II OSK 2553/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej DHL Express (Poland) Sp. z o. o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 386/10 w sprawie ze skargi M.S. i R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 2 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.S. i R.Ł. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji orzekł, że decyzją organu I instancji, po rozpoznaniu wniosku inwestora DHL EXPRESS Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, uzgodniono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali z częścią biurowo-socjalną, rozbudowie istniejącej hali i budynku technicznego, budowie portierni, wartowni, zbiornika retencyjnego, wiaty na odpady, drogi dojazdowej oraz budynku biurowego na działkach o nr ewid. [...] w G. Od powyższej decyzji Wójta Gminy Komorniki odwołanie złożyli K.S., M.S. oraz R.Ł.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Komorniki. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu M.S. oraz R.Ł. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu . Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. a ustawy p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. ponieważ decyzja Wójta Gminy Komorniki z dnia [...] września 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to dlatego, że jej załącznik nie został podpisany przez organ administracyjny. Sąd I instancji podkreślił, że załącznik do decyzji nie został nawet opieczętowany i zespolony z decyzją na tyle, aby można było niewątpliwie stwierdzić, że stanowi integralną jej część. Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. – w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r.) – zwanej dalej p.o.ś. – właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast w art. 56 pkt 2 p.o.ś. ustawodawca wymienia obowiązkowe elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu I instancji, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa decyzja Wójta Gminy Komorniki zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 56 pkt 2 p.o.ś. Sąd I instancji podkreślił, że od organu administracji jakim jest Wójt Gminy, który został umocowany ustawowo do wydania decyzji administracyjnej w tak doniosłej materii, jaką są środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, należy wymagać należytej staranności w zakresie sporządzania decyzji zwłaszcza, że w ramach struktury działania ma on dostęp do fachowej obsługi prawnej. Sąd I instancji podkreślił ponadto, że ustawodawca w sposób jasny i oczywisty określił w jakiej formie organ administracyjny powinien przedstawić charakterystykę przedsięwzięcia, tak więc nie może to budzić żadnych wątpliwości w zakresie wykładni tego przepisu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, a także naruszenie art. 156 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą przyczyny określone w art. 156 pkt 2 k.p.a. skutkujące nieważnością decyzji organów obu instancji. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.S. oraz R.Ł. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty kasacyjne są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek. Po pierwsze, należy stwierdzić, że Sąd I instancji błędnie powołał jako podstawę prawną wydanego wyroku art. 145 § 1 pkt 2 lit. a ustawy p.p.s.a., ponieważ nie ma takiego przepisu. W istocie powinien być powołany art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części jeśli wystąpią przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Ponadto błędnie powołuje na s. 14 uzasadnienia wyroku pkt 2 art. 56, gdyż jest to w istocie art. 56 ust. 2 ustawy p.o.ś. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i decyzji organu I instancji z powodu rażącego naruszenia prawa w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jedyną przyczyną wystąpienia tej przesłanki jest bowiem zdaniem Sądu I instancji brak podpisanego załącznika do przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez organ I instancji w rozumieniu art. 56 ust. 3 ustawy p.o.ś. Jednak przepis ten stanowi tylko, że charakterystykę całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. dlatego też skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie nie podziela poglądu, że brak podpisu na załączniku do decyzji organu I instancji, biorąc pod uwagę, że jego treść jest integralnie powiązana z osnową tej decyzji jak i jej uzasadnieniem, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 7 marca 208 r., II OSK 1742/06, który chociaż dotyczył braku podpisu zna załączniku do decyzji o warunkach zabudowy, to także ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Sam bowiem brak podpisu na załączniku nie stanowi naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przepis ten reguluje przede wszystkim kwestię podpisu decyzji jako jej koniecznego składnika. Ponadto to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach odsyła w świetle dyspozycji art. 56 ust. 3 ustawy p.o.ś. do załącznika, a nie odwrotnie. Z kolei załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest opisany w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, co do jego związku z osnową tej decyzji jak i jej uzasadnieniem, o czym świadczy adnotacja zawarta w jego tytule "Załącznik nr 1 do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia nr 02/09 z 30.09.2009 r." jak i oznaczenie tego załącznika "IK.7624-22/08", czyli numerem decyzji I instancji. Oznacza to, że brak podpisu załącznika jest naruszeniem przepisów postępowania lecz w żadnym przypadku nie jest to przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie jednoznacznie do9minuje stanowisko, że rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. występuje jeżeli osnowa decyzji jest w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i jeśli charakter tego naruszenia powoduje, że taka decyzja może być w obrocie prawnym jako akt administracyjny wydany przez organ praworządnego państwa. Stąd, jako rażącego naruszenia prawa nie można uznać takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej wykładni danej normy czy też stwierdzone naruszenie prawa ma znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III SA/1425, Lex nr 32626 oraz wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, Lex nr 43251). Dlatego też w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przy czym ten ostatni przepis jest to przepis prawa materialnego a nie prawa procesowego. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 ustawy p.p.s.a.