I SA/Sz 1/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-05-19

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Kaczmarczyk - Gawęcka, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może orzekać w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych bez uprzedniego określenia wysokości zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może orzekać w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych bez uprzedniego określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego. Decyzja w sprawie nadpłaty musi uwzględniać sentencję rozstrzygnięcia w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, a w przypadku kwestionowania wysokości zobowiązania wykazanego w korekcie zeznania podatkowego, organ podatkowy ma obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., kwestionując zasadność pobrania podatku od należności zagranicznych, które ich zdaniem podlegały zwolnieniu. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatnikowi nie przysługiwało zwolnienie. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził nadpłatę w części dotyczącej diet za podróże służbowe, uznając, że do tej części dochodu przysługiwało zwolnienie, ale w pozostałej części podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. obrazę przepisów prawa materialnego i postępowania, a także naruszenie art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej przez brak określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Kaczmarczyk - Gawęcka Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. i S. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G decyzją z dnia [...] . odmówił małżonkom S i A F stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] Nadpłata objęta żądaniem wniosku wyniosła łącznie [...] zł. w tym [...] zł. z tytułu korekty zeznania rocznego oraz [...] zł. tytułem zwrotu podatku wpłaconego na podstawie pierwotnego zeznania [...] r. W uzasadnieniu wniosku podatnicy kwestionowali zasadność pobrania przez płatnika podatku dochodowego od należności zagranicznych otrzymywanych przez S F z tytułu służby wojskowej pełnionej poza granicami kraju, które ich zdaniem podlegały zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) Organ podatkowy stanowiska tego nie podzielił uznając, że S F pełniąc służbę jako żołnierz zawodowy na stanowisku chorążego eksploatacji w Regionalnej Kwaterze Sojuszniczych Sił Zbrojnych NATO Europy Północnej w B w H w okresie od [..] . do[...] ., do której został wyznaczony rozkazami personalnymi Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, nie korzystał ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. ponieważ nie wykonywał zadań w przepisie tym określonych. Powołując się na przepisy rozporządzenia R.M. z dnia 25 maja 2004r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1470 ze zm.) i odpowiednio na przepisy poprzedniego rozporządzenia w tej sprawie z 5 grudnia 2000r. (Dz. U. Nr 115, poz. 1197 ze zm.) organ wskazał na różnice pomiędzy żołnierzami zawodowymi wyznaczonymi na stanowiska służbowe, a żołnierzami skierowanymi do pełnienia służby poza granicami państwa (§ 3 i 4) i wyjaśnił, że tylko żołnierze skierowani, wymienieni w § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego rozporządzenia korzystają ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., gdyż tylko oni mogą brać udział w działaniach, o których mowa w tym przepisie tj. w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, w misji pokojowej, w akcji zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom oraz pełnić funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych. Funkcji tych nie pełnił podatnik jako żołnierz zawodowy wyznaczony do pełnienia służby w międzynarodowych strukturach wojskowych, tym samym nie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia [...] . uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nadpłatę w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy uznał, że do części dochodu wypłaconego S F z tytułu diet za podróże służbowe przysługiwało zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.f. i w tym zakresie stwierdził nadpłatę. Natomiast w pozostałej części organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że jako żołnierzowi wyznaczonemu do pełnienia służby w międzynarodowych strukturach wojskowych nie przysługiwało mu zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., które przysługuje tylko żołnierzom skierowanym do wykonywania zadań w przepisie tym określonych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w wypowiedzi zawartej w piśmie z[...] . potraktowanym jako załączniki do protokołu rozprawy (art. 104 P.p.s.a.) pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając: 1/ obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt. 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jakiej dokonał organ j podatkowy, która to spowodowała rażące naruszenie wskazanego przepisu prawa, 2) obrazę przepisów art. 2, 7, 32 ust. 1 i i 217 w zw. z art. 84 Konstytucji RP, 3) obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 210 § 1 pkt. 6 oraz § 4, art. 191 i 180 w zw. z art. 122; art. 187 § 1 w zw. z art. 122, 121 i 124; art. 120, 121; art. 72 § 1 i art. 75 § 2 pkt. 1 lit. a) i § 4; art. 127 i art. 233 § 1 pkt. 2 a) Ordynacji podatkowej. Nadto w wypowiedzi na rozprawie ujętej w w/w załączniku do protokołu pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej przez to, że organ podatkowy nie określił wysokości zobowiązania podatkowego. Skoro bowiem istnieje korekta zeznania podatkowego, to organ kwestionując wykazaną wysokość zobowiązania podatkowego, miał obowiązek określić decyzją prawidłową, w jego ocenia, wysokość tego zobowiązania, czego zabrakło w rozpatrywanej sprawie. Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007r. sygn. II FSK 345/06. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem uzasadniony okazał się zarzuty naruszenia art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z powołanego wyrku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007r. (II FSK 345/06), którego argumentację skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, nie jest możliwe orzekanie przez organy podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy) bez uprzedniego określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego. Decyzja wydana przez organ podatkowy w sprawie nadpłaty musi uwzględniać sentencję rozstrzygnięcia w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego i z pewnością rozstrzygnięcie to będzie w konsekwencji miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie nadpłaty i jego podstawę prawną. W motywach uzasadnienia powołanego wyroku stwierdzono, iż orzekanie przez organy podatkowe o nadpłacie podatku dochodowego jest zawsze orzekaniem o wysokości podatku odmiennie od wykazanego w zeznaniu podatkowym (korekcie). Odrębne procedury podatkowe: pierwsza odnosząca się do określania zobowiązań podatkowych (art. 21 § 3 ) oraz druga w sprawie stwierdzenia nadpłaty (art. 75 § 1) nie wykluczają się wzajemnie, lecz w istocie uzupełniają się. W sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe powstaje w mocy prawa i wnioskodawca wyznacza postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty wraz z korektą zeznania podatkowego wykazującą inną wysokość podatku niż w deklaracji pierwotnej, to organ podatkowy mając wątpliwości co do wysokości wykazanego w korekcie podatku w pierwszej kolejności powinien przeprowadzić postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania (art. 21 § 3), w przeciwnym bowiem razie korekta zeznania podatkowego korzysta z domniemania z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej. Konieczność uprzedniego określenia zobowiązania podatkowego wynika z jednoznacznej treści art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi między innymi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że podatnicy złożyli korektę zeznania podatkowego za[...] ., w której wykazali zobowiązanie podatkowe w kwocie niższej niż w pierwotnym zeznaniu oraz kwotę nadpłaty podatku. Kwestionowanie przez organy podatkowe faktu zaistnienia nadpłaty podatku lub jej wysokości nie może odbyć się bez zakwestionowania wysokości zobowiązania podatkowego. W tej sytuacji organ podatkowy zobowiązany był do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i wydania decyzji w tej sprawie, która następnie stanowić będzie podstawę orzeczenia w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Z przedstawionych wyżej względów zaskarżona decyzja, wydana z naruszeniem art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien zastosować się do przedstawionych wyżej wskazań. Na tym etapie postępowania przedwczesne i prawnie niedopuszczone jest wypowiadanie się w kwestii dotyczącej tego czy podatnikowi przysługiwało zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło