VII SA/Wa 499/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr ,, [...]" - [...]na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u M. M. choroby zawodowej "przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku". Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych Gabinet Konsultacyjno-Orzeczniczy w [...] ul, [...] otrzymanego w dniu 21 kwietnia 2008 r. Organ wskazał, iż analiza danych o narażeniu zawodowym i dokumentacji medycznej oraz wyniki badań nie potwierdziły związku narażenia zawodowego z wystąpieniem obustronnych zmian chorobowych w stanach barkowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po rozpoznaniu odwołania M. M. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż w prowadzonym postępowaniu w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u M. M. potwierdzono istnienie u pacjenta schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym, sprawą zasadniczą zdaniem organu było przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii rozpoznanej choroby. Organ wskazał, iż w aktach sprawy podejrzenia choroby zawodowej u M. M. są zawarte 3 Karty narażenia zawodowego 1) Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", wypełniona przez lekarza profilaktyka (lekarza medycyny pracy), który zgłosił podejrzenie choroby zawodowej. W rubryce "podsumowanie postępowania" lekarz, wystawiający kartę potwierdził, że można uznać, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. 2) Karta oceny narażenia zawodowego, wystawiona przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...] w dniu [...].02.2007r., nie zawierająca I informacji, odnośnie kluczowej kwestii, gdyż pozycja karty, dotycząc sposobu wykonywania pracy nie została wypełniona. 3) "Karta oceny narażenia zawodowego, dokonanego w dnia [...].03.2009 r. przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...], wystawiona na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Informacje zawarte w pozycji dotyczącej sposobu wykonywania pracy stanowiły odwzorowanie informacji zawartych w Karcie narażenia zawodowego, wypełnionej przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej i potwierdzającej narażenia zawodowe pracownika, mogące skutkować chorobą zawodową układu ruchu. W podsumowaniu postępowania nie odniesiono się do kwestii, czy warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Organ powołał się na uzasadnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2008r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w którym podano, że u pacjenta rozpoznano m.in.: okołostawowe zapalenie torebek stawowych stawów barkowych. Jednakże, ze względu na fakt, że na wszystkich stanowiskach pracy, wymienionych w orzeczeniu brak było narażenia zawodowego, które mogłoby spowodować wystąpienie obustronnych zmian chorobowych w stawach barkowych orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu ruchu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że z orzeczenia lekarskiego nie wynika, z jakich przyczyn odmówiono uznania wiarygodności jednych dowodów (ocena narażenia zawodowego, nadesłana przez lekarza profilaktyka) w stosunku do innych dowodów (ocena narażenia zawodowego, dokonana przez organ inspekcji sanitarnej w [...]). Biorąc powyższe pod uwagę, wobec niejednoznaczności materiału dowodowego, zawartego w kartach oceny narażenia zawodowego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...].09.2009r. zwrócił się z prośbą do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego o protokół z przesłuchania M. M. odnośnie sposobu wykonywania przez niego pracy podczas czynności zawodowych w przebiegu zatrudnienia. Podniesiono, że wskazane jest uzyskanie informacji dotyczących charakterystyki wykonywanej pracy: zakresu i typu wykonywanych czynności manualnych i ich częstość w jednostce czasu, rodzaju wykonywanej pracy (jednoręcznie, oburęcznie), rodzaju obsługiwanych narzędzi, ich ciężaru, liczby i wielkości, pracownika (stojąca lub wymuszona) i częstotliwość jej zmiany, czas dnia pracy. W dniu 4.11.2009 r. Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] nadesłał do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] uzupełnienie oceny narażenia zawodowego, załączając pisemne wyjaśnienie M. M., do kwestii podniesionych w piśmie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...].09.2009 r. odnośnie sposobu wykonywania pracy podczas czynności zawodowych przebiegu zatrudnienia. W oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 17.11.2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2008 r, z uwzględnieniem nadesłanego nowego materiału dowodowego oraz kwestii formalno- prawnych poruszonych w niniejszym piśmie. W odpowiedzi z dnia 11.12.2009r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] podano, że zgodnie z wnioskiem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dokonano ponownej analizy zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, w aspekcie kwestii poruszonych w piśmie organu inspekcji sanitarnej z dnia 17.11.2009r. Stwierdzono, że nie znaleziono podstaw do dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego, gdyż przesłane materiały nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie i podtrzymuje się orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].03.2008 r. Po rozpatrzeniu całej, zebranej w sprawie dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że M. M. był w latach 1971-1975 był zatrudniony na stanowisku asystenta pokładowego (motorzysty, asystenta maszynowego) w przedsiębiorstwie [...] S.A. w [...]. W okresie 1975-1989 r. pracował jako mechanik okrętowy, a w okresie 1989-2004r. jako I mechanik, inspektor ds. technicznych, morskich i majątkowych w [...] S.A. w [...]. W latach 2004-2006 przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym i rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od 2006 r. przebywa na emeryturze. Do obowiązków zawodowych M. M. należała obsługa (prace związane z eksploatacją i remontem) siłowni, kotłowni i pompowni okrętowej oraz pozostałych urządzeń technicznych statku, w tym urządzeń dźwigowo-przeładunkowych oraz nadzór, odbiory techniczne i kontrole bunkierek pływających. Czynności zawodowe były związane z wykonywaniem ciężkiej pracy fizycznej, w pozycji głównie stojącej lub wymuszonej (przysiad) na niestabilnym podłożu, w narażeniu na oddziaływanie wibracji, hałasu i zmiennych warunków atmosferycznych. Wnioskodawca został przebadany w uprawnionej do orzekania Jednostce organizacyjnej służby zdrowia - Poradni Chorób Zawodowych [wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. Wskazano, iż w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].03.2008r. stwierdzono, że mimo, rozpoznania u w/w chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, nie można ich powstania wiązać ze sposobem wykonywania pracy - brak jest więc podstaw do rozpoznanie choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy po ponownym przeanalizowaniu narażenia zawodowego M. M., w tym po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami, odnośnie sposobu wykonywania pracy, podanymi przez samego zainteresowanego podtrzymali swoje stanowisko. Podniesiono, iż zgodnie z art. 2351 znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być więc spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz uprawniona przez ustawodawcę do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową. W przypadku podejrzenia choroby zawodowej u M. M. powyższe warunki nie zostały spełnione. Ustosunkowując się do kwestii podniesionych w odwołaniu organ, stwierdził, że uwzględniając zarzuty odnośnie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wystąpił do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o jej uzupełnienie, a następnie o dokonanie ponownej analizy narażenia zawodowego przez lekarzy orzeczników oraz umożliwienie skarżącemu zapoznanie się z całym, zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów odnośnie nieprawidłowej oceny skutków zdrowotnych jego narażenia zawodowego na oddziaływanie drgań mechanicznych organ odwoławczy wskazał, że kwestia podejrzenie choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego była już rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. M.. Wskazał, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i została wydana z pogwałceniem prawa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał swoja argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest dowodem, o którym mowa w art. 84 § 1 kpa i jako takie, posiadając walor opinii biegłego powinno być szczegółowo uzasadnione. Orzeczenie lekarskie podlega ocenie organu administracyjnego, który na jego podstawie wydaje decyzję administracyjną. Bez tej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z tą opinią organ administracyjny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W rozpoznawanej sprawie, organ inspekcji sanitarnej wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na lakonicznym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz pismach wskazanego Ośrodka z dnia 17 kwietnia 2009 r. i z dnia 11 grudnia 2009 r podtrzymujących swoją opinię lekarską z dnia [...] marca 2008 r. Wydana w sprawie opinia nie wyjaśnia przyczyn, dla których stwierdzone u skarżącego schorzenie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku mieszczące się w wykazie chorób zawodowych nie zostało uznane za chorobę zawodową. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. wynika, że wydana została na podstawie dostarczonej dokumentacji lekarskiej i w oparciu o badania konsultacyjne lekarza specjalisty- ortopedy i neurologa oraz wywiadu zawodowego. Oznacza to, że opinia została wystawiona bez zapoznania się z treścią kart oceny narażenia zawodowego. Naruszenie powyższe dostrzegł Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przesyłając Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w [...] karty ocen narażenia zawodowego sporządzone przez Portową Przychodnię Zdrowia przy Spółce [...] Sp z o.o. Poradnia Ogólna w [...] i Graniczą Stację Sanitarno -Epidemiologiczną w [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwracając się o ponowne przeanalizowanie dokumentacji wskazał na zapisy w karcie mówiące, że praca skarżącego wykonywana była głównie w pozycji stojącej lub wymuszonej - przysiad na niestabilnym podłożu, w dużym tempie, czas pracy 12 godzin na 12 godzin gotowości. W odpowiedzi (pismo z dnia 17 kwietnia 2009 r.) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, że "po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej i karty oceny narażenia zawodowego podtrzymuje orzeczenie i uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] marca 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". W następnym piśmie z dnia 11 grudnia 2009 r. tym razem skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w związku z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, iż " nie znaleziono podstaw do dokonania dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r, gdyż przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie". Na podstawie tak lakonicznej opinii, która nie wyjaśnia wskazanych kwestii i nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, organ orzekający nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia 17.11.2009 r. zawierającym prośbę o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r. organ odwoławczy obszernie i dokładnie przeanalizował treść zebranej w sprawie dokumentacji wskazując na kwestie wymagające wyjaśnienia w szczególności " przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii schorzenia". Tymczasem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie odniósł się w ogóle do kwestii poruszonych przez organ odwoławczy i nie wyjaśnił dlaczego uważa, iż dodatkowe przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie. Opinie biegłych mają olbrzymie znaczenie, a od ich poprawności i rzetelności zależy w dużym stopniu prawidłowość wydanej decyzji. Opinia w oparciu o którą organ wydał zaskarżoną decyzję nie jest rzetelna i nie wyjaśnia uzasadnionych wątpliwości organu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dokonał we własnym zakresie oceny przedmiotowej opinii i nie wyjaśnił sprawy korzystając z przepisu § 8 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych pozwalającego na wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Zaskarżona decyzja z przyczyn wyżej omówionych została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 kpa oraz art. 107 kpa, wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.