II SA/Kr 221/10
WyrokWSA w Krakowie2010-05-27
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mirosław Bator, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która utraciła ważność z powodu upływu terminu, może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie staje się bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu ważności tej decyzji. Termin ważności decyzji WZiZT odnosi się do możliwości uzyskania pozwolenia na budowę, a nie do jej bytu prawnego jako przedmiotu postępowań administracyjnych, w tym wznowieniowego. Ponadto, organy administracji miały obowiązek zbadać interes prawny skarżących, a nie umorzyć postępowanie z powodu braku tego interesu lub utraty ważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wznowienia postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która została wydana w 2001 r. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu ważności decyzji oraz braku interesu prawnego skarżących. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie braku ich statusu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. L. i A. L. kwoty po 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosku M.L. oraz A.L., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2001 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz z zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...]" umorzył postępowanie w sprawie. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 104, art. 105 § 1 w związku z art. 145 § l pkt. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. wznowiono na wniosek A.L. i M.L. postępowanie w sprawie wydania wyżej opisanej decyzji w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. W przeprowadzonym postępowaniu ustalono jednakże, że A.L. i M.L. nie byli stroną w postępowaniu dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż nie mieli interesu prawnego warunkującego przyznanie im przymiotu strony w tym postępowaniu a jedynie interes faktyczny. Organ wskazał, że M.L. wywodzi swój interes prawny przemawiający za przyznaniem mu statusu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].07.2001 r. z faktu użytkowania nieruchomości, po której ma się odbywać dojazd do planowanej inwestycji. Jak ustalono, dojazd do planowanej inwestycji ma odbywać się po już istniejącej drodze koniecznej, która ustanowiona została przez samego właściciela działek nr 2 i 3 - Gminę Miejską K. Sposób korzystania z tych nieruchomości przez inwestora na potrzeby działki nr 1 stanowiącej teren inwestycji, nie ogranicza M.L. w wykonywaniu przysługującego mu użytkowania w/w nieruchomości. Biorąc pod także rozmiar i charakter planowanego zamierzenia inwestycyjnego, stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać na prawa i obowiązki użytkownika działki nr 2 i 3 . Sam zaś użytkownik w/w nieruchomości nie wskazał w jaki sposób zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją z dnia [...].07.2001 r. ograniczałoby go w jego prawach czy obowiązkach do nieruchomości, co do których zawarł umowę użytkowania. Pod pojęciem interesu prawnego należy bowiem rozumieć interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo. Interesu prawnego w przedmiotowym postępowania nie posiadała również wnioskująca o wznowienia A.L. , właścicielka działek nr 4 i 5 (obecnie 6 i 7 ). Podniesiona przez nią okoliczność ustanowienia na w/w nieruchomościach bezpłatnej służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez działki stanowiące jej własność na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr 8 , 1 i 9 pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia wpływu przedmiotowej inwestycji na interes prawny skarżącej. Inwestor bowiem nie planuje wykorzystywać powyższej służebności do obsługi komunikacyjnej swojego zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto działki, których właścicielem jest A.L. nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycji. Organ podkreślił ponadto, że w sytuacji, gdy z żądaniem wznowienia postępowania wystąpiły osoby nie będące stroną w sprawie, organ administracji nie bada, czy zrealizowane zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. Ponadto wskazano, że w przedmiotowej sprawie bezprzedmiotowość postępowania zachodzi również z uwagi na brak w obrocie prawnym decyzji, której dotyczy wznowione postępowanie. Decyzja będąca bowiem przedmiotem wznowionego postępowania była decyzja terminową, której termin ważności został określony do dnia 31.12.2005 r. i z upływem tego terminu została wyeliminowana z obrotu prawnego. Z uwagi zatem na powyższe koniecznym było umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego
Odwołanie od tej decyzji złożyli M.L. i A.W.-L. podnosząc naruszenia art. 7, 8, 9, 10, 12, 17, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 42 ust.1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W odwołaniu skarżący wskazali, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w 2002 r., zatem organ l instancji naruszył przepisy dotyczące terminowości rozpatrywania spraw administracyjnych. Ponadto nieprawidłowe jest ustalenie, że wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego do występowania jako strona w postępowaniu zakończonym wydaną decyzją z dnia [...].07.2001 r. dotyczącą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. M.L. jako użytkownik działki nr 3 i 2 jest jej zarządcą i z tej racji przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu. Ponadto status strony został mu przyznany w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].07.2001r., a także w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2005r. sygn. akt. II SA/Kr 756/02. Ustanowiona w decyzji droga dojazdowa po trasie drogi koniecznej zlokalizowanej na działkach nr 2 i 3 koliduje z istniejącą jednokierunkową drogą dojazdową do stacji paliw M.L. . Wyjazd z działki nr 1 musiałaby przebiegać pod prąd. A.L.-W. posiada także przymiot strony, gdyż na jej działkach urządzony jest tzw. pas zwolnienia dla drogi dojazdowej do stacji paliw.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2001 r. określała także, zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 pkt 7 nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. nr 15 z 1999r. poz. 139 ze zm.), okres ważności decyzji, który został ustalony na dzień 31 grudnia 2005 roku. Co za tym idzie, po tej dacie, decyzja ta utraciła swój byt prawny na skutek wygaśnięcia, i nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, jako że z dniem 31 grudnia 2005 roku wygasła. Nie jest zatem możliwe dokonanie zmiany nieistniejącej już w sensie prawnym, decyzji. Aby doszło do merytorycznej weryfikacji decyzji pierwotnej, musi ona istnieć w obrocie prawnym w dniu, w którym decyzja weryfikująca nabędzie przymiot ostateczności. Z chwilą utraty mocy przez decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, postępowanie w sprawie jej zmiany traci swój przedmiot. W konsekwencji, postępowanie organu po dniu 31 grudnia 2005 roku stało się bezprzedmiotowe, ponieważ przestał istnieć przedmiot postępowania, tj. decyzja, co do której organ miał podjąć rozstrzygnięcie o zmianie okresu jej ważności. Ponadto organ administracji musi opierać się na przepisach obecnie obowiązujących i w odniesieniu do decyzji istniejącej w dacie orzekania. Odnośnie kwestii dotyczących interesu prawnego czy faktycznego skarżących organ odwoławczy wskazał, że wobec powyżej wskazanych przyczyn umorzenia postępowania kwestia ta ma znaczenie drugorzędne. Zaznaczono jednakże, że nie jest prawdą by status strony został przyznany skarżącym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].07.2001r. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przytoczone w odwołaniu odnosi się do postępowania w sprawie nieważności przedmiotowej decyzji, gdzie wprost stwierdzono, że M.L. nie posiada legitymacji do skutecznego wnioskowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu l instancji z uwagi na fakt, iż nie był stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli M.L. i A.W.-L. podnosząc, że są oni stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. gdyż posiadają interes prawny w niniejszej sprawie. A.L.-W. jest właścicielką działek nr 6 i 7 do których przylega droga dojazdowa usytuowana na działkach nr 2 i 3 a wjazd na tą drogę odbywa się przez pas zwolnienia istniejący na działkach stanowiących jej własność. M.L. posiada status strony jako użytkownik działek nr 2 i 3 , a także z uwagi na to, że na działkach tych znajdują się wybudowane przez niego obiekty budowlane, w których prowadzi działalność gospodarczą. Projektowana inwestycja koliduje z jednokierunkową drogą dojazdowa na stację paliw. Ponadto skarżący podnieśli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w poprzednich decyzjach nie kwestionowało, że M.L. posiada status strony. Odnosząc się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na upływ terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, skarżący podnieśli, że Kolegium miało obowiązek rozpatrzyć sprawę w terminie jednego miesiąca, tymczasem decyzja została wydana po 8 latach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem niniejszego sprawy jest umorzenie postępowania po wydaniu przez organ I instancji postanowienia o wznowieniu postępowania, z powodu utraty ważności (wygaśnięcia) a zatem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem wznowienia, oraz nieobowiązywania już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (pogląd organu II instancji) a także braku przymiotu stron, przez podmioty na wniosek których wznowiono postępowanie. Stanowisko organów obu instancji, zdaniem sądu jest błędne.
Odnośnie kwestii utraty ważności na skutek upływu czasu na jaki decyzja ta została wydana. Decyzja ta – decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 nr 15 poz. 139 z późn. zm.) która w art. 42 ust 1 stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa:
1) rodzaj inwestycji,
2) warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony,
3) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych,
4) warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich,
6) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali,
7) okres ważności decyzji.
Przepisu tego, zdaniem sądu, w żaden sposób nie można interpretować w ten sposób, iż upływ okresu ważności decyzji skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego, w skutkach bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego związanych z tą decyzją, w tym postępowania o wznowieniowego. Wpływ ważności decyzji WZiZT miał tylko jeden skutek a mianowicie ten, iż podmiot na rzecz którego decyzja ta była wydana (adresat) nie mógł skutecznie ubiegać się o pozwolenie na budowę na jej podstawie (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego ośr. zam. We Wrocławiu z 25 kwietnia 2002 r. II SA/Wr 1303/99). Jeżeli natomiast (jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu) adresat decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wystąpił w okresie jej ważności o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę i pozwolenie to uzyskał, w obrocie prawnym pozostaje także decyzja WZiZT. Może być ona zatem przedmiotem postępowań administracyjnych, w tym także postępowania wznowieniowego.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, Przytoczyć tu można wyrok Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2005 r. II SA/Gd 760/03 w którym orzeczono, iż pogląd, że upływ terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, powoduje jej wyeliminowanie z obrotu prawnego i w związku z tym umożliwia organowi uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia, jest błędny. Termin ważności decyzji odnosimy bowiem do terminu, jaki ma jej adresat do złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę. A zatem decyzja ta traci swą ważność po okresie, na jaki została wydana tylko wtedy, gdy adresat nie wystąpił w terminie z przedmiotowym.
Nie do przyjęcia jest zatem stanowisko organów I oraz II instancji, iż postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].07.2001 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz z zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...]" stało się bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta utraciła ważność – została wyeliminowana z obrotu prawnego z dniem 31 grudnia 2005 r. Stanowisko organów jest tym bardziej niezrozumiałe i naganne, iż postępowanie zostało wznowione (została wydana decyzja o wznowieniu postępowania) już w dniu 18 października 2002 r. a zatem w okresie ważności decyzji wzizt. Postępowanie to nie zostało zakończone w terminie o jakim mowa w art. 35 § 3 w związku z jego zwieszeniem. Postanowienia o zawieszeniu postępowania, jego zasadności i legalności, sąd rozpoznający niniejsza sprawę nie ocenia, ale niewątpliwie tak znaczne przedłużenie załatwienia sprawy na okres już po dacie utraty ważności decyzji będącej przedmiotem wznowienia, w związku z działaniem (a w zasadzie brakiem działania) organów administracji a następnie umorzenie postępowania z powołaniem się na utratę ważności decyzji, stoi w sprzeczności do obowiązującej organy administracji a wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności. Postępowanie takie naruszyło w sposób poważny określoną w art. 8 k.p.a. zasadę, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Opóźnienie załatwienia sprawy do czasu utraty obowiązywania decyzji a następnie umorzenie postępowania z powołaniem się na utratę ważności jej decyzji, zaufania do Państwa osób inicjujących to postępowania z całą pewnością nie mogą pogłębić jak zresztą ich świadomości i kultury prawnej.
Na aprobatę nie zasługuje także stanowisko organów administracji, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budynek usługowy branży motoryzacyjnej wraz z zapleczem socjalno-administracyjnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr 1 przy ul. [...]".
Zgodnie z dyspozycją art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu prowadzone było w oparciu o nieobowiązującą już ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym która w art. 3 stanowiła, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny,
2) ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Przewołany wyżej przepis art. 42 ust 1 w pkt 5 stanowił, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 września 2004 r. OSK 394/04 orzekł, iż stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być w zależności od okoliczności także właściciele nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji. W uzasadnieniu wyroku sąd ten wyraził pogląd, iż o interesie prawnym (a co za tym idzie przymiocie strony) innych poza inwestorem osób w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy - a jeśli tak to jak daleko - sięgać będzie oddziaływanie i jego charakter planowanej inwestycji. To zaś oznacza, że stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być w zależności od okoliczności także właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r. II SA/Gd 115/07 uznał, iż stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być - w zależności od okoliczności sprawy - także właściciele nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji. W każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o interesie prawnym, a co za tym idzie - przymiocie strony, innych poza inwestorem osób, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy - a jeśli tak, to jak daleko - będzie sięgać oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. Poglądy wskazane w wyżej przytoczonych orzeczeniach całkowicie popiera sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Obowiązkiem organów administracji było przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia rozmiaru, stopnia i zakresu uciążliwości inwestycji będącej przedmiotem decyzji WZiZT. Dopiero ustalenie, iż zakres oddziaływania tej inwestycji nie może wpływać na nieruchomość, która co prawda nie sąsiaduje bezpośrednio w nieruchomością na której zamierzenie inwestycyjne miało być realizowane (w efekcie zrealizowane) dawał by organom administracji podstawy do wykluczenia właściciela tej nieruchomości z kręgu stron postępowania. Ustalenia takie co do zakresu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego) nie zostały jednak przez organy poczynione.
Także sam fakt, iż M.L. jest użytkownikiem nieruchomości po której przebiegać miał dojazd do inwestycji oraz która sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością na której inwestycja ta miała być sytuowana, a nie jej właścicielem jest w zakresie przyznania mu statusu strony postępowania bez znaczenia. Użytkowanie jest kategorią prawa cywilnego – ograniczonym prawem rzeczowym, prawem do rzeczy cudzej, skutecznym erga omnes (przeciwko wszystkim) a definiuje je przepis art. 252 k.c. który stanowi, iż rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie). Ugruntowanym o orzecznictwie poglądem jest pogląd, iż przymiot strony w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ma użytkownik wieczysty nieruchomości będącej w zasięgu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego. Przytoczyć tu można uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 1995 r. VI SA 13/95 oraz z 4 grudnia 1995 r. IV SA 20/95. Samo użytkowanie wieczyste jest podobnie jak użytkowanie – kategorią prawa cywilnego. Charakter tego prawa był długo przedmiotem dyskusji, ostatecznie jednak powszechnie przyjęto pogląd, iż użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym, pośrednim pomiędzy prawem własności a ograniczonymi prawami rzeczowymi (por. Stanisław Rudnicki; Komentarz do kodeksu cywilnego Księga druga Własność i inne prawa rzeczowe Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1996 r.). Nic zdaniem sądu nic nie przemawia za odmiennym traktowaniem użytkownika ( w zakresie przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu) niż użytkownika wieczystego. Prawa te aczkolwiek różne mają wiele wspólnych cech, co do ich charakteru, przedmiotu, zakresu ochrony, i skuteczności. Użytkownikowi nieruchomości będącej w zasięgu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego powinien zatem przysługiwać przymiot strony, a obowiązkiem organu jest przeprowadzić postępowanie które to oddziaływanie ustali. Postępowanie takie nie zostało w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu przeprowadzone.
Nie do przyjęcia jest także pogląd organu II instancji o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na nieobowiązywanie już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Przytaczane przez organ orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą innej instytucji procesowej i nie mają żadnego przełożenia na postępowanie wznowieniowe. Czym innym jest bowiem zmiana decyzji ostatecznej w interesie strony lub interesie społecznym w oparciu o art. 154 k.p.a. i 155 k.p.a. a czym innym instytucja wznowienia postępowania. Żadne przepisy k.p.a. nie przewidują uzależnienia wznowienia postępowania od obowiązywania przepisów na podstawie których decyzją będąca przedmiotem postępowania została wydana. Podzielając pogląd organu II instancji o dopuszczalności postępowania wznowieniowego jedynie w sytuacji tego samego stanu prawnego, byłoby niezmiernie ograniczone z uwagi na brak stabilności prawa. Poglądu tego w żaden sposób nie można podzielić.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach, zostało oparte o przepis art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło