VI SA/Wa 293/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz. U z 2009 r., Nr 146, poz. 1188), utrzymał uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o odmowie wpisu Z. B. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. Rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Z. B. złożył w dniu [...] października 2008 r. wniosek o wpis na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Jako podstawę wpisu wskazał art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], uchwałą z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówiła wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów uznając, iż nie wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania Z. B., uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], wskazując, iż sprawa winna zostać ponownie rozpoznana przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy Prawo o adwokaturze, albowiem z dniem 25 marca 2009 r. doszło do zmiany stanu prawnego. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. ponownie odmówiła wpisu Z. B. na listę adwokatów. W ocenie ORA w [...], wnioskodawca nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, uchwałą z dnia [...] września 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W ocenie Prezydium, do sprawy dotyczącej wpisu Z. B. na listę adwokatów winny bezwarunkowo znaleźć zastosowanie przepisy wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie. Wnioskodawca nie spełnia przesłanek w zakresie wpisu na listę adwokatów na podstawie znowelizowanej ustawy. Odmowa wpisu jest więc jak najbardziej zasadna. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżona uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister Sprawiedliwości nie podzielił oglądu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wyrażonego w zaskarżonej uchwale, że do wpisu Z B. winny bezwarunkowo znaleźć zastosowanie przepisy wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie. Wnioskodawca złożył wniosek o wpis na listę adwokatów przed dniem 25 marca 2009 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie. Zarówno Okręgowa Rada Adwokacka w [...], jaki i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej obowiązane były, zdaniem Ministra, ze względu na brak przepisów przejściowych, rozważyć na tle okoliczności sprawy, które z uregulowań będzie miało zastosowanie, kierując się przy tym zasadą wyboru regulacji korzystniejszej dla wnioskodawcy. Ocenie należało poddać to, czy korzystniejsze są dla zainteresowanego przepisy materialno – prawne obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia inicjującego postępowanie, czy też obowiązujące w dacie orzekania. Zdaniem Ministra, stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i poprzedzające je stanowisko Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wyrażające pogląd, iż do oceny sytuacji prawnej Z. B. należało zastosować wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r. jest niezasadne. Jednakże to uchybienie, zdaniem Ministra, nie miało wpływu na prawidłowość podjętej uchwały przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej o utrzymaniu w mocy uchwały Okręgowej rady Adwokackiej w [...], o odmowie wpisu Z. B. na listę adwokatów. W sprawie został zebrany wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia przez Ministra Sprawiedliwości. Zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jak i Okręgowa Rada Adwokacka w [...] prawidłowo ustaliły, zdaniem organu, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek w zakresie wpisu na listę adwokatów, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. Brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do sytuacji prawnej skarżącego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 20 lutego 2009 r., w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Analiza prawidłowo zgromadzonego i wyczerpującego materiału dowodowego prowadzi do wniosku o braku podstaw do dokonania wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów. Z. B., w ocenie Ministra Sprawiedliwości, nie spełnia przesłanek dotyczących wpisu nie tylko wprowadzonych ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie, ale również przepisów obowiązujących przed dniem 25 marca 2009 r. Z. B. w dniu [...] września 2004 r. ukończył wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji, na Uniwersytecie [...] w [...]. W okresie od [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] października 2007 r. był zatrudniony w ramach umowy o pracę, w wymiarze ½ etatu w Sądzie Okręgowym w [...] na stanowisku asystenta sędziego. W latach 2005 -2008 odbył aplikację sądową pozaetatową. W dniu [...] września 2008 r. złożył egzamin sędziowski z wynikiem pozytywnym. Po złożeniu egzaminu sędziowskiego wnioskodawca nie wykonywał, wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej. Z. B., zdaniem Ministra, choć posiada wykształcenie prawnicze i praktykę zawodową w charakterze asystenta sędziego, to z uwagi na zbyt krótki okres zatrudnienia nie spełnia przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, będących jedna z podstaw do wpisu na listę adwokatów. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany podmiot, branych jest pod uwagę szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej. Zasadniczą rolę w takiej interpretacji przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., zdaniem Ministra, spełnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 oraz sądownictwo sądowoadministracyjne. Jednocześnie, zdaniem Ministra, Z. B. nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r., co trafnie podniosły i omówiły organy wpisowe. Wnioskodawca złożył egzamin sędziowski po dniu 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie zajmował stanowiska aplikanta i nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej zespole adwokackim lub spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 4a ust. 1 lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Na wymagany okres pracy, zaliczeniu podlega wnioskodawcy praktyka 9 miesięcy, na którą składa się okres odbywania pozaetatowej aplikacji sędziowskiej i praca przez okres 18 miesięcy na 1/2 etatu w charakterze asystenta sędziego. W tym stanie rzeczy Minister Sprawiedliwości uznał za zasadne utrzymać w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o odmowie wpisu Z. B. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. złożył Z. B. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 65 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze a ponadto jej oparcie na nieprawidłowej interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. W ocenie skarżącego, stan prawny, który obowiązywał w chwili składania wniosku o wpis na listę adwokatów, w pełni pozwalał na jego uwzględnienie. Obowiązujący wówczas art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. wymagał od osób legitymujących się zdanym egzaminem sędziowskim, odpowiedniej praktyki w zawodzie. Zdany egzamin sędziowski i półtoraroczny okres pracy na stanowisku asystenta sędziego pozwalały na dokonanie wpisu na listę adwokatów. Przyjęcie okresu praktyki na poziomie trzech lat jest dowolne. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie daje do tego podstaw. Zdaniem skarżącego, Minister Sprawiedliwości błędnie utożsamia wymóg legitymowania się "odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym" z pojęciem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Pod pojęciem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć jedynie cechy charakteru kandydata, czemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 1990 r. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (uchwałę) lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Z. B. skargi, od decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 roku, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić trzeba, iż w trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2008 r. skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze o wpis na listę adwokatów nastąpiła zmiana stanu prawnego. Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009r. Nr 37, poz. 286, zwana dalej "ustawą nowelizującą") z dniem 25 marca 2009 r. zmieniła dotychczasową treść art. 66 Prawa o adwokaturze. Przepis ten w odmienny sposób reguluje kryteria, na podstawie których oceniana jest praktyka kandydata niezbędna do uzyskania wpisu na listę adwokatów. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wpis został złożony już po stwierdzeniu niekonstytucyjności art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednia praktyką w zawodzie prawniczym (v. pkt I pkt 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006r. sygn. akt K 6/06 (Dz. U. Nr 75, poz. 1361). Uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i Naczelnej Rady Adwokackiej zapadły odpowiednio w dniach: [...] maja 2009 r. i [...] września 2009 r. natomiast decyzja Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2009 r. Ponieważ w ustawie nowelizującej nie ma przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów określających materialnoprawne przesłanki uzyskania wpisu na listę, Minister Sprawiedliwości działając jako organ odwoławczy miał obowiązek rozważenia, który przepis art. 66 Prawa o adwokaturze (w brzmieniu przed nowelizacją, czy po nowelizacji) należy w niniejszej sprawie zastosować uwzględniając słuszny interes strony. Przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, że milczenie ustawodawcy w zakresie przepisów intertemporalnych zakłada powinność bezpośredniego stosowania nowego prawa, przy czym każdorazowo podejmując decyzje o bezpośrednim stosowaniu nowego prawa organ administracji musi rozważyć czy nie doprowadzi to do skutków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnych zasad porządku prawnego. Dlatego za prawidłowe uznać należy stanowisko Ministra Sprawiedliwości, który dokonał subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod wskazaną wyżej normę w brzmieniu zarówno sprzed jak i po nowelizacji. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że nie było możliwości wpisania Z. B. na listę adwokatów zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 25 marca 2009 r., jak i po tym dniu. Wbrew jednak twierdzeniom organu, nie zachodziła również konieczność analizowania, czy Z. B. daje rękojmię należytego wykonywania zawodu (art. 65 pkt 1 ustawy prawo o adwokaturze), rękojmi rozumianej także jako odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej osoby składającej wniosek o wpis na listę kandydatów. Zgodnie z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Jest to odrębna, samodzielna przesłanka wpisu na listę adwokatów. W świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 5 kwietnia 2001 roku, II SA 725/00, Lex nr 53476) "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię w rozumieniu art. 65 ust. 1 Prawa o adwokaturze składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie, postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokacką, do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata". W innym wyroku z dnia 18 czerwca 2001 roku, II SA 1610/00 LEX nr 53475 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przez nieskazitelność", należy rozumieć takie cechy charakteru, jak szlachetność, prawość, uczciwość. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, ale wyłącznie etyczno-moralnej. O posiadaniu tego rodzaju przymiotów mogą świadczyć opinie i okresy dotychczasowego zatrudnienia, aplikacji jak i wymagane rekomendacje adwokatów. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu. Organ z przesłanki "rekojmiowej" w istocie zakwestionował kwalifikacje zawodowe skarżącego. Tymczasem do rozstrzygnięcia sprawy wystarczyła ocena znaczenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w świetle przytoczonego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a także rozważenie sytuacji strony w aspekcie ustawy nowelizującej. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., K 6/06, podobnie w wyroku z dnia 6 listopada 2006 r., K 30/06 nie wskazał, że warunek odbycia praktyki zawodowej może być spełniony tylko wówczas, gdy praktyka ta ma miejsce po złożeniu, innego niż adwokacki, czy radcowski egzaminu prawniczego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził jedynie, że umożliwienie dostępu do zawodu radcy prawnego osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego pozostaje w sprzeczności z art. 17 ust. 1 Konstytucji (wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. II GSK 819/09). Ocena praktycznych umiejętności kandydata ubiegającego się wpis na listę adwokatów należy do organów samorządu zawodowego adwokackiego i ma charakter uznaniowy. Te zaś uznały, i tę ocenę podzielił Minister Sprawiedliwości, że w rozpoznawanej sprawie, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący posiada umiejętności praktyczne umożliwiające mu prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata. Ubocznie wskazać należy, że art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 37, poz. 286), nadał nowe brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 5 Prawa o adwokaturze. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 Prawa o adwokaturze wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 Prawa o adwokaturze lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p. Powyższe unormowanie, które zostało wprowadzone w efekcie powoływanego wcześniej wyroku TK z 19 kwietnia 2006 r., potwierdza słuszność stanowiska, że w przypadku osób, które zdały egzamin sędziowski i ubiegają się wpis na listę radców prawnych odbycie praktyki zawodowej nie musi nastąpić po zdaniu egzaminu sędziowskiego. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że nie było możliwości wpisania skarżącego na listę adwokatów zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 25 marca 2009 r. jak i po tym dniu. Skarżący ukończył, w dniu [...] września 2004 r. wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie [...] w [...]. W okresie od [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] października 2007 r. był zatrudniony w Sądzie Okręgowym w [...] na stanowisku asystenta sędziego, w ramach umowy o pracę, w wymiarze ½ etatu. W latach 2005 -2008 odbył aplikację sądową pozaetatową. W dniu [...] września 2008 r. złożył egzamin sędziowski z wynikiem pozytywnym. Po złożeniu egzaminu sędziowskiego wnioskodawca nie wykonywał czynności wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej. Złożenie wniosku o wpis praktycznie bezpośrednio po odbyciu pozaetatowej aplikacji sądowej spowodowało, że nie można zarzucić organowi dowolności w stwierdzeniu, że skarżący nie legitymował się "odpowiednią praktyką" do czasu ubiegania się o wpis na listę adwokatów. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że skarżący nie doskonali swojego doświadczenia zawodowego. Wykonywanie czynności wymagających wiedzy prawniczej przerwał na rok przed egzaminem sędziowskim. Wykonywał je wprawdzie 18 miesięcy, ale na ½ etatu. Znowelizowane unormowanie wydane w efekcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego mówi o trzyletnim okresie zajmowania stanowiska aplikanta sędziowskiego, asystenta sędziego. Zgodzić się więc należy z organem, że "odpowiednia praktyka w zawodzie" Z. B. jest zbyt krótka. Wymagany staż pracy nie jest pożądany. Zachodzi więc niebezpieczeństwo wykonywania zawodu adwokata przez osobę, która wprawdzie zdała egzamin sędziowski, ale nie legitymuje się doświadczeniem zawodowym, a więc sytuacji, którą TK uznał za stwarzającą niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu adwokata. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że odmowa dokonania wpisu Z. B. na listę adwokatów na podstawie m.in. art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu przed nowelizacją nie narusza prawa. Podobnie, za prawidłową należy uznać odmowę dokonania wpisu na podstawie znowelizowanego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem, wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim lub prokuratorskim po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo - prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 4a ust. 1 lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust 1 ustawy o radcach prawnych. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. Skarżący zdał co prawda egzamin sędziowski po dniu 1 stycznia 1991 r. i był zatrudniony w Sądzie Wojewódzkim w [...] w charakterze asystenta sędziego, ale wobec niebudzącego wątpliwości, jednoznacznego brzmienia wzmiankowanego przepisu, sformułowanie w nim zawarte "zajmował stanowisko" nie oznacza nic innego niż zatrudnienie w charakterze np. asystenta sędziego przez okres czasu wymieniony w przepisie. Okres aplikacji i lata pracy nie kwalifikują skarżącego do wpisu na listę adwokatów na podstawie znowelizowanego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. Mają na względzie powyższe, skargę Z. B. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie ma usprawiedliwionych podstaw.