I OZ 645/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1134/08 o oddaleniu wniosku M.C. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1134/08 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., wydanym na skutek wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, zwolnił skarżącego od kosztów sądowych . W oparciu o powyższe postanowienie Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata Cz.C., któremu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. oddalił skargę M.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami Na skutek osobistego wniosku skarżącego o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia Sąd doręczył odpis wyroku wraz z uzasadnieniem jego pełnomocnikowi, w związku z czym skarżący pismem z dnia 20 lutego 2010 r. wypowiedział adwokatowi Cz. C. pełnomocnictwo. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił sporządzoną osobiście przez skarżącego skargę kasacyjną od w/w wyroku uznając ją za niedopuszczalną. Następnie, M.C. wniósł o ustanowienie pełnomocnika celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 19 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1134/08 w/w wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego. Podkreślił, że obecny wniosek skarżącego odpowiada swoją treścią uprzedniemu wnioskowi, który Sąd uwzględnił ustanawiając skarżącemu adwokata oraz zwalniając go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym wskazał, że wnoszone przez niego środki zaskarżenia, na mocy postanowienia z dnia 6 kwietnia 2009 r., nie podlegają obowiązkowi uiszczenia jakichkolwiek opłat sądowych. Z kolei w sprawie wniosku o ustanowienie w sprawie adwokata z urzędu, Sąd pierwszej instancji wskazał , że zgodnie z art. 244 § 2 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia z dnia 6 kwietnia 2009 r., przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata, stanowiło uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi, którego – stosownie do art. 253 tej ustawy – wyznaczała okręgowa rada adwokacka. Zatem rola Sądu w rozpatrywanym zakresie kończyła się na przyznaniu tego uprawnienia, zaś wybór pełnomocnika bądź też jego zmiana należy do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M. C. do Naczelnego Sąd Administracyjnego, w którym podniósł, że celem jego wniosku nie była zmiana postanowienia z dnia 6 kwietnia 2009 r., lecz wyznaczenie adwokata, który podpisałby przygotowaną przez niego skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 243 § 1 tej ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez Sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249). W niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało przyznane skarżącemu postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1134/08 , które to postanowienie stało się podstawą do zwrócenia się przez Sąd pierwszej instancji do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wyznaczenie dla skarżącego pełnomocnika. Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyraził pogląd, iż Sąd nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie, nie może również wnioskować o zmianę pełnomocnika, zaś w sytuacji gdy strona, której przyznano prawo pomocy, ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego mu pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. W niniejszej sprawie, wobec faktu niezadowolenia skarżącego ze sposobu prowadzenia jego sprawy – sposobu reprezentacji przez pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w K., ma on możliwość zwrócenia się do organu adwokatury o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach przyznanego mu prawa pomocy. Niezasadne jest zaś zwracanie się do Sądu o dokonanie takiej zmiany, gdyż Sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym stwierdzono, że "Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane". Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji