach dostosowania stanowiska pracy nie musi różnić się od maszyny, którą używa osoba pełnosprawna. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2009 r. Ponownie podkreślił, iż zakup samochodu w rozpatrywanej sprawie nie wpłynie na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osoby niepełnosprawnej wynikających z jej niepełnosprawności, gdyż trudno znaleźć związek pomiędzy zakupem samochodu, a eliminacją (zmniejszeniem) ograniczeń zawodowych na stanowisku prezesa zarządu wynikających z niepełnosprawności pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie. Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione. W niniejszej sprawie P. Sp. z o.o. zwróciła się o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Wskazała, iż dokonała zakupu samochodu osobowego w ramach indywidualnego programu rehabilitacji w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności jej pracownika - prezesa zarządu L.Z.. W tym miejscu wskazać należy, iż szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy de minimis określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. z 2007 r. nr 76, poz. 496). Warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez upoważniony podmiot (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Jedną z przesłanek wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest spełnienie warunków określonych w ww. rozporządzeniu, w tym warunku dotyczącego przeznaczenia pomocy na finansowanie rodzajów wydatków wymienionych w § 3 rozporządzenia. Jednocześnie podkreślić należy, że poniesiony przez spółkę wydatek dokonany został w ramach zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki zakładowego funduszu rehabilitacji mogą być przeznaczone jedynie na określone rodzaje wydatków, tj. takie które wymienione zostały w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2007 r. nr 245, poz. 1810), w tym na indywidualne programy rehabilitacji mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Podkreślić w tym miejscu należy, iż sam fakt sfinansowania wydatku w ramach indywidualnego programu rehabilitacji nie oznacza, że spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis. Wydatek taki winien – jak wskazano powyżej – służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Przedmiotem wydatkowania są bowiem środki publiczne przekazane do dyspozycji pracodawcy przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które winny być wykorzystywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż P. Sp. z o.o. w ramach indywidualnego programu rehabilitacji dokonała zakupu samochodu osobowego, który to zakup - w ocenie spółki - zmniejszy ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności jej pracownika L.Z. pełniącego funkcję prezesa zarządu. W opracowanym dla ww. indywidualnym programie rehabilitacji wskazano, że L.Z. ma [...] oraz cierpi na [...]. W związku z powyższym zaleca się pracę lekką, bez obciążeń fizycznych, niewymagającą wymuszonej pozycji i chodzenia, nie przeciążającą prawej ręki. Zaznaczono również, iż zaleca się korzystanie z samochodu w celu wykonywania czynności służbowych oraz, że zakup samochodu znacznie usprawni pracę. Mając na względzie charakter pełnionej przez L.Z. funkcji, należy zgodzić się, ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, że zakup przedmiotowego samochodu nie stanowi działania skutkującego zmniejszeniem ograniczeń zawodowych. Zakup samochodu (przystosowanego do korzystania przez osobę o określonym rodzaju niepełnosprawności) mógłyby być uzasadniony w sytuacji gdyby chodzio o wyposażenie stanowiska pracy, np. kierowcy, czy przedstawiciela handlowego, tj w przypadku osoby, dla której tak wyposażony samochód stanowi narzędzie pracy i jest nieodzowny dla wykonywania obowiązków służbowych. Nie można uznać natomiast argumentu, iż pełnienie funkcji prezesa zarządu właśnie przez osobę niepełnosprawną jest utrudnione w przypadku braku samochodu służbowego, bo brak samochodu utrudnia zwykle wykonywanie tej funkcji każdej osobie, a nie tylko niepełnosprawnej. Ponadto nawet gdyby przyjąć, co do zasady, iż samochód jest niezbędny aby ułatwić wykonywanie czynności służbowych prezesowi zarządu, a tym samym zmniejszyć ograniczenia zawodowe, to wskazać należy, iż wątpliwym jest aby samochód niewyposażony w jakiekolwiek specjalistyczne oprzyrządowanie mógł przyczynić się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby cierpiącej na [...] oraz [...]. W ocenie sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej – funkcji takiej z pewnością nie mogą spełniać czujniki cofania, czy wspomaganie kierownicy. Podkreślenia wymaga bowiem, iż ww. elementy wyposażenia samochodu w jednakowym stopniu ułatwiają jego prowadzenie zarówno osobie zdrowej jak i niepełnosprawnej. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, iż indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie mogą służyć do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn i urządzeń czy środków transportu, a tak należy ocenić dokonany przez spółkę zakup. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do zarzucanego przez spółkę naruszenia przepisów § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ nie twierdził, iż zakup samochodu nie może w żadnym wypadku stanowić kosztu realizacji indywidualnego programu rehabilitacji w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej z [...]. Jak już wyżej wskazano nie można wykluczyć, iż odpowiednio wyposażony samochód zmniejszyłby ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej ale w sytuacji gdy samochód stanowi miejsce pracy takiej osoby. Organ prawidłowo wskazał więc, iż wydatek poniesiony na zakup samochodu dla niepełnosprawnego pracownika pełniącego funkcję prezesa zarządu, nie mieści się w zakresie przedmiotowym ww. przepisu. Odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu przekroczenia granic postępowania wyjaśniającego, które w ocenie spółki ma charakter materialno-techniczny i winno ograniczyć się do wydania zaświadczenia należy wyjaśnić, iż wobec złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o wydanie pomocy de minimis, obowiązkiem organu było zbadanie, czy pomoc objęta wnioskiem może być uznana za pomoc tego rodzaju. Tym samym, organ obowiązany był zbadać, czy spełnione zostały przesłanki warunkujące wydanie zaświadczenia. W związku z powyższym, stosownie do art. 219 § 2 k.p.a. – przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy wydatek związany z zakupem przedmiotowego w sprawie samochodu dokonany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnego programu rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika. Zgodnie z art. 219 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 6, wyd. Warszawa 2004, Art. 217 Nb 3.). W przypadku, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Podkreślić zatem raz jeszcze należy, iż skoro organ zobowiązany był zbadać, czy zakup przedmiotowego samochodu dokonany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnego programu rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika, to bezpodstawnym jest zarzut skarżącej, iż organ bezprawnie zażądał nadesłania indywidualnego programu rehabilitacji, a przez to przekroczył granice postępowania wyjaśniającego. Sąd nie zgodził się również z zarzutem przekroczenia przez organ –nieposiadający fachowej wiedzy specjalistycznej – swobodnej oceny dowodów, jakoby poprzez odmowę dania wiarygodności opiniom dotyczącym zmniejszenia ograniczeń zawodowych, sporządzonym przez wyspecjalizowane jednostki. Wyjaśnić trzeba, że organy nie oceniały merytorycznie orzeczeń lekarskich a jedynie kwestionowały zasadność poniesienia określonego wydatku w ramach indywidualnego programu rehabilitacji oraz pod kątem zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a więc w granicach kompetencji przyznanych im przez ustawodawcę, m.in. na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ nie jest związany opiniami specjalistów wchodzących w skład komisji rehabilitacyjnej, w zakresie oceny, czy określony wydatek przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a zatem czy może być dokonany z zakładowego funduszu rehabilitacji gdyż orzekanie o tym jest jego kompetencją, a nie komisji rehabilitacyjnej. Opinia komisji oraz ewentualnie inne opinie lekarskie podlegają ocenie organu orzekającego, jak i inne dowody w sprawie. Zatem organ powinien na nich polegać ( w razie braku przeciwdowodu) co do zakresu i stopnia niepełnosprawności oraz zakresu ograniczeń zawodowych pracownika, ale jeszcze raz należy podkreślić, że nie mogą one zastąpić organu w ocenie zasadności dokonania konkretnego wydatku. W zaskarżonym postanowieniu wykazano, że w przedmiotowej sprawie zakup samochodu nie wpłynie na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osoby niepełnosprawnej wynikających z jej niepełnosprawności, przede wszystkim z uwagi na pełnioną przez nią funkcję. Trudno bowiem znaleźć związek pomiędzy zakupem samochodu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych na stanowisku prezesa zarządu. Stwierdzić zatem należy, iż organ prawidłowo poddał analizie indywidualny program rehabilitacji opracowany dla prezesa zarządu L.Z., oraz pozostały materiał dowodowy. Prawidłowo również przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło