II SO/Ol 43/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy z wniosku A. Z. o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywny za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia I. wymierzyć Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywnę w kwocie 50 zł (pięćdziesiąt złotych) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji dotyczącej nagrody świątecznej w "[...]" wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy; II. zasądzić od Dyrektora Aresztu Śledczego na rzecz skarżącego kwotę 20 zł (dwudziestu złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 14 października 2009r. A.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w B. na bezczynność tego organu w sprawie wydania decyzji administracyjnej, dotyczącej nagrody świątecznej przyznawanej w grudniu 1998 r. wszystkim funkcjonariuszom SW AŚ B. Pismem z dnia 26 października 2009r. Dyrektor Aresztu Śledczego zwrócił skarżącemu skargę bez nadania jej dalszego biegu, uzasadniając, iż A.Z. nie jest już funkcjonariuszem Służby Więziennej a zatem Dyrektor Aresztu Śledczego nie jest jego przełożonym w sprawach osobowych. Oznacza to, że Dyrektor nie jest organem administracji publicznej wobec osoby niezwiązanej stosunkiem służbowym z jednostką Służby Więziennej i nie może w sprawach tej osoby wydawać decyzji administracyjnych, a skarżący nie może w tej sytuacji zaskarżyć bezczynności organu. Po zwrocie skargi A.Z. dnia 17 listopada 2009r. wniósł skargę bezpośrednio do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pismem z dnia 19 listopada 2009r. przesłał skargę organowi, pouczając, iż zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ jest zobowiązany do przekazania skargi sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia , gdyż to do oceny sądu należy rozstrzygnięcie czy doszło do bezczynności organu. W dniu 8 grudnia 2009r. organ przekazał skargę na bezczynność sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Skarga ta wpłynęła w dniu 9 grudnia 2009r. i została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Ol 75/09. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009r. A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywny z powodu naruszenia przez organ dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., gdyż nie przekazał on w terminie 30 dni skargi na bezczynność w sprawie wydania decyzji administracyjnej, dotyczącej nagrody świątecznej przyznawanej w grudniu 1998 r. wszystkim funkcjonariuszom SW AŚ B. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego w B. podał, że zachował ustanowiony przepisami termin do przekazania akt, w związku z czym wniosek należy uznać za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z regulacji tej nie wynika, aby to organ administracji publicznej był adresatem skargi i aby to do jego kompetencji należała ocena dopuszczalności skargi lub jej zasadności. Stosownie bowiem do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W niniejszej sprawie skarga A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wydaniu decyzji w przedmiocie nagrody świątecznej wpłynęła do organu w dniu 14 października 2009 r. Oznacza to, że skarga winna być przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który był adresatem pisma, najpóźniej dnia 13 listopada 2009 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy sygn. akt II SAB/Ol 75/09 oryginał przedmiotowej skargi został sądowi przekazany dnia 8 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego). Było to działanie niezgodne z dyspozycją powołanego wyżej art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ nie może zwrócić skargi na bezczynność skarżącemu, gdyż takie działanie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i musi ją w terminie przekazać do sądu, nawet jeśli jego zdaniem skarga jest niedopuszczalna lub nieuzasadniona. Stanowisko w kwestii niedopuszczalności lub bezzasadności skargi organ może zawrzeć w odpowiedzi na skargę, a nie w nieuprawnionym działaniu, polegającym na powstrzymywaniu się od przekazania skargi sądowi. Jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do oceny dopuszczalności skargi i zasadności jej zarzutów. Nieprzekazanie skargi sądowi zamyka natomiast stronie drogę do sądowoadministracyjnej kontroli działalności organu administracji publicznej. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma jednak na celu jedynie zdyscyplinowania organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd może uwzględnić wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, mimo że spełnienie przez organ obowiązku nastąpiło, zanim jeszcze skarżący wniósł o wymierzenie grzywny i bez względu na okoliczność, że uchybienie terminu spełnienia obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie było znaczne. Samo jednak wykonanie obowiązku, określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. W rozpoznawanej sprawie nie ma, co prawda, potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdyż organ wykonał ten obowiązek, należy mieć jednak na uwadze, że uczynił to z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny, to jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50,- zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Ponieważ organ wykonał obowiązek przekazania skargi w krótkim terminie po otrzymaniu pisma z WSA z dnia 19 listopada 2009r., a nadto ponieważ skarżący złożył wiele wniosków o wymierzenie grzywny, Sąd uznał, że ustalona kwota grzywny stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy. Na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. skarżący złożył spis kosztów, z którego wynika, że żąda zwrotu kwoty 111 zł 30 gr., na którą składają się koszty wysyłania korespondencji i koszty przejazdu do sądu. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Art. 205 p.p.s.a. określa zaś co zalicza się do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście. Rozpatrując zatem wniosek skarżącego w kontekście wyżej cytowanych przepisów przyjąć należy, że koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw opiewają na kwotę 20 zł, która to kwota wynika z uczestnictwa skarżącego na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. O kosztach w wysokości 20 zł (koszt dojazdu skarżącego do Sądu na rozprawę wynikający z przedstawionego biletu) orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Sąd nie mógł uwzględnić pozostałych, wnioskowanych przez skarżącego kosztów, gdyż ich zwrot nie znajduje oparcia w przepisach prawa. I tak skarżący wniósł o: - zwrot kosztów dojazdu do sądu w dniu 21.12.2009 r. w wysokości 20 zł (złożenie skargi) a jak ustalono w tym dniu był on w tut. Sądzie i przeglądał akta spraw (sygn. akt: SAB/Ol 69/09, SAB/Ol 67/09, SAB 80/09 i inne), - zwrot kosztów związanych z dostarczeniem korespondencji w dniu 23.12.2009 r. w wysokości 5.65 zł, a jak ustalono w tym dniu był on w tut. Sądzie i przeglądał akta spraw (sygn. akt: SAB/Ol 76/09, SAB/Ol 74/09, SAB/Ol 77/09 i inne), - zwrot kosztów związanych z dostarczeniem korespondencji w dniu 20.01.2010 r. w wysokości 5.65 zł a jak ustalono korespondencja przesłana została zbiorczo do 12 spraw i w aktach niniejszej sprawy znajduje się kserokopia przesłanego pisma zrobiona przez sekretariat tut. Sądu, - zwrot kosztów związanych z dostarczeniem korespondencji w dniu 22.02.2010 r. w wysokości 20 zł, a jak ustalono korespondencja przesłana została zbiorczo do wszystkich wniesionych spraw i w aktach niniejszej sprawy znajduje się kserokopia przesłanego pisma zrobiona przez sekretariat tut. Sądu, - zwrot kosztów dojazdu do sądu w dniu 2.03.2010 r. i 11.03.2010 r. w celu zapoznania się z aktami niniejszej sprawy, a jak ustalono w dniu 11.03.2010 r. był on w tut. sądzie w związku z odbywająca się rozprawą ze skargi A.Z., natomiast odnośnie zapoznawania się z aktami sprawy w dniu 11 marca 2010 r. Sąd uznał, że w kontekście wielokrotnych wcześniejszych możliwości zapoznania się z aktami sprawy przyjazd w tym dniu nie był niezbędny do dochodzenia praw przez skarżącego. Na marginesie dodać też należy, że skarżący w ostatnim czasie wielokrotnie był w sądzie (m.in. 21.12.2009 r., 23.12 2009 r., 16.02.2010 r., 2.03.2010 r. 11.03.2010 r., 11.03.2010 r., 17.03.2010 r.) w celu przeglądania akt lub udziału w rozprawach, ponieważ w tutejszym sądzie toczy się kilkadziesiąt spraw z jego skarg. Przesyłana przez niego korespondencja zawiera pisma kierowane do kilku lub kilkunastu spraw jednocześnie, które następnie, po wykonaniu kserokopii, dołączane są do odpowiednich akt. Trudno zatem przyjąć, że składane przez skarżącego wnioski o zasądzenie kosztów postępowania we wszystkich sprawach są odzwierciedleniem faktycznie poniesionych przez niego kosztów. W przeciwnym wypadku skarżący otrzymywałby zwrot kosztów w kwocie wielokrotnie większej od tej, które rzeczywiście wydatkował. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.