VIII SA/Wa 153/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o 2 pomieszczenia gospodarcze i wiatrołap na działce o nr [...] przy ul. [...] w R. wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia do dnia [...] marca 2009 r. : - decyzji Prezydenta Miasta R. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - projektu architektoniczno-budowlanego przedmiotowej rozbudowy, który winien zawierać w razie potrzeby, zakres robót koniecznych do wykonania w celu jej doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, - projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnym podkładzie geodezyjnym. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał B. i T. W. rozebrać pomieszczenie wiatrołapu oraz dwa pomieszczenia ( kotłownio-łazienkę i spiżarnię ) dobudowane do istniejącego budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego stwierdził, że Inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...]. W związku z tym, obowiązkiem organu wynikającym z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego było nakazanie rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej. Odwołanie od tej decyzji złożyli B. i T. W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Inwestorzy podnieśli, że termin do dostarczenia wymaganej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. był nierealny z punktu widzenia administracyjnego procesu wyrobienia wszystkich wymaganych decyzji. Poza tym stwierdzili, że zdobycie stosownej dokumentacji, t.j. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego łączy się z bardzo wysokimi nakładami, niewspółmiernymi do korzyści, jakie niesie ze sobą zakończenie inwestycji. W ocenie Inwestorów prowadzenie procesu legalizacji jest dla nich nazbyt problemowy a czasem wręcz nieosiągalny. Dodatkowo zwrócili uwagę na to, że decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. wydawane w przedmiotowym postępowaniu były wielokrotnie uchylane przez organy odwoławcze. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy. Wskazał, że organ nadzoru budowlanego I instancji zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 175/08 przeprowadził procedurę legalizacyjną dotyczącą samowoli budowlanej polegającej na dobudowaniu wiatrołapu oraz dwóch pomieszczeń do budynku mieszkalno-gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego Inwestorzy zostali zobowiązani do przedłożenia stosownej dokumentacji. Brak wykonania powyższego obowiązku musiał skutkować koniecznością nałożenia nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że Inwestorzy uznając, że nie są w stanie w terminie określonym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. wykonać nałożonych na nich obowiązków, mogli zwrócić się o przedłużenie tego terminu. Stwierdzono również, że treść postanowienia z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] jest zgodna z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. , gdyż nie zawiera określenia ,, w dniu wszczęcia postępowania". Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że trwa ono już wiele lat, Przechodząc do merytorycznych zarzutów wskazała, że termin określony w postanowieniu organu I instancji był dla Skarżącej nie do zachowania, gdyż na wydanie przez urząd większości potrzebnych dokumentów czeka się co najmniej 3 miesiące, w efekcie czego B. W. mogła złożyć jedynie zaświadczenie o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...]. Fakt, że Skarżąca nie złożyła wymaganych przez organ dokumentów nie wynikał z jej złej woli, a jedynie z tego, że fizyczną niemożliwością było dotrzymanie nałożonego przez organ terminu. W ocenie Skarżącej organ nie wykonał zaleceń orzekającego w sprawie Sądu nakładając nierealny termin dostarczenia dokumentów a wystarczyła przychylność organu w gestii przedłużenia terminu, by inwestor zdołał skompletować dokumenty i postępowanie legalizacyjne mogło zostać przeprowadzone. Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego dotyczącego możliwości wystąpienia o przedłużenie terminu stwierdziła, że jako osoba nie posiadająca wykształcenia prawniczego, działająca bez profesjonalnego pełnomocnika oraz będąc w podeszłym wieku nie wiedziała o możliwości przedłużenia terminu a organ jej o takiej możliwości nie poinformował. Z tych względów, Skarżąca wskazała, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest przedwczesna. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co skutkowało oddaleniem skargi. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) ,,1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) (42) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) (43) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona." Na wstępie należy zaznaczyć, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym, że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Poza tym, o konieczności rozbiórki lub możliwości zalegalizowania samowolnie budowanego lub wybudowanego obiektu decydują konkretne przepisy prawa, nie zaś uznanie organu administracji publicznej. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w razie spełnienia określonych prawem warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, zaś w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Skarżąca została zobowiązana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. do przedłożenia w terminie do dnia [...] marca 2009 r. : - decyzji Prezydenta Miasta R. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - projektu architektoniczno-budowlanego przedmiotowej rozbudowy, który winien zawierać w razie potrzeby, zakres robót koniecznych do wykonania w celu jej doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, - projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnym podkładzie geodezyjnym. Do dnia [...] kwietnia 2009 r. B. W. nałożonych na nią obowiązków nie wykonała. W tej sytuacji, obowiązkiem Oranu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy dokonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu i skardze, że określony w postanowieniu termin na złożenie dokumentacji był niemożliwy do dotrzymania. Należy zauważyć, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. Skarżąca otrzymała w dniu [...] listopada 2008 r. Miała więc ponad cztery miesiące na uzyskanie stosownych dokumentów. Z całą pewnością nie jest to termin niemożliwy do dotrzymania. Z treści odwołania wynika, że w chwili jego składania w dniu [...] maja 2009 r. Inwestor nadal nie posiadał stosownych decyzji. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do skargi pisanej w dniu [...] sierpnia 2009 r. W obu środkach odwoławczych Skarżąca nie podnosi, iż uzyskała w trakcie postępowania administracyjnego wymagane od niej dokumenty. Co więcej, nie wskazywała aby była w trakcie oczekiwania na ich uzyskanie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 13 maja 2010 r. również nie wspominała o tym, aby toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie uzyskania wymaganej przez organy nadzoru budowlanego decyzji. Wnioskować z tego należy, że Skarżąca, mimo upływu blisko 18 miesięcy od otrzymania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie podjęła żadnych kroków aby taką decyzję uzyskać. W tej sytuacji, za bezzasadne i pozbawione jakiejkolwiek argumentacji należy uznać twierdzenie Skarżącej o niewystarczającym czasie zakreślonym przez organ I instancji. Kwestia przedłużenia tego terminu ma w tej sytuacji drugorzędne znaczenie bo można by było o nim mówić jedynie w sytuacji przedłużającego się postępowania w przedmiocie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca chcąc wywiązać się z nałożonego na nią obowiązku winna wystąpić o wydanie jej stosownej decyzji i gdyby jej uzyskanie w terminie określonym w postanowieniu nie było możliwe wystąpić o jego przedłużenie. Brak takiego wniosku oznacza, że Skarżąca w żadnym terminie nie mogła złożyć wymaganych dokumentów. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.