II SA/Sz 229/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-05-27

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Elżbieta Makowska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic rozgraniczenia nieruchomości, czy też wady tej decyzji powinny być kwalifikowane jako podstawa do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zakwalifikowało wadę decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. jako podstawę do wznowienia postępowania, zamiast stwierdzenia nieważności. Naruszenie przez geodetę dyscypliny dowodowej, polegające na nieuwzględnieniu istniejących dokumentów i oparciu się wyłącznie na oświadczeniach stron przy ustalaniu przebiegu granic, stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji, a nie jej wznowienie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic rozgraniczenia nieruchomości. SKO uznało, że Burmistrz przekroczył zakres postępowania rozgraniczeniowego, zatwierdzając granice, które nie były objęte wnioskiem. SKO zakwalifikowało jednak wadę polegającą na nieuwzględnieniu przez geodetę istniejących dokumentów i oparciu się na oświadczeniach stron jako podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez pomniejszenie powierzchni ich działki w wyniku nieprawidłowych pomiarów geodezyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję SKO, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2010r. sprawy ze skargi W. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia granic ustalonych w wyniku rozgraniczenia I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących D. i W. B. kwotę [... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza T. z dnia [...] r., [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] z działkami [...] i [...], działki nr [...] z działkami [...] i [...] oraz działki nr [...] z działkami [...], położone w obrębie W., gmina T.: 1) stwierdziło nieważność powyższej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia granic ustalonych w wyniku rozgraniczenia pomiędzy: - działką nr [...] a działką nr [...] na odcinku pomiędzy punktami granicznymi nr [...], - działką nr [...] a działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...]; - działką nr [...] a działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...] i [...], 2) nie stwierdziło nieważności powyższej decyzji w pozostałej części. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wykazało, że Skarb Państwa reprezentowany przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w S., jako właściciel nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], położonych w obrębie W. gmina T., wnioskiem z dnia [...]r. wystąpiła o wszczęcie postępowania rozgraniczonego mającego na celu ustalenie granic pomiędzy działkami nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...] a działką [...]. Burmistrz Miasta i Gminy T., postanowieniem z dnia [...]r., znak [...], wszczął postępowanie o rozgraniczenie pomiędzy działkami nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...] działką nr [...] i wskazał jako osobę upoważnioną do ustalenia granic w terenie geodetę K. P. Upoważniony geodeta K. P. wykonał w toku postępowania czynności związane z ustaleniem granic i prace te zostały zgłoszone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. pod nr [...]. Z czynności ustalenia granic w terenie, sporządzone zostały protokoły graniczne osobno dla działki nr [...] i osobno dla działki nr [...]. W przypadku działki nr [...] dokonano ustalenia granic tej działki z działkami [...], zaś w przypadku działki nr [...] dokonano ustalenia przebiegu granicy tej działki nie tylko z działką nr [...], ale również z działką nr [...] oraz z działką nr [...], a ponadto pomiędzy działkami nr [...]. Dokumentacja z tej pracy geodezyjnej została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]r. Decyzją z dnia [...]r., znak [...], Burmistrz Miast i Gminy T. zatwierdził granice ustalone w wyniku rozgraniczenia w ten sposób, że: - w przypadku działki nr [...] zatwierdził granicę pomiędzy tą działką a działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...] oraz działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...] - w przypadku działki nr [...] zatwierdził granicę pomiędzy tą działką a działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...] oraz działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...]; - w przypadku działki nr [...] zatwierdził granicę pomiędzy tą działką a działką nr [...] na odcinku między punktami granicznymi nr [...], działką nr [...] na odcinku między punkami granicznymi nr [...] oraz działką nr [...] na odcinku między punkami granicznymi nr [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia [...]r. zasygnalizował Kolegium konieczność stwierdzenia nieważności powyżej decyzji Burmistrza T. podnosząc, że zgodnie z wnioskiem strony oraz postanowieniem o wszczęciu postępowania rozgraniczeniu podlegać miały: działka nr [...] z działką nr [...] oraz działka [...] z działką [...]. Tymczasem geodeta przeprowadzający czynności ustalenia granic na gruncie dodatkowo ustalił przebieg granic pomiędzy działką nr [...] oraz działką nr [...] z działką nr [...], a organ zatwierdzł rozgraniczenie również w tym zakresie. Ponadto w przypadku ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] geodeta oparł się jedynie na oświadczeniu stron, podczas gdy analiza dokumentacji zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wskazuje, że istniały dokumenty obrazujące przebieg granic i które geodeta powinien był wykorzystać w toku ustalania przebiegu granicy. Takie zaniechanie doprowadziło do znacznej zmiany powierzchni rozgraniczonych działek, co może wskazywać na nieformalne przeniesienie prawa własności z pominięciem właściwej procedury. Kolegium ustaliło, że aktualnymi właścicielami działek będących przedmiotem kwestionowanej decyzji rozgraniczeniowej są: - działki nr [...] – B. i M. G., - działki nr [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr [...]) – T. i K. K., - działki nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]) – Gmina T., - działki nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]) – A. G., - działki nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]) – E. i M. Z., - działki nr [...] – M. i A. G., - działki nr [...] – Skarb Państwa ANR OT w S., - działki nr [...] – współwłasność w udziale[...] P. G. i [...] E. i M. B., - działki nr [[...] – D. i W B., - działki nr [...] – W. B.. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nieważność decyzji stwierdza się w przypadku wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, przy czym organem właściwym w sprawach stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję. W przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie o rozgraniczenie działek nr [...] i nr [...] zostało wszczęte na wniosek ich właściciela. We wniosku, jak i w postanowieniu o wszczęciu postępowania wyraźnie wskazano, że przedmiotem rozgraniczenia ma być działka nr [...] z działkami [...] oraz działka [...] z działką [...]. W toku postępowania strona nie dokonała jakiejkolwiek modyfikacji wniosku, w szczególności nie rozszerzyła żądania o ustalenie granic pomiędzy działkami nr [...] z działką nr [...] oraz działki [...] z działkami nr [...]. Dlatego, przedmiotem rozstrzygnięcia w omawianej sprawie mogła być wyłącznie kwestia ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] z działkami o nr [...] oraz działki [...] z działką nr [...]. Natomiast za całkowicie niedopuszczalne Kolegium uznało orzeczenie przez organ o zatwierdzeniu granic pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] oraz działki [...] z działkami nr [...], jako ewidentnie wykraczające poza istotę postępowania. W ocenie Kolegium działanie takie pozbawione było podstawy prawnej, gdyż postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek nie zostało skutecznie uruchomione, a tym samym na żadnym etapie postępowania organ nie był uprawniony do podejmowania orzeczeń w tym zakresie. Podstawy takiej nie można też wywodzić z samowolnego działania geodety, który bez jakiegokolwiek upoważnienia ani formalnego uzasadnienia ustalił w terenie przebieg granic w kwestionowanym zakresie. Z tych względów Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic pomiędzy działkami nr [...] z działką nr [...] oraz działki [...] z działkami nr [...] dotknięta jest wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 i w tej części – przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 156 § 2 kpa i dlatego stwierdziło jej nieważność. W ocenie Kolegium nieprawidłowość polegająca na ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] wyłącznie w oparciu o oświadczenie stron, z pominięciem dokumentacji zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym obrazującej odmienny od przyjętego przebieg granic, nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Omawiana wada nie tkwi bowiem w samej treści tej decyzji, a dotyczy jednego z dowodów w oparciu, o który decyzja ta została wydana, a mianowicie dokumentacji geodezyjnej z czynności rozgraniczonych, sporządzonej przez geodetę K. P. W tych okolicznościach, Kolegium uznało, że nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu kwestionowanej decyzji, a jedynie o niezgodnym z regułami określonymi w art. 31 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego sposobie ustalenia przebiegu granicy przez geodetę, nie wykrytym przez Burmistrza w dacie wydawania decyzji rozgraniczającej, co z kolei wskazuje na wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez ten organ. Kolegium podniosło też, że zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego – czynności ustalenia przebiegu granic dokonuje upoważniony geodeta. Geodeta pełnił w toku postępowania rozgraniczeniowego rolę quasi – biegłego, który sporządza stosowną dokumentację z podjętych czynności. Dokumentacja ta podlega weryfikacji przez organ prowadzący zasób geodezyjny i kartograficzny, a po uzyskaniu pozytywnej oceny podlega przyjęciu do zasobu. Tak też postąpiono w przedmiotowej sprawie. Kolegium podkreśliło, że okoliczność, iż dokumentacja została sporządzona w sposób wadliwy, ujawniona została w okresie późniejszym przez ZWINGiK-a w ramach postępowania skargowego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że okoliczność ta istniała w dacie wydania kwestionowanej decyzji, a nie była znana organowi. Właściwym trybem do sanowania tego typu wad nie jest stwierdzenie nieważności decyzji, lecz wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). W przedmiotowej sprawie stosownie do art. 150 § 1 kpa, organem właściwym do wznowienia postępowania w omawianym zakresie jest Burmistrz T., zaś postępowanie o wznowienie może nastąpić z urzędu lub na wniosek zainteresowanym stron. Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic działki nr [...] nie wykazuje wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Po wydaniu powyższej decyzji, do Kolegium wpłynęło pismo D. i W. B. opatrzone datą [...]r., w którym podnieśli, że w dokumentacji geodezyjnej w postaci protokołu granicznego dokonano fałszerstwa polegającego na podrobieniu podpisu nieżyjącego już wówczas L. I. Nadto zarzucili brak takich dowodów jak akt notarialny sprzedaży nieruchomości i mapy ewidencyjnej z dnia [...]r. Wskazali też, że stan prawny działki nr [...] wykazany został kolorem czerwonym na załączonej do pisma (bliżej nieokreślonej) mapie oraz na wyrysie z mapy ewidencji gruntów i budynków. Do akt złożyli m.in. kopię postanowienia Burmistrza T. z dnia [...]r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...]. Następnie D. i W. B. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że decyzja z dnia [...]r. została wydana przed otrzymaniem przez Kolegium ich pisma z dnia [...]r., w którym zgłosili istotne dla sprawy dowody. Podnieśli też, że przy ustalaniu granicy pomiędzy działkami nr [...] wydłużono granicę o [...] metrów przez co pomniejszono powierzchnię ich działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 i 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U z 2001r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku D. i W. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., znak [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji z uwagi na treść środka odwoławczego – podniosło między innymi, że istotą postępowania nieważnościowego jest ustalenie czy decyzja podlegająca weryfikacji w tym postępowaniu obarczona jest jedną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 156 § 1 kpa. Jest to postępowanie nadzwyczajne w którym należy rozstrzygnąć kwestię, czy przy wydaniu badanej decyzji popełniono tak ważkie błędy, które wykluczają możliwość pozostawienia takiej decyzji w obrocie prawnym, przy czym katalog tych błędów został ściśle i wyczerpująco określony w art. 156 § 1 kpa. Nie jest zatem zadaniem organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe ponowne rozstrzygnięcie sprawy co do meritum, dokonywanie po raz kolejny merytorycznej oceny dowodów czy przeprowadzenie dalszych dowodów mogących mieć w ocenie stron istotne znaczenie dla orzeczenia co do istoty sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją. Kolegium podkreśliło, że ze względu na zamknięty katalog przesłanek, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych w art. 156 § 1 kpa. Istnienie innych wad nawet ewidentnych i poważnych nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium uznało, że żadna z okoliczności wskazanych przez D. i W. B. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza T.. Ewentualne podrobienie podpisu na protokole granicznym może stanowić wyłącznie podstawę do wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 kpa). Okoliczność ta wydaje się wątpliwa, bowiem na protokole granicznym brak jest podpisów L. I. Ujawnienie zaś nowych dowodów takich jak nieuwzględnione mapy, wypisy z rejestru gruntów, dokumenty geodezyjne czy akty notarialne, może być co najwyżej podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Podobnie rzecz ma się z nieprawidłościami przy dokonywanych przez geodetę pomiarach i wytyczaniu długości granic działek podlegających rozgraniczeniu. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości przy określeniu przez geodetę długości granicy pomiędzy działkami nr [...], co zdaniem skarżących doprowadziło do pomniejszenia powierzchni działki nr [...], Kolegium uznało go za bezprzedmiotowy. Podnoszone pomniejszenie powierzchni działki skarżących nr [...] możliwe byłoby tylko w dwóch wariantach tj. zmiany przebiegu granicy albo pomiędzy działką nr [...] albo pomiędzy działką nr [...]. Tymczasem przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] w ogóle nie był przedmiotem decyzji rozgraniczeniowej, zaś ustalony tą decyzją przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] stał się przedmiotem stwierdzenia nieważności decyzję [...]r. Kolegium podniosło też, że małżonkowie B. nie są właścicielami działek nr [...] i [...], a tym samym nie są legitymowani do kwestionowania decyzji Burmistrza T. w części dotyczącej rozgraniczenie tych działek. W dalszej części uzasadnienia decyzji, Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie o rozgraniczenie działek nr [...] zostało wszczęte na wniosek ich właściciela. W toku postępowania wnioskodawca nie dokonywał żadnych modyfikacji wniosku, w szczególności nie rozszerzał żądania o ustalenie granic pomiędzy działkami nr [...] z działką nr [...] oraz działek [...] z działkami [...]. Dlatego przedmiot rozstrzygnięcia mogła stanowić wyłącznie kwestia ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami wskazanymi we wniosku. W tej sytuacji, niedopuszczalne było orzekanie przez organ o zatwierdzeniu granic pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] oraz działki [...] z działkami nr [...], jako ewidentnie wykraczające poza istotę postępowania. Kolegium uznało, że takie działanie pozbawione było podstawy prawnej, gdyż postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek nie zostało skutecznie uruchomione. Podstawy takiej nie można też wywodzić z samowolnego działania geodety, wykonującego czynności geodezyjne w terenie, który bez jakiegokolwiek uprawnienia ani uzasadnienia formalnego ustalił w terenie przebieg granic w kwestionowanym zakresie. Mając powyższe na względzie, Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic pomiędzy działkami nr [...] z działką nr [...] oraz działki [...] z działkami nr [...] dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 i w tej części – przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 158 § 2 – co uzasadnia stwierdzenie nieważności. W ocenie Kolegium nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności nieprawidłowość, polegająca na ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] wyłącznie w oparciu o oświadczenia stron, z pominięciem dokumentacji zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, obrazującej odmienny od przyjętego przebieg granicy. Omawiana wada nie tkwi bowiem w samej decyzji, a dotyczy jednego z dowodów w oparciu, o który decyzja ta została wydana, a mianowicie dokumentacji geodezyjnej z czynności rozgraniczeniowych, sporządzonej przez geodetę K. P. W ocenie Kolegium, w takiej sytuacji, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa,, a jedynie o niezgodnym z regułami określonymi w art. 31 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego sposobie ustalenia przebiegu granicy przez geodetę, nie wykrytym przez Burmistrza T. w chwili wydawania decyzji rozgraniczonej, co wskazuje na wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez ten organ. Organ wskazał, że stosownie do art. 31 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego czynności ustalenia przebiegu granic dokonuje upoważniony przez organ geodeta. Uregulowanie takie podyktowane jest koniecznością dysponowania przez osobę przeprowadzającą taką czynność specjalistyczną wiedzą techniczną i merytoryczną z zakresu geodezji i kartografii (potwierdzoną państwowymi uprawnieniami zawodowymi), a geodeta pełni w toku postępowania rozgraniczeniowego rolę quasi-biegłego, który sporządza stosowną dokumentację z podjętych czynności. Dokumentacja ta podlega weryfikacji przez organ prowadzący powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny (właściwego miejscowo starostę), a po uzyskaniu pozytywnej oceny podlega przyjęciu do tego zasobu. Taka kolejność działań miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Geodeta przeprowadził szereg czynności geodezyjnych, w tym czynność ustalenia przebiegu granic utrwaloną w dwóch protokołach granicznych (osobno dla działki [...] i osobno dla działek [...]). Dokumentacja ta, zarejestrowana pod nr [...], przeszła pozytywną weryfikację w PODGIK w G. i została przyjęta do zasobu. Tak powstała dokumentacja stała się jednym z istotnych dowodów, w oparciu o który Burmistrz Miasta i Gminy T. zatwierdził ustalony w tej dokumentacji przebieg granicy pomiędzy działkami [...]. Okoliczność, iż dokumentacja ta sporządzona została w sposób wadliwy ujawniona została przez ZWINGiK-a w późniejszym okresie w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania skargowego, stosownie do przysługujących mu kompetencji nadzorczych w dziedzinie geodezji i kartografii. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż okoliczność ta istniała w dniu wydania kwestionowanej decyzja, nie była jednak znana organowi ją wydającemu. Znaczenie tej okoliczności dla istoty sprawy wydaje się bezsporne i oczywiste, można bowiem z dużym prawdopodobieństwem zakładać, iż w wyniku prawidłowo przeprowadzonych przez geodetę czynności ustalenia granicy nr [...] przyjętoby inny od ostatecznie zatwierdzonego przebieg granicy pomiędzy tym działkami. Jednakże właściwym trybem do sanowania tego typu wad nie jest stwierdzanie nieważności decyzji nimi dotkniętych lecz wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organem właściwym do wznowienia postępowania w omawianym zakresie byłby Burmistrz T., stosownie do art. 150 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie o wznowienia może nastąpić z urzędu lub na wniosek zainteresowanych stron. Decyzja Burmistrza T. w części dotyczącej zatwierdzenia granic działki nr [...] nie wykazuje w ocenie Kolegium wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. D. i W. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia [...]r. Zarzucili naruszenie prawa i ich interesu prawnego, gdyż doszło do odebrania ich własności (działki o pow. [...] ha) pomniejszając działkę o [...] arów i do zmiany słupków granicznych. Skarżący podnieśli, że nabyli od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działkę o pow. [...] ha (dowód akt notarialny). Przez pomiary geodezyjne w G. doszło do zmniejszenia powierzchni działki o [...] arów. Nieprawidłowości w pomiarach potwierdził nadzór wojewódzki . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, jak w świetle zebranych dowodów powinno sięgać stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia [...]r., [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, objętej postępowaniem nieważnościowym. Skarga okazała się zasadna, bowiem rozumowanie, które legło u podstaw zaskarżonej decyzji okazało się niezgodne z prawem. Teoretycznie rzecz ujmując, przyznać trzeba rację Samorządu Kolegium Odwoławczego w S., że decyzja stwierdzająca nieważność, może stwierdzać nieważność decyzji w całości lub w części. Zgodzić się też trzeba się z Kolegium co do zasady, że nie można mieszać ze sobą przesłanek nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji a zatem, że nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji z takich powodów, które stanowią przesłanki wznowieniowe. Analiza toku rozumowania Kolegium przedstawionego na poparcie rozstrzygnięcia stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza T. z dnia [...] r., w części, prowadzi do wniosku, że Kolegium uznało, iż nie wzięcie pod uwagę przez geodetę dowodów utrwalonych w dokumentach wymienionych w art. 31 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi okoliczności, które należałoby co najmniej kwalifikować jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzję wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Tak rozumując Kolegium doszło do wniosku, że nie może stwierdzić nieważności decyzji Burmistrza T. z dnia [...]r. w części zatwierdzenia granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] na odcinku między punkami granicznymi nr [...]. W ocenie Sądu, stanowisko Kolegium w powyższej kwestii jest błędne. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga w pierwszej kolejności sięgnięcia do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – tj. Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) regulujących kwestię rozgraniczenia. Przepisy tej ustawy tak jak i przepisy Prawa cywilnego nie zawierają definicji rozgraniczenia nieruchomości. W doktrynie termin "rozgraniczenie nieruchomości" ujmuje się różnie, przy czym istota tego określenia sprowadza się do uznania, że rozgraniczenie nieruchomości polega na określeniu jak na gruncie ma przebiegać linia graniczna i jak mają być rozmieszczone punkty graniczne które umożliwiają wytyczenie tej linii (por. Jerzy Ignatowicz, Prawo rzeczowe, Wyd. Prawnicze PWN – W-wa 1997r.). Istotą rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie na gruncie zasięgu prawa własności. Definicję techniczną rozgraniczenia zawiera art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów . Stosownie do art. 31 ust. 2 i 3 tej ustawy przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graficzne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg graniczny na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. Skoro istotą postępowania rozgraniczonego jest ustalenie do jakich granic sięga prawo właściciela – to geodeta w pierwszej kolejności winien ustalić przebieg granicy prawnej przede wszystkim w oparciu o stan prawny nieruchomości wynikający z tytułów prawa własności. Należy podkreślić, że granice prawne nieruchomości to granice, których przebieg można odtworzyć na gruncie w oparciu o istniejące na tę okoliczność dokumenty, przy czym dokumenty te winny odpowiadać technicznym standardom geodezyjno – kartograficznym. Należy też wskazać, że w oparciu o delegację wynikającą z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo geodezyjno – kartograficzne zostało wydane ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453). Przepis § 3 tego rozporządzenia wprowadza rozróżnienie dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przebiegu granic na dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości i dokumenty określające położenie punktów granicznych przebiegu granic nieruchomości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium nie wykluczyło możliwości przeprowadzenia przez geodetę błędnego rozgraniczenia działek [...] i [...], uznało jednak, że w tej części decyzja Burmistrza T. z dnia [...] r. mogłaby być wzruszona w trybie wznowienia postępowania, co w ocenie Sądu pomija istotną dla postępowania w przedmiocie nieważności okoliczność wynikającą z art. 31 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten bowiem stanowi ustawową gradację dowodów i nie zezwala geodecie na oparcie się na oświadczeniach stron nawet jeśli są zgodne, w sytuacji gdy istnieją takie dowody źródłowe. W przypadku zatem dowolności działania geodety w zakresie sformułowanej powyższym przepisem dyscypliny dowodowej, mówić należy o rażącym naruszeniu art. 31 ust. 2 i 3 tej ustawy, zaś mówić nie można o tym, że zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skoro bowiem geodeta naruszył pewien przewidziany tryb postępowania, to nie można mówić, że ujawniła się okoliczność nieznana organowi, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Burmistrz T. wydając decyzję nie zweryfikował trybu postępowania geodety, a zatem nie dostrzegł i przez to powielił naruszenie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy, które w ocenie Sądu miało postać rażącą, skoro nie wzięto pod uwagę tych dowodów, które obiektywnie istniały – jak wynika to z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. i których uwzględnienie nakazuje konkretny , i jasny, nie wymagający interpretacji przepis prawa. Reasumując, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie Kolegium w przedmiocie nieważności decyzji Burmistrza T. z dnia [...]r. nie mogło objąć tylko jej części z takiego powodu jak i wskazał ten organ. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium uwzględni powyższe zapatrywania sądu. W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło