II SAB/Op 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz J. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 listopada 2009 r., J. R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zażalenie na postanowienie Burmistrza Olesna z dnia [...], nr [...], o zwieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo - usługowego, parkingu dla samochodów osobowych, tablicy reklamowej i związanej z budynkiem infrastruktury technicznej, na terenie działek nr A, B i C, położonych w O. przy ul. [...]. W zażaleniu tym strona podniosła, że wskazane postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek czynności procesowych, niezbędnych do wydania postanowienia, w tym zbadania zasadności wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz bez wykazania wystąpienia przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W nawiązaniu do wskazanych uchybień J. R. wskazał, że zaskarżone postanowienie nie posiada należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 8 i art.124 § 2 K.p.a. Argumentując swoje stanowisko wskazał na negatywne konsekwencje zaistniałej przewlekłości postępowania. Stwierdził, iż nie posiadając decyzji o warunkach zabudowy, która nie została wydana w przewidzianym prawem terminie, strona nie będzie mogła uzyskać pozwolenia na budowę, które miało przynieść jej korzyści finansowe, a społeczeństwu zaspokojenie jego potrzeb. Jednocześnie też J. R. podniósł, że uchwała Rady Miejskiej w Oleśnie, z dnia 14 października 2009 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której podjęcie spowodowało zawieszenie postępowania, obarczona jest wadą nieważności i nie może stanowić przeszkody dla realizacji interesów prywatnych oraz przesłanki do zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przedstawionych względów wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 9 grudnia 2009 r., wskazując na brak informacji dotyczących rozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania, J. R. wniósł o podjecie zawieszonego postępowania. Uzasadniając nieprawidłowość zawieszenia, ponowił argumenty podniesione w zażaleniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, pismem z dnia 28 grudnia 2009r., poinformowało J. R., że akta sprawy dotyczące wniesionego przez niego zażalenia przekazane zostały przez organ I instancji za pismem z dnia 18 listopada 2009 r. Sprawa nie może jednak być rozpatrzona w terminie określonym art. 35 § 3 K.p.a. z uwagi na trudności organizacyjne, wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej. W kolejnym piśmie z dnia 12 stycznia 2010 r., J. R. przedstawił dodatkową argumentację w zakresie wniesionego zażalenia. Pismem z dnia 14 stycznia 2010 r., które nadane zostało przesyłką pocztową w dniu 18 stycznia 2010 r., a do organu wpłynęło dnia 22 stycznia 2010 r., J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skarżący wskazał, że określony w art. 35 K.p.a. termin załatwienia przez organ sprawy w postępowaniu odwoławczym upłynął w drugiej połowie grudnia. Wobec nieuzasadnionej bezczynności organu wniósł zatem o wyznaczenie dodatkowego, pewnego terminu załatwienia sprawy i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazało, że po rozpoznaniu skargi J. R. uwzględniło skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania. Z uwagi na wydanie postanowienia organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Do akt administracyjnych, które organ przesłał do Sądu, załączone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza Olesna z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo – usługowego, parkingu dla samochodów osobowych, tablicy reklamowej i związanej z budynkiem infrastruktury technicznej, na terenie działek nr A, B i C, położonych w O. przy ul. [...]. Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż postanowienie to doręczone zostało na adres pełnomocnika skarżącego – S. K. - dnia 16 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, iż żądane przez skarżącego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zostało wydane i doręczona pełnomocnikowi skarżącego już po wniesieniu przez J. R. skargi na bezczynność tego organu. Wniesienie przez skarżącego przedmiotowej skargi doprowadziło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. W momencie jej rozpoznawania przez Sąd, Kolegium nie pozostawało już jednak w bezczynności, gdyż zakończyło postępowanie zażaleniowe wydaniem i doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego postanowienia z dnia [...], nr [...]. W tym miejscu zauważyć wypada, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie ujawniły się rozbieżne poglądy, czy w sytuacji gdy w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, ustała bezczynność organu, albowiem organ wydał akt lub dokonał czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, należy postępowanie sądowe umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, czy też należy skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tej kwestii pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie z którym, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opubl. ONSAiwsa z 2009 r., z. nr 4, poz. 63, Lex nr 463487). Ponadto podkreślić trzeba, że powyższa uchwała z mocy art. 269 P.p.s.a. jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwale respektować. Stwierdzić też należy, że w opisanym wyżej przypadku, umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego oznacza, iż przegraną stroną procesu jest organ, który w wyniku wniesienia skargi przez stronę usunął stan niezgodności z prawem, polegający na wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Do oddalenia skargi Sąd byłby natomiast uprawniony w razie stwierdzenia, że wbrew stanowisku skarżącego, organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z przyczyn innych niż wymienione w punkcie 1 i 2 tej regulacji stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Stwierdzić należy, iż w dacie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, tj. w chwili wniesienia skargi przez J. R. w dniu 18 stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pozostawało w zwłoce. Wydanie postanowienia na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji, jak i jego doręczenie, nastąpiło bowiem dopiero po wniesieniu skargi W świetle tego stwierdzić wypada, iż w niniejszej sprawie przesłanka z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a zaktualizowała się w toku postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem wydanie postanowienia spowodowało że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako ustalenie, czy jest potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem czynności. Organ odwoławczy wydał i doręczył żądane postanowienie pełnomocnikowi skarżącego już po wniesieniu przedmiotowej skargi. Skoro strona otrzymała postanowienie, Sąd nie może w myśl cytowanego powyżej art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jego wydania. Tym samym postępowanie sądowe w sprawie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć. Dostrzec przy tym trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne wywołane skargą na bezczynność organu ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego. Sąd nie bada natomiast zagadnień merytorycznych, które legły u podstaw wniesienia środka zaskarżenia, co do rozpoznania którego organ pozostawał w bezczynności, jak również nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ działań nakazanych prawem. Bez wpływu zatem na stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego pozostaje okoliczność, iż usuwając stan bezczynności po wniesieniu skargi do Sądu, organ nie orzekł zgodnie z żądaniem strony. Zagadnienia związane z legalnością wydanego orzeczenia poddane bowiem mogą być ocenie Sądu dopiero w przypadku wniesienia skargi na wydany akt, w tym przypadku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Orzeczenie o kosztach oparte natomiast zostało o przepis art. 201 § 1 P.p.s.a.