II SA/Bk 190/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. M. M. na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie niewykonania wyroku w sprawie II SA/Bk 424/09 ze skargi na decyzję dotyczącą choroby zawodowej oddala skargę U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Bk 424/09 uwzględnił skargę J. M. M. i uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz poprzedzają jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd, zgodnie z regulacją art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarł szereg wskazań, którymi winny się kierować organy w trakcie prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, iż rozpoznając sprawę ponownie organy administracyjne zgodnie z zaleceniami wyroku WSA w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 142/06. winny były zasięgnąć opinii specjalistów z odpowiedniej dziedziny na temat poziomu promieniowania jonizującego, elektromagnetycznego, ultrafioletowego, podczerwonego podczas obsługi aparatury badawczej, która była używana przez skarżącego w latach 1956 – 1988, a następnie dokonać oceny narażenia zawodowego na to promieniowanie. Organy nie dokonały jednak tej oceny w sposób należyty. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo Centralnego Instytutu Ochrony Pracy z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzające, że opis stosowanych źródeł, urządzeń, czasu i sposobu ich obsługi oraz okres narażenia wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo przekroczeń promieniowania, które to mogło spowodować skutki szkodliwe dla zdrowia i być bezpośrednią przyczyną powstania zaćmy u skarżącego, to jednak przedmiotowe pismo (wbrew twierdzeniom organu) nie ma charakteru opinii, tym nie mniej stwierdzenia w nim zawarte winne być uwzględnione przy wydaniu decyzji. Organy wbrew zaleceniom Sądu, nie uwzględniły również okoliczności wypłacania skarżącemu przez pracodawcę dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Uchybieniem organów jest również brak odniesienia się w zaskarżonych decyzjach do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w aspekcie postępowań o stwierdzenie chorób zawodowych, do czego Sąd zobowiązał organy w wyroku z dnia 22 czerwca 2006 r. Organy nie ustosunkowały się przy tym do okoliczności podnoszonych przez skarżącego, w tym wnioskowanych przez niego środków dowodowych. W tych uwarunkowaniach Sąd nakazał przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy i na tej podstawie jednoznaczne ustalenie, czy promieniowanie, na które narażony był skarżący w okresie swojego zatrudnienia, mogło wywołać u niego chorobę zawodową układu wzrokowego, według wskazań określonych w niniejszej sprawie jak i orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 142/06. Wskazany na wstępie wyrok uprawomocnił się w dniu 25 grudnia 2009 r., a w dniu [...] stycznia 2010 r. odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności został doręczony Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Zwrot akt przedmiotowej sprawy do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nastąpił w dniu [...] stycznia 2010 r. W dniu [...] grudnia 2009 r. (data wpływu do organu I instancji) J. M. M. wezwał Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w B. do podjęcia i dokonania czynności zgodnie z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r. o sygnaturze akt II SA/Bk 424/09. Następnie w dniu [...] stycznia 2010 r. skarżący złożył zażalenie na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., co do realizacji wyżej opisanego wyroku. W dniu [...] lutego 2010 r. J. M. M. wywiódł skargę do tutejszego Sądu w przedmiocie "nierzetelnych czynności organu polegających na niespełnieniu w sprawie choroby zawodowej wzroku wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 424/09". Zdaniem skarżącego organ I instancji po raz kolejny ignoruje stanowisko Sądu poprzez podejmowanie czynności nieprzewidzianych prawem, mimo wezwania skarżącego z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz nie dopuszcza do kontroli swych działań przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. poprzez niedostarczanie akt do tego organu. Powyższe działania organu I instancji pozbawiają skarżącego obrony swych praw oraz skutkują dalszą ignorancją i niedokonywaniem w sposób jasny zaleceń Sądu. Skarżący podniósł, iż zgodnie ze wskazaniami wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 424/09 organ ma obowiązek dokonania czynności, do których zobligowany był wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 142/06. Podał, iż po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 5 listopada 2009 r., na początku grudnia 2009 r. akta sprawy zostały zwrócone przez Sąd do organu. W tym stanie rzeczy skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wezwał do możliwie niezwłocznej realizacji wskazań w nim zawartych. Ponieważ organ nie odniósł się do w/w pisma, skarżący w dniu [...] stycznia 2010 r. złożył zażalenie na bezczynność organu. W obecnie zaś wywiedzionej skardze wskazał na następujące zarzuty. Po pierwsze przed wydaniem orzeczenia lekarskiego organ nie wykonał w myśl zaleceń Sądu oceny opinii specjalistów z zakresu narażenia zawodowego (sporządzenia prawidłowo dochodzenia epidemiologicznego). Po drugie organ dokonał manipulacji prawem i wskazaniami Sądu poprzez treść pisma do IMP w Ł. z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]), albowiem treść tego pisma kłamie jakoby Sąd zalecił IMP w Ł. czynności oceny narażenia zawodowego. Po trzecie organ dopiero po 2,5 miesiącach od złożenia wezwania z dnia [...] grudnia 2009 r., pismem z dnia [...] lutego 2010 r. zawiadamia skarżącego o konieczności zebrania dodatkowego materiału dowodowego i uzyskania bliżej niesprecyzowanej opinii, co nie jest realizacją wskazań Sądu ani też chęcią sporządzenia przez organ prawidłowej oceny zagrożeń. Na tej podstawie skarżący wniósł o wyciagnięcie ustawowych sankcji i ukarania organu za oczywiste niedokonanie wskazań w/w wyroku oraz o dopuszczenie do niniejszej sprawy pism procesowych skarżącego złożonych do akt sprawy II SA/Bk 424/09 w celu zważenia zarzutów zawartych w tych pismach pod adresem organu w kontekście ostatnich czynności organu, a także o wydanie stosownych dyspozycji związanych z niniejszą skargą. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej. Ustosunkowując się zaś do powyższych zarzutów organ stwierdził, iż prowadzi postępowanie w sposób zgodny z przepisami prawa oraz zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r., mając na uwadze rzetelne i ostateczne wyjaśnienie sprawy. W dniu [...] kwietnia 2010 r. skarżący złożył do Sądu pismo procesowe, w którym wyjaśnił, iż jego skarga dotyczy niewykonania przez organ wyroków sądów administracyjnych od 1999 r., co wyraża się w czynnościach organu po wydaniu ostatniego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r. Skarga stanowi następstwo niepodjęcia przez organ czynności dowodowych i zalecenia opinii biegłego lekarza według wezwania skarżącego z dnia [...] grudnia 2009 r. Skarżący podał, iż organ dopiero pismem z dnia [...] marca 2010 r. i z dnia [...] marca 2010 r. sporządził "niewłaściwe dochodzenie epidemiologiczne i nieodpowiadające prawdziwym potrzebom sprawy". W świetle powyższego organ nie dokonał ujawnienia okoliczności wskazujących na jednoznaczne przekroczenie normatywów zagrożeń w pracy zawodowej skarżącego, nie ujawnił wpływu zaniedbań higieny i bezpieczeństwa pracy na tło zawodowe schorzeń wzroku, nie dokonał oceny zagrożeń pojawienia się zwyrodnienia siatkówki jako schorzenia zawodowego oraz oceny błędów popełnionych w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. (Nr [...]), nadto nie podał w zleceniu o opinię jej podstawy prawnej, pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywą treść i nie zakreślił terminu wydania orzeczenia. Na rozprawie pełnomocnik organu dodatkowo podniosła, iż skarga na obecnym etapie postępowania była przedwczesna. Oświadczyła, iż akta sprawy po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. zostały zwrócone organowi I instancji w dniu [...] stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony, albowiem skarżący w dniu [...] grudnia 2009 r. wystosował do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. pisemne wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Bk 424/09. Zasadniczą przesłanką zastosowania art. 154 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze zatem pod uwagę stan istniejący w czasie jej wnoszenia. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma, więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. W przypadku wydania wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję (postanowienie), organ administracji ma bowiem obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 kpa. I tak stosownie do § 3 tegoż przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się jednak terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). W niniejszej sprawie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku tut. Sądu z dnia 5 listopada 2009 r. Poza sporem jest, że w/w wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej i na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., jako organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i na tej podstawie jednoznaczne ustalenie czy promieniowanie, na które narażony był skarżący w okresie swojego zatrudnienia, mogło wywołać u niego chorobę zawodową układu wzrokowego, według wskazań określonych w niniejszej sprawie jak i orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 142/06. Bezsporne jest również, że odpis przedmiotowego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy został przesłany Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. w dniu [...] stycznia 2010 r. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektorowi Sanitarnemu w B. otrzymał akta przedmiotowej sprawy w dniu [...] stycznia 2010 r. Wezwanie zaś skarżącego skierowane do organu I instancji zostało złożone w organie w dniu [...] grudnia 2010 r. Z zestawienia wymienionych dat wynika jednoznacznie, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., wbrew stanowisku skarżącego, nie pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. Pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2010 r. zostało doręczone organowi przed zwrotem akt z WSA w Białymstoku. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż organ na dzień wezwania nie posiadał wytycznych Sądu w formie tekstu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wobec powyższego nie mógł podjąć żadnych czynności związanych z wykonaniem tego wyroku, a tym bardziej czynności niezgodnych z prawem. O niewykonywaniu wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego nie przesądzają również zarzuty skarżącego kierowane pod adresem organu, co do sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący ocenia bowiem podejmowane przez organ czynności, jak również efekty końcowe tych działań jako niewłaściwe, nierzetelne, niejasne i niezgodne z prawem. Na tej podstawie twierdzi, iż podejmowane działania nie odpowiadają wytycznym tutejszego Sądu. Ocena prawna podjętych przez organ działań nie może jednakże stanowić przesłanki uznania, iż ten nie wykonuje wyroku sądu. Przedmiotem skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 nie jest bowiem akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz stan bezczynności organu po wydaniu wyroku. W myśl zawartego w art. 154 § 1 in fine sformułowania "strona (...) może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny" przyjąć należy, że celem tej skargi nie jest kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu lub czynności organu administracji. Zawarte w tej skardze żądanie jest zatem odmienne niż we wszystkich innych typach skarg. W tym miejscu godzi się przypomnieć, iż organ I instancji otrzymał akta sprawy w dniu [...] stycznia 2010 r. Zgodnie zaś z art. 35 kpa organ winien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, natomiast załatwienie sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 35 § 5 kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Reasumując stwierdzić należy, iż organ administracji pozostaje w bezczynności w każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W konkretnej sprawie termin załatwienia sprawy przez organ I instancji należy liczyć od dnia [...] stycznia 2010 r. Jak wskazał skarżący, organ poinformował go pismem z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 36 § 1 i 2 kpa o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2010 r. w związku z koniecznością zebrania dodatkowego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy organ na dzień [...] lutego 2010 r., tj. na datę wniesienia skargi do Sądu nie pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku. Nie upłynęły bowiem terminy ustawowe, o których mowa wyżej. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż dołączone do sprawy akta administracyjne wskazują, iż organ podejmuje szereg czynności będących następstwem wydanego przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. W tym miejscu podnieść jednak należy, iż ocena tych działań na obecnym etapie jest przedwczesna. Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (tak: postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., V SA 354/01, ONSA 2002, nr 3, poz.117). Mając na względzie powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r., a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.