II GSK 974/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1268/09 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1268/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza, a także zwrócił skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w piśmie złożonym do Ministra Sprawiedliwości w dniu 22 lipca 2009 r. H. M. złożyła oświadczenie o cofnięciu skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. o odwołaniu jej ze stanowiska notariusza. W związku z tym, że oświadczenie o cofnięciu skargi nie zostało skierowane bezpośrednio do Sądu, pismem z dnia 2 listopada 2009 r. WSA w Warszawie zwrócił się do skarżącej o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy cofa skargę na wskazaną wyżej decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz wnosi o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W odpowiedzi H. M. pismem z dnia 20 listopada 2009 r. potwierdziła fakt cofnięcia przedmiotowej skargi. Z uwagi na to, że pismo to nie było podpisane przez H. M., Sąd przesłał jego kopię skarżącej w celu podpisania i ponownego przesłania do Sądu. Ostatecznie przy piśmie z dnia 19 grudnia 2009 r. (które wpłynęło do Sądu w dniu 22 grudnia 2009 r.) H. M. przesłała podpisane przez siebie oświadczenie z dnia 20 listopada 2009 r. o cofnięciu skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że oświadczenie strony o cofnięciu skargi było skuteczne i nie stwierdził, by cofnięcie skargi było niedopuszczalne. Skutkowało to umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła H. M. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a także wstrzymanie jego wykonania/wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. Zaskarżonemu postanowieniu strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) poprzez uznanie, że skarżąca skutecznie cofnęła opisaną wyżej skargę, podczas gdy pismem z dnia 20 grudnia 2009 r. skierowanym listem poleconym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podtrzymała złożoną skargę i cofnęła swoje oświadczenie woli o cofnięciu skargi. W związku z powyższym strona wniosła o dopuszczenie dowodu w postaci: 1) kserokopii pisma z dnia 20 grudnia 2009 r., 2) dowodu przesłania listem poleconym kserokopii wspomnianego pisma do WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2009 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że pismem z dnia 20 grudnia 2009 r. cofnęła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., jednakże po szczegółowym zapoznaniu się z literaturą fachową jeszcze tego samego dnia, to jest 20 grudnia 2009 r., przesłała listem poleconym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym poinformowała Sąd o zmianie decyzji i podtrzymaniu złożonej skargi z wnioskiem o jej rozpoznanie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, że Sąd nie otrzymał pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2009 r. o cofnięciu oświadczenia w przedmiocie cofnięcia skargi. Stało się to nie z winy skarżącej. Sąd pierwszej instancji nie otrzymał wspomnianego pisma i podjął decyzję w oparciu o niepełny, niezgodny z wolą skarżącej materiał dowodowy. Skarżąca poinformowała Sąd o odwołaniu oświadczenia woli o cofnięciu skargi zgodnie z wymogami art. 61 kodeksu cywilnego. Zaskarżone postanowienie jest zatem wadliwe i powinno zostać uchylone, a skarga powinna zostać rozpoznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut sprowadza się do wykazania, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do umorzenia postępowania sądowego, bowiem skarżąca w skierowanym do tegoż Sądu piśmie z dnia 20 grudnia 2009 r. odwołała swoje wcześniejsze oświadczenie woli o cofnięciu skargi, którego jednak – bez winy strony – Sąd nie otrzymał. W takiej sytuacji, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji podjął decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W aktach Sądu pierwszej instancji prowadzonych pod sygnaturą VI SA/Wa 1268/09 do dnia wydania zaskarżonego postanowienia (20 maja 2010 r.) brak jest jakiegokolwiek pisma skarżącej odwołującego oświadczenie o cofnięciu skargi. Z akt sprawy wynika, że po wpłynięciu do Sądu pierwszej instancji skargi kasacyjnej zawierającej informację o piśmie odwołującym oświadczenie o cofnięciu skargi, Przewodniczący – sędzia WSA zarządzeniami z dnia 7 i 28 lipca 2010 r. (k. 158 i 168) zwrócił się do Biura Podawczego WSA w Warszawie o informację, czy między 20 grudnia 2009 r. a 20 maja 2010 r. wpłynęła do Sądu przesyłka polecona od H. M. o numerze (R [...] lub [...]) wskazanym na dołączonym do skargi kasacyjnej dowodzie nadania. Z odpowiedzi udzielonych przez pracowników Biura Podawczego (k. 161 i 170) wynika, że we wskazanym okresie do Sądu nie wpłynęła przesyłka o wspomnianym numerze nadania. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2009 r. (podpisanym przez stronę i nadanym ostatecznie w dniu 20 grudnia 2009 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) skarżąca potwierdziła, iż cofa skargę. Cofnięcie skargi, jako oświadczenie woli skarżącego o charakterze procesowym, nie wnikając w kwestie dotyczące formy i przyczyn może zostać odwołane poprzez złożenie oświadczenia woli o innej treści. Jednakże z akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą VI SA/Wa 1268/09 nie wynika, aby do dnia wydania postanowienia umarzającego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącej odwołujące złożone skutecznie wcześniej oświadczenie o cofnięciu skargi. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji, po zbadaniu, czy cofnięcie skargi nie jest niedopuszczalne, był tymże cofnięciem skargi związany (art. 60 p.p.s.a.) i stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. miał obowiązek umorzyć postępowanie. Wskazane przepisy ustawy procesowej regulują w pełni moc wiążącą i skutki cofnięcia skargi, czyli czynności ściśle procesowej dokonywanej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, a więc w obrębie stosunków odmiennych od cywilnoprawnych. Brak podstaw do odwoływania się w tym zakresie do norm prawa cywilnego o oświadczeniach woli (podobnie: wyrok NSA z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 769/05). Powyższej oceny nie zmienia okoliczność dołączenia do skargi kasacyjnej kserokopii opatrzonego datą 20 grudnia 2009 r. pisma procesowego cofającego oświadczenie woli o cofnięciu skargi oraz oryginału potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr "[...]" z dnia 20 grudnia 2009 r., w której jako nadawca wskazana jest H. M., zaś jako adresat Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Jednakże potwierdzenie nadania przesyłki poleconej stanowi jedynie dowód, że określony nadawca wysłał w określonym dniu przesyłkę do określonego adresata. Dokument ten nie potwierdza natomiast, jaka była treść takiej przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny jedynie marginalnie zauważa, że z pisma procesowego z dnia 7 lipca 2010 r. wynika, iż skarżąca złożyła w dniu 5 lipca 2010 r. w Urzędzie Pocztowym Nr 1 w O. reklamację przesyłki o numerze nadania [...]. W zależności od wyników tegoż postępowania reklamacyjnego zasadne może okazać się rozważenie przesłanek wznowienia postępowania sądowego. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zapobieżenie wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem kwestionowanych aktów, bądź czynności – do czasu zakończenia sądowej kontroli legalności działań administracji publicznej, a więc w czasie oczekiwania na wydanie przez sąd danej instancji orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (zob. art. 61 § 6 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do rozpoznania skargi kasacyjnej niezwłocznie po jej przekazaniu wraz z aktami sprawy przez Sąd pierwszej instancji, wcześniejsze rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji prowadziłoby do naruszenia zasady szybkości postępowania, określonej w art. 7 p.p.s.a. Skarga kasacyjna z wymienionych powodów nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. PG