I SA/Sz 231/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi I. K. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie z wniosku "I" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w S. o zwrot odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2002 rok z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 6 października 2009 r. Spółka "I" wystąpiła o zwrot odsetek w kwocie [...] od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2002 r. uznając, że odsetki zostały nieprawidłowo obliczone przez organ podatkowy I instancji ze względu na przyjęcie niewłaściwej daty początkowej ich obliczenia. Wójt Gminy K. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie z wniosku o zwrot odsetek, wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji, że dokonano już zwrotu oprocentowania nadpłaty w prawidłowej wysokości. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy K. Spółka domagała się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości odsetek od nadpłaty. Według Spółki, wydając decyzję, Wójt Gminy K. naruszył art. 78 § 1 pkt 3 w związku z art. 77 § 1 pkt 1 w związku z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez to, że oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości naliczył od chwili złożenia wniosku o stwierdzenie tej nadpłaty, zamiast od daty wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy K. określającej zobowiązanie podatkowe Spółki. W odwołaniu podniesiono też zarzut niewłaściwego zastosowania art. 78 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a także niewłaściwe zastosowanie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż - według Spółki -brak przesłanek do uwzględnienia żądania wnioskodawcy nie stanowi przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K., wskazało przede wszystkim na to, iż we wniosku z dnia 6 października 2009 r. Spółka domagała się zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości. Żądanie zwrotu odsetek zakreśliło granice rozpoznania sprawy i żądanie to wiąże organ odwoławczy. Wprawdzie w odwołaniu Spółka wniosła już o określenie wysokości odsetek od nadpłaty, jednakże tak sformułowany wniosek, w ocenie organu odwoławczego, nie może być rozpatrzony w postępowaniu odwoławczym, gdyż zmiana żądania dopuszczalna jest do czasu wydania decyzji przez organ I instancji (art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak zaznaczono w uzasadnieniu decyzji, Kolegium nie podejmowało w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć, gdyż Spółka nie wniosła o zmianę zakresu postępowania, a z uzasadnienia odwołania wynika, że żądanie zwrotu odsetek uznaje za tożsame z żądaniem określenia ich wysokości. W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postępowanie w sprawie należało umorzyć, stosownie bowiem do art. 207 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, w tym decyzji umarzającej postępowanie, które kończy w inny sposób postępowanie niż przez rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie umarza się, gdy stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe (art. 208 Ordynacji podatkowej). W ocenie Kolegium, w sprawie nie ma podstawy prawnej do rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu odsetek. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem podstawy do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Powołany we wniosku przez Spółkę art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę oprocentowania nadpłaty, zgodnie zaś z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet określonych w tym przepisie zobowiązań i w tej kwestii organ podatkowy wydaje postanowienie na podstawie art. 76 a § 1 Ordynacji podatkowej. W razie braku takich zobowiązań, organ podatkowy jest zobligowany do zwrotu nadpłaty i oprocentowania z urzędu podatnikowi, w tej sytuacji organ podatkowy nie wydaje postanowienia. Organ odwoławczy zaznaczył, że również pozostałe przepisy rozdziału 9 Ordynacji podatkowej poświęcone nadpłacie i odsetkom od niej nie dają podstawy do wydania w przedmiocie ich zwrotu postanowienia, czy też decyzji, w związku z tym należało umorzyć postępowanie z wniosku strony o zwrot nadpłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. zarzucając, że decyzje te są niezgodne z prawem, tj. z art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z art. 78 § 3, art. 120, art. 121, art.122, art. 187 § 1, art. 210, art. 207, art. 208 § 1 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła chronologicznie przebieg zdarzeń w sprawie i ponowiła argumentację, że odsetki zostały nieprawidłowo naliczone przez Wójta Gminy K. ze względu na przyjęcie niewłaściwej daty początkowej ich naliczenia, tj. zamiast od dnia powstania nadpłaty, od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z korektą deklaracji. Ponowiono także argumentację w kwestii braku podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenie z tej przyczyny. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 15 marca 2010 r. strona skarżąca przedstawiła argumentację dotycząca instytucji stwierdzenia nadpłaty i jej rozliczenia (czynności o charakterze materialno-technicznym) oraz podniosła, że złożenie wniosku o zwrot odsetek od nadpłaty w prawidłowej wysokości uznać należało za konkretyzację roszczenia o wypłatę odsetek w prawidłowej wysokości. Wniosek ten powinien być uznany jednocześnie, na podstawie przepisów art. 72 i następnych Ordynacji podatkowej, za wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zakresie niewypłaconych podatnikowi odsetek od nadpłaty. Ponadto, wskazano, że - ze względu na materialno - techniczny charakter czynności zwrotu odsetek - brak jest w Ordynacji podatkowej regulacji dotyczących stwierdzenia nadpłaty ich dotyczącej, dlatego też - zgodnie z art. 168 Ordynacji podatkowej, stanowiącym, że treść pisma należy oceniać na podstawie jego zawartości, a nie nazwy, czy innych cech formalnych - strona skarżąca, wznosząc o zwrot odsetek od nadpłaty w prawidłowej wysokości, domagała się stwierdzenia istnienia nadpłaty w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie ma znaczenie art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiący, że do czasu wydania decyzji przez organ I instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania, może zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Organ odwoławczy rozpatrywał odwołanie w stanie faktycznym, gdy strona wystąpiła do organu I instancji z żądaniem zwrotu odsetek od wypłaconej jej już nadpłaty wraz z wypłaconym też oprocentowaniem na podstawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] stwierdzającej nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...] oraz na podstawie ostatecznego postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] Nr [...] rozstrzygającego o zwrocie nadpłaty za 2002 r. w kwocie [...] oraz oprocentowania w wysokości [...]. Trafnie zatem organ odwoławczy uznał za uzasadnione utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie, w sytuacji gdy o zwrocie oprocentowania nie można orzec ani w formie decyzji, ani w formie postanowienia. Prawidłowo także, organy obu instancji uznały, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, gdyż bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa jest w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, to sytuacja gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne jak i prawne. Wskazana przez organ odwoławczy przyczyna bezprzedmiotowości ma niewątpliwie charakter prawny, który polega na tym, że o wysokości nadpłaty i o wysokości oprocentowania tej nadpłaty rozstrzygnęły już organy podatkowe ww. decyzją i postanowieniem, a ponadto w kwestii zwrotu odsetek od wypłaconej już nadpłaty i jej oprocentowania nie orzeka się w formie aktu administracyjnego, zatem postępowanie, które nie może być zakończone postanowieniem lub decyzją powinno być umorzone. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odróżnia wniosek o zwrot odsetek od nadpłaty (chodzi o oprocentowanie nadpłaty), o co występowała skarżąca Spółka, od wniosku o określenie wysokości oprocentowania od nadpłaty, co prowadzi w każdym z tych wypadków do innego ukierunkowania postępowania podatkowego i wyniku tego postępowania. Tymczasem, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej pomimo, że złożył wniosek oznaczony jako wniosek o zwrot odsetek od nadpłaty, to w uzasadnieniu tego wniosku wskazał na nieprawidłowe obliczenie tych odsetek. Rację ma pełnomocnik strony skarżącej, że w postępowaniu podatkowym to, że nie tytuł pisma lecz jego treść decyduje o żądaniu strony i, stosownie do treści art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, to jednak nie można tego wymagać od organu podatkowego w sytuacji, w której strona korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, który zawodowo trudni się prowadzeniem cudzych spraw. Jednakże, bez względu na to, czy organy podatkowe prawidłowo uznały wniosek strony skarżącej za wniosek o zwrot odsetek (oprocentowania), czy też za wniosek o określenie w prawidłowej wysokości oprocentowania od wypłaconej nadpłaty, to okoliczność ta i tak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowały ww. rozstrzygnięcia organów podatkowych (ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] stwierdzająca nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...] oraz ostateczne postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] Nr [...] rozstrzygające o zwrocie nadpłaty za 2002 r. w kwocie [...] oraz oprocentowania w wysokości [...]), organy podatkowe nie mogły prowadzić postępowania w tym przedmiocie, tj. określenia wysokości oprocentowania od określonej i wypłaconej nadpłaty oraz określonego i wypłaconego już oprocentowania. W tej sytuacji, słusznie organ odwoławczy pouczył stronę skarżącą, że sporna kwestia niewypłaconego oprocentowania (liczonego od dnia powstania nadpłaty, a nie od dnia złożenia wniosku i korekty deklaracji) może być dochodzona w innym trybie, tj. przed sądem powszechnym. Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności – na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – skargę należało oddalić, jako nieuzasadnioną.