II SA/Kr 218/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Ewa Rynczak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.B. , L.K. i E.K.-K. na decyzję Wojewody z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Syg. II Sa/Kr 218/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] Starosta T. , na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 136, 137 i 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2004r, Nr 261, poz. 2603 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A.B.T. i L.K. , odmówił zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działki ewid. nr 1, nr 2 , nr 3 i nr 4 obr [...], położonej w Z. Organ l instancji wskazał w uzasadnieniu m.in., iż osobami uprawnionymi do zwrotu przedmiotowych nieruchomości są: J. z B. T.K. w 1/2 cz. i Z.B.T. w 1/2 cz. i w związku z tym zwrócono się do wnioskodawców o przedłożenie stosownych wniosków pochodzących od osób uprawnionych lub ich spadkobierców. W związku z faktem, iż ani A.B.T. ani L.K. nie złożyli żadnych dokumentów, nie wykazując tym samym wyłącznej legitymacji do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości orzeczono o odmowie zwrotu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A.B. działający w imieniu własnym i L.K. oraz E.K.-K. , działająca w imieniu własnym i jako pełnomocnik matki L.K. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Wojewoda odmówił A.B. , działającemu w imieniu własnym i L.K. , przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewoda stwierdził, iż odwołanie A.B. , działającego w imieniu własnym i L.K. , zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Natomiast rozpatrując odwołanie E.K.-K. Wojewoda decyzja z dnia [...]/11.2009r znak: [...] działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j: Dz. .U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 127 § 1 k.p.a. przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu l instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie i literaturze powszechnie przyjęty jest pogląd, że kategoria interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Artykuł ten, w sposób precyzyjny określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu. Zgodnie z tym przepisem, legitymację posiada przede wszystkim poprzedni właściciel nieruchomości. Jeżeli wywłaszczona nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności, jej zwrot może nastąpić tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli. W wypadku śmierci poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, legitymację procesową w sprawie o zwrot nieruchomości posiada jego spadkobierca tj. osoba, która nabyła spadek stosownie do obowiązujących przepisów prawa cywilnego (art. 922 i nast. k.c.). Rozpatrując odwołanie, organ orzekający zobowiązany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny dopuszczalności odwołania pod względem formalnym, tj. ustalić, czy zażalenie złożyła osoba mająca przymiot strony oraz czy zostało złożone w ustawowym terminie. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek A.B.T. i L.K. . Organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego zebranego w aktach przedmiotowej sprawy i w oparciu o nią ustalił, iż L.K. pełnomocnictwem z dnia 26 maja 2009 r. upoważniła E.K.-K. do działania w jej imieniu, a co za tym idzie E.K.-K. , w chwili składania odwołania od decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] nie była spadkobierczynią po L.K. , lecz działała jedynie jako jej pełnomocnik. Wobec tego E.K.-K. nie będąc stroną niniejszego postępowania nie mogła skutecznie wnieść we własnym imieniu odwołania od decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2009 r. W tym stanie rzeczy, wobec faktu złożenia odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki: nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4 obr. [...] pół. w Z. , należało umorzyć postępowanie odwoławcze. Dalej organ wskazał, że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa" (tak w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 ). Organ powołał także wyrok WSA w Warszawie z 21.05.2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 183/07, LEX nr 347051 i stwierdził, że odwołanie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł A.B. , L.K. i E.K.-K. , przedstawiając w niej zarzuty kwestionujące merytoryczne rozstrzygnięcie organu l instancji w przedmiocie odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Dalsze zarzuty skarżących zmierzają do podważenia postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2009r.nr [...] stwierdzającego, iż odwołanie L.K. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...].11. 2009r. znak: [...] , jak też decyzja organu l instancji Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] Starosta T. , nie naruszają prawa - przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji w sposób prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Organ l instancji w swojej decyzji stwierdził, że brak jest podstaw do zwrotu przedmiotowych nieruchomości, ponieważ nie wiadomo czy wniosek o zwrot tych nieruchomości pochodzi od wszystkich uprawnionych wnioskodawców, następców prawnych poprzednich współwłaścicieli tj. J. z B.T. i Z.B.T. Ustalenia organów obu instancji w tym zakresie są prawidłowe. Organ II instancji ustalił też, że decyzja z dnia [...].02.2009r. znak: [...] stała się ostateczna z dniem 30.03.2009r. Z akt administracyjnych sprawy -wynika też, że Wojewoda postanowieniem z dnia [...].072009r. znak: [...], po rozpoznaniu wniosku z dnia 30.04.2009r. A.B. działającego w imieniu własnym i L.K. , odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty T. z dnia [...].02.2009r. znak: [...], gdyż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony po terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia, a ponadto skarżący A.B. Wojewoda kolejnym postanowieniem z dnia [...].07.2009r. znak: [...] stwierdził, że odwołanie wniesione w dniu 30.05. 2009r. przez A.B. działającego w imieniu własnym i L.K. , zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 k.p.a. Postanowienie to organ wydał na podstawie art. 134 k.p.a. Skarżąca L.K. działająca przez córkę E.K.-K. oraz E.K.K. działająca w imieniu własnym w dniu 15.06.2009r. ( vide: prezentata poczty na liście nadania) złożyły odwołanie od decyzji organu l instancji z dnia [...].02.2009r. znak: [...], doręczonej skutecznie L.K. w dniu 16.03.2009r. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...].11. 2009r. umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołanie L.K. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia natomiast co do E.K.K. organ stwierdził, że w toku postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie była ona uznana za stronę postępowania w rozumieniu art.28 k.p.a. i w związku z tym nie mogła złożyć skutecznie odwołania. Organ ustalił też, że wnioskodawcy A.B. i L.K. nie wykazali aby z wnioskiem o zwrot przedmiotowych nieruchomości wystąpili wszyscy uprawnieni spadkodawcy poprzednich współwłaścicieli, zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. 2004r, Nr 261, póz. 261 ze zm.). Z tych powodów organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze na zasadzie art. 105 §1 k.p.a. Skargę do WSA złożyli A.B.,, i L.K. działająca przez pełnomocnika - córkę E.K.K. oraz E.K.K. działająca w imieniu własnym (vide: k. [...] akt sądowych podpisanie skargi przez L.K. oraz E.K.K. i k. [...] pełnomocnictwo). W skardze podnoszą głównie merytoryczne zarzuty dotyczące tego, że przedmiotowe nieruchomości nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia. Odnosząc się do nich należy stwierdzić, że są one bezpodstawne, ponieważ organ administracji publicznej przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania czy wniosek nie zawiera braków formalnych, o których mowa w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.2009r. o gospodarce nieruchomościami, a więc czy z takim wnioskiem wystąpili wszyscy uprawnieni poprzedni współwłaściciele lub ich następcy prawni. Wnioskodawcy tego nie wykazali, a zatem brak było podstaw do ustalania przesłanek zbędności na cel określony w wywłaszczeniu, o których mowa w art. 136 i art. 137 ustawy o u.g.n., skoro z takim wnioskiem nie wystąpiły wszystkie uprawnione do tego osoby. Organy obu instancji w sposób prawidłowy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy dokonując właściwych ustaleń faktycznych sprawy, jego oceny, a także wskazując na zastosowanie prawidłowo przepisów prawa materialnego które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia wydanych decyzji w sprawie. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.