II SA/Ke 319/10
WyrokWSA w Kielcach2010-06-23
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca do wykonania przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 Prawa ochrony środowiska może zostać wydana bez jednoznacznego wskazania konkretnej instalacji, z którą wiąże się możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, oraz czy brak takiego wskazania stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca do wykonania przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 Prawa ochrony środowiska wymaga nie tylko stwierdzenia możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko, ale także wskazania konkretnej instalacji, z którą wiąże się to oddziaływanie. Brak takiego wskazania stanowi rażące naruszenie prawa, które może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zakładów A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. zobowiązującą Zakłady do wykonania przeglądu ekologicznego wód podziemnych. Zakłady wnioskowały o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, zarzucając nałożenie obowiązku bez wykazania, że prowadzą instalację negatywnie oddziałującą na środowisko. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wystarczy samo zaistnienie możliwości negatywnego oddziaływania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty S. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi Zakładów A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] roku znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Zakładów A. w S. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] znak: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło, iż Starosta K. decyzją z dnia z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 237 i art. 239 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) zobowiązał Zakłady A. S.A. w S. do wykonania przeglądu ekologicznego w zakresie rozpoznania stanu czystości wód podziemnych pomiędzy dawnymi Zakładami Z-1 a Z-3 w terminie do 30 czerwca 2009r., oraz do przekazania uzyskanych wyników Staroście S. w terminie do 31 lipca 2009r.
Starosta w kwestionowanej decyzji wskazał, że w oparciu o opracowanie pt. "Kierunki działań dla ochrony ujęcia S. w warunkach stwierdzonego zanieczyszczenia wody węglowodorami chlorowcopochodnymi" doszło do ujawnienia ponadnormatywnego stężenia tri- i tetrachloroetenu w niektórych studniach eksploatowanych przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Sporządzony na podstawie decyzji Starosty S. z dnia [...] przegląd ekologiczny "w zakresie rozpoznania stanu czystości gruntu i wód podziemnych w rejonie ujęcia wody SP-I z uwzględnieniem spływu na kierunku od dawnego Z-1 i Z-3 a także Pralni Chemicznej" wskazał znaczną koncentrację zanieczyszczenia w wodzie podziemnej co może sugerować, że jest ono wynikiem tranzytu z innych miejsc, bardziej zanieczyszczonych. Dla stwierdzenia zlokalizowania źródła zanieczyszczeń niezbędne są kolejne badania, które powinny być wykonane w dalszej odległości (przed Z-1 od strony Z-3). Dopiero one pozwolą na podjęcie skutecznych działań naprawczych.
Wnioskiem z dnia 17 września 2009r. Zakłady A. S.A. wystąpiły o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając, iż organ nałożył obowiązek wykonania przeglądu ekologicznego bez wskazania, że Zakłady są podmiotem prowadzącym instalację zdefiniowaną w art. 3 pkt 6 ustawy o ochronie środowiska i że instalacja ta może negatywnie oddziaływać na środowisko, ograniczając się do stwierdzenia zanieczyszczenia wody węglowodorami chlorowcopodobnymi. Zdaniem wnoszącego o stwierdzenie nieważności Zakłady A. w świetle art. 237 cyt. ustawy nie mogą więc być adresatem decyzji, zaś przedmiotowa sprawa powinna być załatwiona w innym trybie i za pomocą innych instrumentów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 157 § 1, 158 § 1 i 156 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. wskazując, iż w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności kontrola rozstrzygnięcia ogranicza się do zbadania przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. natomiast nie jest celem tego postępowania załatwienie sprawy co do istoty. Podniesiono, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Oznacza to, że decyzja, co do której stwierdzono nieważność, została wydana niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a niezgodność ta odpowiada co najmniej jednej z ustawowo określonych przesłanek warunkujących nieważność. Uznano, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie powołanego art. 237. Wystarczające jest bowiem samo zaistnienie możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko oraz sam fakt prowadzenia instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując wcześniejszą argumentację. Dodatkowo podniesiono, iż poza faktem stwierdzenia zanieczyszczenia wody węglowodorami chlorowcopochodnymi, Starosta S. wydając decyzję nie wykazał w żaden sposób, że jakakolwiek prowadzona przez wnioskodawcę instalacja może negatywnie oddziaływać na środowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło złożonego wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska stwierdzając, iż organ ma prawo nałożyć na prowadzącego instalacje obowiązek wynikający z powołanego przepisu o ile wykaże, że prowadzący instalację podmiot takową posiada i może ona negatywnie oddziaływać na środowisko. Podkreślono, iż definicję instalacji zawiera art. 3 pkt 6 ustawy, zaś pojęcie prowadzącego instalację określa art. 3 pkt 31 ustawy stanowiąc, że jest to podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. W okolicznościach danej sprawy Starosta miał podstawy do nałożenia obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego, albowiem z badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Geologiczny wynikało, że źródło zanieczyszczeń węglowodorami chlorowcopochodnymi znajduje się na terenie tych zakładów. W oparciu o przedłożony przez Zakłady A. S.A. przegląd ekologiczny (sporządzony na podstawie decyzji Starosty S. z dnia [...] znak: [...]) nie można było jednoznacznie ustalić, gdzie znajduje się źródło zanieczyszczenia związkami "tri", wobec powyższego Starosta S. zasadnie zobowiązał Zakłady do kolejnego przeglądu w celu poszerzenia obszaru i zakresu badań.
Zwrócono uwagę, że nakładając obowiązek w trybie art. 237 organ działa w granicach uznania administracyjnego. Przepis nie wymaga stwierdzenia, że skutek w postaci negatywnego oddziaływania zaistniał tj. instalacja oddziaływuje negatywnie na środowisko, lecz wystarczy samo tylko zaistnienie możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji organ nakładając obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego nie był zobowiązany do wykazania, która z instalacji prowadzonych przez wnioskodawcę negatywnie oddziaływuje na środowisko. Sam fakt prowadzenia instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko jest przesłanką wystarczającą do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Przedsiębiorstwo Geologiczne Sp. z o.o. w piśmie z dnia 24.11.2009r. wskazało, że obecnie w ramach Zakładów A. S.A. funkcjonują cztery instalacje typu IPCC: instalacja do wytwarzania energii cieplnej, galwanizeria, zakład produkcji materiałów wybuchowych, zakład utylizacji środków bojowych, co w ocenie Kolegium pozwala na stwierdzenie, że na terenie Zakładów znajdują się bezsprzecznie instalacje mogące powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych środowiska.
Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do uznania Zakładów jako adresata decyzji w świetle art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, a tym samym uznania tego podmiotu za stronę postępowania Kolegium podniosło, że Zakłady jako podmiot prowadzący instalacje typu IPCC, a więc korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 28 k.p.a., są podmiotem posiadającym interes prawny do opracowania przeglądu ekologicznego w trybie tego przepisu.
Za mieszczące się w granicach uznania administracyjnego Kolegium uznało działanie Starosty polegające na nałożeniu obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, w celu potwierdzenia negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczenia takiego oddziaływania oraz umożliwienia podjęcia dalszych działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania na środowisko w przypadku jego wystąpienia.
W ocenie Kolegium, brak jednoznacznego wskazania w decyzji nakładającej na Zakład obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Dopiero bowiem badania przeprowadzone w ramach przeglądu mają dać odpowiedź na pytanie, która z prowadzonych przez Zakład instalacji spowodowała zanieczyszczenie środowiska związkami "tri".
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Zakłady A. S.A. w S., zarzucając:
1) naruszenie postanowień art. 237 ustawy – Prawo ochrony środowiska poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie wymaga stwierdzenia okoliczności, które wskazują na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko konkretnej instalacji zdefiniowanej w art. 3 ust. 6 ustawy, prowadzonej przez skarżącego oraz, że przegląd ekologiczny nie jest przedmiotowo zdefiniowany w art. 238 ustawy;
2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dopuszczalne jest wydanie na podstawie art. 237 ustawy decyzji nakładającej obowiązek dokonania przeglądu ekologicznego nie odnoszącego się do instalacji zdefiniowanej w art. 3 ust. 6 ustawy, oraz, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu może być skierowana do dowolnie wybranego przez organ podmiotu bez obowiązku wskazania prowadzonej przez ten podmiot instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko;
3) naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie ustosunkowanie się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Skarżący podnosił, że Starosta S. w uzasadnieniu decyzji nie wykazał, aby Skarżący prowadził instalację do odtłuszczania elementów przed dalszą obróbką galwanotechniczną, ani też jakąkolwiek inną skonkretyzowaną instalację zdefiniowaną w art. 3 pkt 6 ustawy, która mogłaby negatywnie oddziaływać na środowisko. Kolegium dopiero w oparciu o pismo Przedsiębiorstwa Geologicznego Sp. z o.o. z dnia 24.11.2009r. stwierdza, iż obecnie Zakłady A. S.A. prowadzą cztery instalacje typu IPCC, jednakże nie bierze pod uwagę, że funkcjonują one na podstawie pozwolenia zintegrowanego, a prowadzący te instalacje nie wykorzystuje w procesie technologicznym jakichkolwiek związków chlorowcopochodnych, co znajduje potwierdzenie w danych zawartych na str. 12 Przeglądu ekologicznego wykonanego przez Przedsiębiorstwo Geologiczne.
Zdaniem autora skargi, impulsem do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego był fakt stwierdzenia ponadnormatywnych stężeń tri- i tetrachloroetenu w niektórych studniach eksploatowanych przez "Wodociągi i Kanalizacje" Sp. z o.o. oraz "historyczna" wiedza organu, o używaniu w dawnej przeszłości znacznych ilości węglowodorów chlorowcopochodnych. Tymczasem "instalacje do odtłuszczania elementów przed dalszą obróbką galwanotechniczną" obiektywnie nie istnieją, a Skarżący nie jest podmiotem prowadzącym instalację, o której mowa w uzasadnieniu Starosty.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że wystarczającą podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 ustawy jest fakt, że w dalekiej przeszłości na terenie aktualnie nie należącym do Zakładów A. S.A. używano znacznych ilości węglowodorów chlorowcopochodnych i Zakłady te mają obowiązek – mimo nie posiadania takich instalacji – poszukiwać źródeł zanieczyszczenia związkami tri na większym obszarze. Dokonując wykładni art. 237 wskazał, że przepis ten dotyczy aktualnie prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska instalacji, a nie instalacji, które funkcjonowały w latach 50-tych ubiegłego wieku.
Skarżący podnosił także, że decyzja Starosty jest sprzeczna z art. 238 ustawy, z uwagi na jej przedmiot, który nie mieści się w dyspozycji art. 238 ustawy, do czego Kolegium w ogóle się nie odniosło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kolegium podkreśliło, iż wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności spornej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem wydając decyzję w oparciu o art. 237 ustawy – Prawo ochrony środowiska, organ nie naruszył prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenia prawa skutkujące koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.
Tryb stwierdzania nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 k.p.a. Przedmiotem postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Postępowanie prowadzone w trybie nadzoru nie może przekształcić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się ponownie wszystkie okoliczności sprawy. W trybie tym bada się wyłącznie istnienie, albo nieistnienie, jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skarżący oparł żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. na zarzucie rażącego naruszenia prawa, czyli przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 k.p.a tj. skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Pojęcie rażącego naruszenia prawa jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie. Powszechnie przyjmuje się, że naruszenie prawa będzie miało cechę rażącego, jeżeli czynność postępowania organu, lub istota załatwienia sprawy, są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej. Naruszenie norm prawnych musi mieć szczególny ciężar gatunkowy, co ma miejsce w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia danej sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego ( por wyrok NSA z dnia I FSK 390/05, wyrok NSA z dnia 21. 08. 2001r. I SA 1726/00). Rażące naruszenie prawa to także zastosowanie przepisu prawa do stanu faktycznego niezapisanego w tym przepisie (wyrok NSA z dnia 12.01.2010r. I OSK 458/09 Lex nr 553996).
Rozpatrując sprawę organ nadzoru stwierdził, że w wyniku wydania przez Starostę S. decyzji z dnia [...] nie doszło do naruszenia stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 237 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa, albowiem zostały spełnione ustawowe przesłanki, od których zależy nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Za takie przesłanki uznano, sam fakt prowadzenia instalacji mogących negatywnie oddziaływać na środowisko oraz zaistnienie możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko (bez konieczności istnienia faktycznego negatywnego oddziaływania). W ocenie Kolegium bez znaczenia jest wykazanie, która konkretnie instalacja prowadzona przez wnioskodawcę negatywnie oddziaływuje na środowisko. Przy czym organ nadzoru wskazuje, iż obecnie na terenie Zakładów "A.", znajdują się instalacje mogące powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska.
Zgodnie z treścią art. 237 ustawy, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Obowiązujący w dacie wydania decyzji Starosty S. art. 238 precyzuje, jakie elementy powinien zawierać przegląd ekologiczny wykonywany dla instalacji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1, natomiast art. 239 uprawnia organ wydający decyzję zobowiązującą do sporządzenia przeglądu ekologicznego do sprecyzowania wymagań co do jego treści, oraz sposobu przeprowadzenia.
Zarówno Kolegium jak i Skarżący trafnie zauważają, że konstrukcja przepisu poprzez sformułowanie "może" prowadzi do wniosku, że organ ochrony środowiska posiada uprawnienie do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Nie oznacza to dowolności przy wydawaniu decyzji we wskazanym trybie, lecz organ ma obowiązek przedstawienia w decyzji przesłanek uzasadniających nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Do tych przesłanek w świetle art. 237 ustawy należy:
- wystąpienie w obrocie prawnym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy;
- ustalenie, że w związku z funkcjonowaniem instalacji występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko.
Dokonując oceny legalności decyzji Starosty S. stosownie do dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium zobowiązane było do ustalenia, czy zaistniały wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające organowi podjęcie tej decyzji.
Zaprezentowane stanowisko organu odwoławczego polegające na przyjęciu, że ustawową przesłankę nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego jest samo zaistnienie możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko, a nie wymóg, aby taki skutek zaistniał zasługuje na akceptację. Jednakże spełnienie tylko tej przesłanki byłoby niewystarczające dla oceny zasadności nałożenia obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego. Z regulacji art. 237 ustawy bowiem wynika, że równorzędny element, który jest niezbędny dla nałożenia takiego obowiązku stanowi wystąpienie w obrocie prawnym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy. Trafnie zauważa skarżący, że nakładając obowiązek opracowania przeglądu ekologicznego organ administracji powinien wskazać konkretną instalację i ustalić, że w związku z funkcjonowaniem konkretnej instalacji występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Za takim rozumieniem przepisu art. 237 ustawy dodatkowo przemawia treść art. 238 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty S. określającego zakres przedmiotowy przeglądu ekologicznego dla instalacji kwalifikowanych na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Z przepisu tego wynika bezspornie, że zakres danych zawartych w przeglądzie ekologicznym jest uzależniony od rodzaju instalacji, z eksploatacją której jest związany. A zatem wbrew twierdzeniom Kolegium, przesłanką wystarczającą do nałożenia na podmiot obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego nie jest sam fakt prowadzenia jakiejkolwiek instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko, lecz konkretnej instalacji, z funkcjonowaniem której mogą wiązać się takie skutki.
W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie jej wydania. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, na gruncie konkretnej sprawy dokonana przez Kolegium ocena stanu faktycznego nie uzasadnia przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki od których zależy nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika bowiem, że skarżący posiada obecnie w ramach Zakładów A. S.A. cztery funkcjonujące instalacje typu IPCC: instalację do wytwarzania energii cieplnej, galwanizerię, zakład produkcji materiałów wybuchowych, zakład utylizacji środków bojowych, natomiast brak jest stwierdzenia, iż te instalacje (bądź którakolwiek z nich) istniały w dacie wydania decyzji Starosty S. i z ich funkcjonowaniem wiązała się możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Bez wykazania tych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że Starosta wydając w dniu 9.04.2009r. decyzję zobowiązującą Zakłady "A." w S. do sporządzenia przeglądu ekologicznego, nie naruszył rażąco prawa. Trzeba zauważyć, że wedle stanowiska Starosty S. zawartego w treści uzasadnienia przedłożony przez Zakłady A. S.A. przegląd ekologiczny (sporządzony na podstawie decyzji Starosty S. z dnia 9.07.2008r. znak: OS.7636/1/08 – będącej również przedmiotem oceny Sądu w sprawie sygn akt II SA/Kr 318/10) potwierdził znaczną koncentrację zanieczyszczenia w wodzie podziemnej, jak również sugeruje, że zanieczyszczenie może być wynikiem tranzytu z innych miejsc, bardziej zanieczyszczonych, co uzasadnia zobowiązanie Zakładów do kolejnego przeglądu w celu poszerzenia obszaru i zakresu badań. Brak zatem jednoznacznego ustalenia, że w dacie wydania decyzji istniała instalacja w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z funkcjonowaniem której wystąpiła możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko.
Konsekwencją dokonania błędnej wykładni art. 237 ustawy było nie wyjaśnienie okoliczności stanowiących ustawowe przesłanki nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, co uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia dotycząca zarzutu skierowania decyzji Starosty S. do osoby nie będącej stroną w sprawie jest uzależniona od oceny prawidłowości nałożonego w trybie art. 237 ustawy obowiązku.
Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium uwzględni poczynione w uzasadnieniu przez Sąd rozważania. W szczególności dokona oceny, czy w świetle art. 237 ustawy w dacie wydania decyzji Starosty S. z dnia [...] zostały spełnione przesłanki uzasadniające nałożenie przeglądu ekologicznego, co w konsekwencji pozwoli na ustalenie czy istnieją podstawy stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji i utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło