II GZ 314/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 153/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o przekazaniu zawiadomienia o zajęciu komorniczym pojazdu samochodowego do Starostwa Powiatowego w W. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 153/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o przekazaniu zawiadomienia o zajęciu komorniczym pojazdu samochodowego do Starostwa Powiatowego w W. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarżący pismem z dnia [...] lutego 2010 r. wniósł skargę na podane wyżej postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] maja 2010 r. przyznano skarżącemu, na jego wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu [...] czerwca 2010 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. informujące o wyznaczeniu dla T. K. pełnomocnika – radcy prawnego K. S.-T. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., wykonanym w tym samym dniu, wyznaczono w sprawie termin rozprawy na dzień [...] września 2010 r. Zawiadomienie o rozprawie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] września 2010 r. Pismem z dnia [...] września 2010 r. (data wpływu do Sądu – [...] września 2010 r.) pełnomocnik skarżącego - radca prawny K. S.-T. poinformowała Sąd, że skarżący nie udzielił jej pełnomocnictwa i w związku z tym nie będzie już występowała w sprawie w charakterze pełnomocnika. Na rozprawę w dniu [...] września 2010 r., na której ogłoszono wyrok oddalający skargę T. K., skarżący nie stawił się. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., złożonym osobiście w Sądzie w tym samym dniu, po przejrzeniu akt sprawy, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2010 r., podając w uzasadnieniu, że o niniejszym wyroku i o rozprawie, która odbyła się [...] września 2010 r. dowiedział się [...] kwietnia 2011 r. Ponadto oświadczył, że "o rezygnacji pełnomocnika z powodu rzekomego niepodpisania pełnomocnictwa" powziął wiadomość również dopiero w dniu [...] kwietnia 2011 r. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2010 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stwierdzając, że w dacie doręczenia pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o terminie rozprawy skarżący był należycie reprezentowany przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika i należało przyjąć, że został on prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] września 2010 r., na której ogłoszono wyrok oddalający jego skargę. T. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i podając, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego K. S.-T. sporządzone w trzech egzemplarzach wysłał listem priorytetowym zwykłym. W zażaleniu tym wniósł także o ustanowienie pełnomocnikiem w jego sprawie innego radcy prawnego wskazując jego dane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., określa, że ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa, co oznacza, że gdy okręgowa izba radców prawnych kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego radcę prawnego i zawiadamia o tym stronę, to następuje domniemanie, że wyznaczony radca prawny działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony. W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy. Z powyższego wynika, że – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – wyznaczony w sprawie z urzędu radca prawny był umocowany, na podstawie art. 244 § 2 p.p.s.a., do reprezentowania skarżącego przed Sądem, niezależnie od tego, czy skarżący podpisał dokument pełnomocnictwa czy też nie. Dalej Sąd I instancji podał, że uprawnienie takie pełnomocnik posiadał od chwili jego ustanowienia do dnia wypowiedzenia pełnomocnictwa przez skarżącego, przy czym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę wywołało skutek w stosunku do Sądu od dnia zawiadomienia go o tym, czyli od [...] września 2010 r. Tymczasem w aktach rozpoznawanej sprawy brak jakichkolwiek informacji o wypowiedzeniu przez skarżącego – mocodawcę pełnomocnictwa radcy prawnemu K. S.-T. W aktach znajduje się jedynie zawiadomienie wskazanego radcy prawnego z dnia [...] września 2010 r. informujące, że po rozmowie ze skarżącym nie jest już jego pełnomocnikiem z uwagi na niepodpisanie przez niego pełnomocnictwa dla tegoż radcy prawnego. Pismo to wpłynęło do Sądu I instancji w dniu [...] września 2010 r. Tymczasem z art. 42 § 1 p.p.s.a. wynika, że wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Natomiast wskazane pismo nie jest pismem mocodawcy – skarżącego wypowiadającym pełnomocnictwo lecz pismem pełnomocnika – radcy prawnego wyznaczonego z urzędu. Jeżeliby przyjąć, że zawiadomienie to jest wypowiedzeniem pełnomocnictwa przez pełnomocnika, to stosownie do art. 42 § 2 p.p.s.a., obowiązany jest on działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. Tymczasem w aktach sprawy brak również informacji o zwolnieniu pełnomocnika z wyżej wskazanego obowiązku, natomiast z pisma skarżącego złożonego osobiście w Sądzie w dniu [...] kwietnia 2011 r. wynika, że nie wiedział on o rezygnacji pełnomocnika z prowadzenia jego sprawy, jak również dopiero w dniu [...] kwietnia 2011 r. dowiedział się o wyznaczonej na dzień [...] września 2010 r. rozprawie i o zapadłym w sprawie wyroku. W tym samym dniu złożył więc wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Z powyższego wynika, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 42 § 2 p.p.s.a. ustanowiony z urzędu pełnomocnik zaniedbał obowiązki wobec skarżącego, a Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że skarżący był należycie reprezentowany i został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] września 2010 r. Natomiast odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o ustanowienie imiennie wskazanego pełnomocnika wskazać należy, że to nie sąd udziela pełnomocnictwa, lecz skarżący jest podmiotem uprawnionym do udzielenia pełnomocnictwa wskazanemu przez siebie pełnomocnikowi. Natomiast jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OZ 645/10, LEX nr 741890). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.