I SA/Łd 163/10
WyrokWSA w Łodzi2010-05-24
Skład orzekający: Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej na koszty egzekucyjne, grzywny, kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat mogą być uznane za wydatki związane z realizacją celów statutowych w zakresie ochrony zdrowia, a tym samym korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na koszty egzekucyjne, grzywny, kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat nie są bezpośrednio związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych ani realizacją celów statutowych w zakresie ochrony zdrowia. Stanowią one konsekwencję niewykonania zobowiązań lub naruszenia terminów płatności, a nie właściwego wypełniania celów statutowych. W związku z tym nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą SP ZOZ zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. Sporna kwota dotyczyła wydatków na koszty egzekucyjne, grzywny, kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę, które zdaniem organów nie były związane z celami statutowymi SP ZOZ, podczas gdy skarżący twierdził, że były one poniesione w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. oddala skargę.
Sygnatura akt I S.A./Łd 163/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2006 roku do 31 grudnia 2006 roku w kwocie 100.802 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w P. zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2006 roku do 31 grudnia 2006 rok w wysokości 100.802 zł.
W uzasadnieniu wskazano, iż strona w 2006 roku zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 2.178.205,58 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił, że przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 10.472.366,17 zł, tj. w kwocie wskazanej przez podatnika w zeznaniu podatkowym, koszty uzyskania przychodów – 9.709.165,33 zł, dochód – 763.200,84 zł, dochód wolny od podatku w części poniesionej na cele statutowe związane z ochrona zdrowia – 232.665,19 zł, podstawa opodatkowania – 530.535 zł, a należny podatek – 100.802 zł.
Na powyższą decyzję strona złożyła odwołanie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. podtrzymując wskazane przez niego w uzasadnieniu decyzji argumenty. Podkreślił, iż środki pieniężne wydane przez stronę na pokrycie kosztów egzekucyjnych (sądowych, adwokackich, opłat egzekucyjnych związanych z niewykonaniem zobowiązań), grzywien, kar pieniężnych oraz odsetek z tytułu nieterminowych wpłat do budżetu są wydatkami nie związanymi z realizacją zadań statutowych, gdyż nie zostały poniesione w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Taka ocena wskazanych wydatków stanowiła podstawę do zastosowania art. 17 ust. 1a pkt. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.d.p., zgodnie z treścią którego zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 niniejszej ustawy dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w powołanych przepisach. Organ wskazał, iż aby możliwe było skorzystanie przez stronę ze zwolnienia określonego w art. 17 cytowanej ustawy, przeznaczenie i wydatkowanie dochodu musi pozostawać w bezpośrednim związku z realizacją jego celu statutowego.
Podatnik nie zgadzając się z powyższym rozumieniem regulacji zawartych w art. 17 p.d.p. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Administracyjnego Łodzi na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które winno skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji.
Strona wskazała, iż naruszone zostały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 17 ust. 1b w zw. z art. 17 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 17 ust. 1a pkt. 2 cytowanej ustawy z uwagi na uznanie, iż środki pieniężne w wysokości 530.535,65 zł poniesione przez SP ZOZ w P. w 2006 roku na koszty egzekucyjne, grzywny i kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat stanowią wydatki niezwiązane z realizacją zadań statutowych. W ocenie strony wydatki te zostały poniesione w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Odmienna ocena przedmiotowych wydatków doprowadziła do uchybienia w postaci niezastosowania art. 17 ust. 1b ustawy z 15 lutego 1992 roku, w miejsce którego niewłaściwie zastosowano art. 17 ust. 1a pkt. 2 niniejszej ustawy.
Nadto podatnik zarzucił naruszenie przepisów art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.) – powoływanej dalej jako o.p., tj zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz art. 122 o.p., tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez stosowanie prawa podatkowego w celu spowodowania jak najbardziej dolegliwych konsekwencji dla podatnika, jak również zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaistniałego, skomplikowanego zagadnienia prawnego.
Strona wskazała również, że naruszony został przepis postępowania podatkowego - art. 191 o.p. poprzez niczym nieuzasadnione nieuwzględnienie wyjaśnień oraz dowodów złożonych przez Szpital, a także art. 187 § 1 o.p. statuujący zasadę wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozpoznanie sprawy wyłącznie w oparciu o wyniki kontroli skarbowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest zakwalifikowanie kwoty 530.535,65 zł, która została poniesiona przez SP ZOZ w P. na koszty egzekucyjne, grzywny i kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat.
W ocenie strony wydatki te, zgodnie z treścią art. 17 ust. 1d ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych, zostały poniesione w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, a co za tym idzie – na cele statutowe przedmiotowej jednostki.
Zdaniem organów natomiast, przedmiotowe wydatki nie są związane z działalnością statutową Szpitala lecz są wynikiem niewykonania ciążących na nim określonych zobowiązań.
Zatem spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji art. 17 ust. 1 pkt. 4 p.d.p. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest m.in. działalność w zakresie ochrony zdrowia w części przeznaczonej na te cele. Aby móc skorzystać z niniejszego zwolnienia podatnik musi spełnić kumulatywnie dwie przesłanki. Po pierwsze jego celem statutowym winna być działalność wymieniona w cytowanym przepisie, a po drugie – uzyskane przez dany podmiot dochody muszą być przeznaczone na realizację tych celów (wyr. NSA z dnia 11.06.2002 r., sygn. akt S.A./Bk 1106/01 oraz uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20.11.2000 r., sygn. akt FPS 9/00).
Cytowana powyżej regulacja wprowadza przywilej podatkowy w postaci zwolnienia od podatku. Stanowi zatem istotne odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania). Skoro tak, to jej wykładnia winna być ścisła, a nie rozszerzająca.
Należy również zauważyć, iż ustawodawca chcąc preferować określone cele statutowe uczynił to w sposób wyraźny. W ten sposób określił bowiem zwolnienie od podatku dochodów tych podatników, których celem statutowym jest działalność w zakresie ochrony zdrowia.
Przepisy prawa podatkowego nie definiują pojęcia "działalności w zakresie ochrony zdrowia". Należy zatem dokonać interpretacji niniejszego zwrotu posiłkując się regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), stanowiącymi prawną podstawę funkcjonowania SP ZOZ w P..
Zgodnie z art. 1 ust. 1 niniejszej ustawy, zasadniczym celem, jaki stoi przed zakładem opieki zdrowotnej jest udzielania świadczeń zdrowotnych oraz promocja zdrowia. Mając na uwadze treść art. 3 omawianej ustawy, świadczenia zdrowotne są to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.
W ocenie Sądu, wydatki będące kwestią sporna w rozpatrywanej sprawie (koszty egzekucyjne, grzywny i kary pieniężne oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat) nie zaliczają się do kategorii wydatków poniesionych na działalność w zakresie ochrony zdrowia. Kwoty wydatkowane przez stronę na kwestionowane przez organy cele były bowiem wynikiem niewłaściwie wykonanej usługi medycznej lub też nieterminowego regulowania zobowiązań. Stanowią one zatem konsekwencję naruszenia przez podatnika celów statutowych a nie ich właściwego wypełniania. Nadto wydatki te z całą pewnością nie były bezpośrednio związane z procesem leczenia pacjentów niniejszego Szpitala.
Reasumując, zakwestionowany przez organy dochód, nie podlega zaliczeniu do wydatków służących działalności statutowej strony, i w konsekwencji nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt. 4 p.d.p. Dyrektor Izby Skarbowej odmawiając uznania tego dochodu, jako dochodu podlegającego zwolnieniu, nie naruszył zatem przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do przyjęcia, że naruszone zostały jakiekolwiek przepisy prawa materialnego lub procesowego, w szczególności te, które zostały wskazane przez stronę w rozpatrywanej skardze. Są nie dopatrzył się bowiem naruszenia art. 121 i 122 o.p., a także art. 191 i 187 § 1 o.p. Organy, zarówno I instancji jak i II instancji, w sposób wyczerpujący zebrały w sprawie materiał dowodowy, ustalając stan faktyczny, który następnie właściwie oceniły, nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów.
Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i procesowym, Sąd w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił rozpatrywaną skargę.
P.Pij.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło