III SA/Po 80/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-05-28

Skład orzekający: Barbara Koś, Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje prawo do płatności bezpośrednich i uzupełniających, jeśli w dniu 31 maja roku, w którym złożył wniosek, nie posiadał faktycznie i rolniczo nie użytkował spornych działek rolnych, mimo wcześniejszego wykonywania na nich prac polowych?
Ratio decidendi
Rolnikowi przysługuje prawo do płatności bezpośrednich, jeżeli w dniu 31 maja roku, w którym złożył wniosek, posiadał grunty rolne i utrzymywał je zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. W niniejszej sprawie skarżący nie spełnił przesłanki posiadania i faktycznego użytkowania spornych działek w kluczowym terminie, gdyż zaprzestał prac polowych w kwietniu 2008 r. na skutek sprzeciwu administratora gruntów i braku pewności co do zawarcia umowy dzierżawy. Posiadanie gruntu rolnego warunkujące uzyskanie płatności musi mieć charakter trwały, a nie sporadyczny.
Stan faktyczny
Rolnik K. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełniających na rok 2008. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że skarżący nie spełnił warunku utrzymywania gruntów zgodnie z normami oraz nie był użytkownikiem spornych działek w dniu 31 maja 2008 r. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak posiadania spornych działek przez skarżącego w kluczowym terminie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 16 listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Górecka Decyzją z dnia 3.08.2009 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił K. K. przyznania płatności na rok 2008, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 15 maja 2008 r. K. K. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2008, w którym zadeklarował działki nr nr: 23/1, 25, 12/1, 16, 23/2, 1349, 33, 38, 1181, 1295. W wyniku kontroli administracyjnej ujawniono, że działki nr nr: 23/1, 25 i 12/1 zostały również zadeklarowane przez Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa M. w K. Gospodarstwo Rolne SP złożyło wyjaśnienia (załączając faktury zakupu środków chemicznych i wykonania usługi chemicznego niszczenia chwastów), w których podano w szczególności, że w dniu 4 kwietnia 2008 r. został przeprowadzony przetarg ustny na dzierżawę nieruchomości (sporne działki), który wygrał K. K., lecz nie złożył odpowiedniego zabezpieczenia czynszu dzierżawnego, w związku z czym nie doszło do zawarcia umowy dzierżawy; nieruchomości znajdują się w administrowaniu Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa M., w dniu 17.04.2008 r. Gospodarstwo to złożyło wniosek o płatności do gruntów jako ugorów, a w lipcu 2008 r. przeprowadziło zabiegi chemicznego niszczenia chwastów. K. K. złożył oświadczenie, w którym podał, że użytkuje rolniczo sporne działki, a za fakt niezawarcia umowy dzierżawy odpowiada ANR Oddział Terenowy w Poznaniu. Pracownicy Biura Powiatowego ARiMR przeprowadzili w dniu 26 stycznia 2009 r. wizytację terenową, podczas której sporządzono dokumentację fotograficzną i odebrano oświadczenia od osób mieszkających w sąsiedztwie spornych działek: S. R. i L. A., którzy podali, że nie widzieli, aby K. K. wykonywał jakiekolwiek zabiegi uprawowe na spornych działkach, natomiast w czerwcu lub lipcu 2008 r. GRSP M. wykonało oprysk. W dniu 10 marca 2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Komendy Powiatowej Policji w T., w którym wskazano, że w okresie od 23.04.2008 r. do 20.05.2008 r. prowadzone były pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w T. czynności sprawdzające dotyczące nielegalnego użytkowania lub możliwego przywłaszczenia przez K. i J. K. gruntów rolnych, będących w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu. Do akt sprawy włączono odpis notatki urzędowej z dnia 9 maja 2008 r. z przeprowadzonych czynności sprawdzających, w której wskazano, że w dniu 23.04.2008 r. do KPP w T. wpłynęło pisemne zawiadomienie ANR OT w Poznaniu reprezentowanej przez A. M. – przedstawiciela administratora GRSP M. w K. o popełnieniu przestępstwa polegającego na nielegalnym użytkowaniu lub nawet możliwym przywłaszczeniu przez K. i J. K. gruntów rolnych ANR OT w Poznaniu, którzy samowolnie wykonywali wstępne wiosenne prace agrotechniczne; w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających ustalono, że : - od dnia 26.02.1999 r. do grudnia 2003 r. K. i J. K. dzierżawili nieruchomości rolne od ANR OT w Poznaniu na podstawie umowy dzierżawy, następnie do 2007 r. użytkowali te grunty bezumownie, - w dniu 4.04.2008 r. K. K. wygrał przetarg na dzierżawę gruntów ANR i do dnia 25.04.2008 r. miał złożyć zabezpieczenie wylicytowanego czynszu dzierżawnego za okres 15 miesięcy, stanowiącego równowartość [...]dt pszenicy rocznie (wg wyliczeń GRSP M. [...] zł), - wg informacji uzyskanych od K. K. w dniu 25.04.2008r. złożył on w siedzibie GRSP M. odpisy ksiąg wieczystych własnych gruntów rolnych, które stanowić miały zabezpieczenie żądanego czynszu dzierżawnego, lecz zażądano od niego wyceny przez biegłego rzeczoznawcę przedmiotowych gruntów i nie wyrażono zgody na przesunięcie terminu dostarczenia tej wyceny; w dniu 28.04.2008 r. K. K. podjął kolejną – bezskuteczną próbę wyjaśnienia okoliczności związanych z zawarciem umowy dzierżawy, - w kwietniu 2008 r. K. i J. K. rozpoczęli wykonywanie wstępnych prac polowych i zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach; w połowie kwietnia 2008 roku na działkach 12/1 i 23/1 częściowo wykonali tzw. "talerzowanie" po pasach pozostawionej słomy ze żniw roku 2007, natomiast na działce 25 wykonali na obszarze około ½ jej powierzchni orkę oraz bronowanie; innych prac polowych na wylicytowanych gruntach nie wykonywali, a zaprzestali dalszych prac po dniu 25.04.2008r. kiedy po spotkaniu z administratorem Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa M. wiadome było, iż może nie zostać podpisana z K. K. umowa dzierżawy w/w gruntów rolnych; fakt wykonywania w/w prac polowych potwierdzony został przez prowadzącego czynności w dniu 08.05.2008r. w trakcie oględzin działek oraz z mieszkańcami S. zamieszkującymi w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowych działek. Do akt włączono także odpis postanowienia Komendy Powiatowej Policji w T. z dnia 20 maja 2008 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w ww. sprawie wobec stwierdzenia braku ustawowych znamion czynu zabronionego z art. 284 § 1 kk. W toku postępowania przesłuchano stronę – K. K., który wyjaśnił, że umowa dzierżawy z 1999 r. została zerwana jednostronnie z dniem 15.01.2004 r., lecz użytkował on grunty bezumownie, płacąc czynsz (posiada faktury dotyczące okresu od 2004 do 2006 roku); po rozstrzygnięciu przetargu i złożeniu wyceny przez biegłego nieruchomości wskazanej jako zabezpieczenie, GRSP zgłosiło zarzuty do wyceny i nie przyjęło kolejnej opinii a następnie – w dniu 23.12.2008 r. ogłosiło kolejny przetarg. Przesłuchani w charakterze świadków: L. A. i S. R. skorygowali wcześniejsze oświadczenia, wskazując, że błędnie myśleli, że oprysk wykonywał reprezentant GRSP M. Natomiast świadek F. M. podał, że wykonywał zabiegi agrotechniczne na rzecz K. K. w kwietniu 2008 r. Świadek J. K. (ojciec K. K.) potwierdził wykonywanie prac polowych na spornych działkach, wskazując że zostały zakończone po interwencji z Policji, tj. koniec kwietnia, początek maja 2008 r. Świadek R. K. (kuzyn K. K.) podał, że pomagał K. K. w wykonywaniu prac polowych na spornych działkach, wskazując że zostały zakończone pod koniec kwietnia, początek maja 2008 r., potwierdził również, że na przełomie września / października 2008 r. był wykonywany oprysk z ramienia GRSP M. GRSP złożyło odpisy notatek służbowych z kwietnia 2008 r. oraz zawiadomień o przestępstwie świadczących o nielegalnym wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych; notatka z dnia 25.04.2008 r. wskazuje również, że K. K. przedstawił jako zabezpieczenie odpisy kw z wpisami wcześniejszych hipotek na rzecz ANR, w związku z czym (jak również z uwagi na brak wyceny) nie mogły być przyjęte jako zabezpieczenie; druga notatka z dnia 25.04.2008 r. wskazuje, że K. K. zaprzeczył, jakoby wykonywał jakiekolwiek prace agrotechniczne po dniu 14.04.2008 r. W dniu 22 czerwca 2009 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym podtrzymano dotychczasowe twierdzenia i wyjaśnienia strony dotyczące użytkowania spornych działek. Na żądanie strony przesłuchano dodatkowo A. M. – przedstawiciela administratora GRSP M., który m.in. potwierdził informacje zawarte w ww. notatkach służbowych, ponadto wskazał, że sporne działki od lipca 2007 r. były administrowane przez GRSP M. do 30.01.2009 r., gdy protokołem zdawczo – odbiorczym zostały przekazane innemu dzierżawcy; ponadto potwierdził użytkowanie działek przez K. K. w kwietniu 2008 r. oraz wykonanie oprysku przez GRSP M. w lipcu 2008 r. W świetle powyższych okoliczności organ I instancji uznał, że K. K. na dzień 31 maja 2008 r. był użytkownikiem spornych działek, jednakże nie spełnił wszystkich kryteriów kwalifikujących grunt do przyznania płatności z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051), a mianowicie wymogu utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. K. K. składając wniosek o przyznanie płatności zdeklarował na spornych gruntach "ugór", jednakże – jak wynika z materiału dowodowego - jedynie częściowo dokonał na spornych gruntach zabiegów przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, na co wskazują informacje zawarte w notatce urzędowej z dnia 09.05.2008r. z przeprowadzonych czynności sprawdzających. Zdaniem organu nie można uznać zabiegu talerzowania "po pasach słomy" jako zabiegu wystarczającego, by ugór spełnił wymagane przepisami normy, a także, by przedmiotowe działki można było zgłosić do płatności. Ponadto zabieg orki i bronowania wykonany jedynie na części działki (działka ewidencyjna nr 25) nie kwalifikuje jej do objęcia płatnością w całości, lecz w ¾ jej powierzchni. Procentowa różnica w powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej w ramach jednolitej płatności obszarowej wyniosła 98,59 %, wobec czego odmówiono tej płatności. W związku z niespełnieniem warunku przyznania jednolitej płatności obszarowej, odmówiono również płatności uzupełniającej zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy. Organ odstąpił natomiast od wymierzenia sankcji w związku z zawyżeniem powierzchni użytkowanej rolniczo, uznając że producent w momencie przeprowadzania zabiegów uprawowych działał w dobrej wierze, biorąc pod uwagę wygranie przez niego przetargu oraz ciągłość użytkowania spornych gruntów. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych płatności za rok 2008, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżący nie spełnia warunku wymienionego w tym przepisie oraz art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie prowadził postępowania dowodowego celem ustalenia innych okoliczności niż tylko potwierdzenie stanu posiadania nieruchomości. Zdaniem skarżącego prace na polu polegające na obróbce całego pola broną talerzową (potwierdzone zeznaniami świadka – F. M. i strony – K. K.) spełniają warunek, o jakim mowa w § 4 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12.03.2007 r. w sprawie minimalnych norm. Natomiast organ ograniczył się wyłącznie do cytowania fragmentów materiału dowodowego, a nie dokonał oceny tego materiału; z wyrwanych z kontekstu fragmentów zeznań świadków i stron wyciągnął wnioski nieuprawnione. Decyzją z dnia 16.11.2009 r., nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe – wbrew zarzutom odwołania – nie wykazało, że skarżący spełnia warunki z art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Według organu II instancji skarżący nie tylko nie spełnia warunku utrzymywania gruntów zgodnie z normami, ale przede wszystkim nie był w posiadaniu spornych działek w dniu 31 maja 2008 r., co potwierdza notatka urzędowa z czynności sprawdzających z dnia 9 maja 2008 r., gdzie wskazano, że K. i J. K. zaprzestali prac agrotechnicznych na spornych działkach po dniu 25.04.2008 r., kiedy to po spotkaniu z administratorem GRSP M. wiadome było, że może nie zostać podpisana umowa dzierżawy oraz – przede wszystkim - informacja z dnia 19 marca 2009 r. uzyskana od samego skarżącego podczas przesłuchania, w której podał, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na spornych gruntach pod koniec kwietnia, co było główną przyczyną niedokonania zasiewu, a także notatka służbowa z dnia 25.04.2008 r. sporządzona przez administratora GRSP M., w której odnotowano, że podczas rozmowy K. K. oświadczył, że po dniu 14.04.2008 r. nie dokonywał żadnych prac agrotechnicznych i nie zlecał komukolwiek wykonywanie prac polowych na spornych gruntach. W oparciu o materiał dowodowy sprawy, w tym w szczególności wyżej powołane dowody organ II instancji uznał, że odwołujący uprawiał sporne grunty, jednakże czynności uprawowe na spornych działkach były wykonywane przez niego i osoby mu pomagające w kwietniu 2008 r., co potwierdzają zeznania stron i świadków, w związku z czym nie był użytkownikiem spornych działek w dniu 31 maja 2008 r. ("zszedł" ze spornych gruntów w kwietniu 2008 r.), ani nawet w dniu złożenia wniosku o płatności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżący nie spełnił również drugiego warunku przyznania płatności – utrzymywania gruntów zgodnie z normami, gdyż nie wykonał zabiegów uprawowych na całości spornego gruntu, dodając, że skarżący władał tymi działkami wyłącznie do kwietnia 2008 r. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenia i rozważania organu I instancji, wobec czego stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję K. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, zarzucając naruszenie: art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżący nie spełnia warunków wymienionych w tym przepisie oraz art. 3 ww. ustawy i art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący był w posiadaniu spornych działek w dniu 31 maja 2008 r., o czym świadczy fakt, iż w kwietniu 2008 r. wykonywał prace polowe na przedmiotowych działkach, zaś w maju 2008 r. nie wykonywał prac polowych z uwagi na to, że wszelkie prace potrzebne do utrzymania gruntów zgodnie z normami wykonał już w kwietniu 2008 r., co nie zmienia faktu, iż w dniu 31 maja 2008 r. wciąż pozostawał w ich władaniu. Natomiast Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa nie wykazało swojego posiadania na dzień 31 maja 2008 r., lecz wskazało jedynie na wykonanie w lipcu 2008 r. zabiegu chemicznego niszczenia chwastów, przy czym przedłożone faktury nie wskazują, że dotyczyły one spornych gruntów. Samo zakończenie prac polowych w kwietniu 2008 r. nie świadczy zdaniem skarżącego o tym, że grunty nie były utrzymywane zgodnie z normami. Organ II instancji pominął, że w ramach tych norm mieści się ugór, w tym ugór zielony, czyli pole zarastające chwastami segetalnymi i samosiewami zbóż. Organ powinien rozstrzygnąć sporną kwestię, który z podmiotów ubiegających się o płatności władał faktycznie spornymi gruntami w dniu 31 maja 2008 r. Ustalając, że skarżący nie był w faktycznym posiadaniu tych gruntów, winien ustalić zarazem, że drugi podmiot – GRSP M. pozostawało w jego faktycznym władaniu na dzień 31 maja 2008 r. Tymczasem z dowodów zebranych w toku postępowania nie wynika, że podmiot ten posiadał sporne grunty, a jedynie okoliczność chemicznego niszczenia chwastów w lipcu 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 25.03.2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Natomiast organ II instancji w piśmie z dnia 1.04.2010 r. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, dodatkowo podnosząc, że przedmiotem badania było jedynie posiadanie spornych gruntów przez skarżącego, a nie przez GRSP M., gdyż ten drugi podmiot nie był stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższej regulacji wynika, że o prawie do płatności przesądza posiadanie, nie zaś tytuł prawny do gruntów. Według przepisu art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z który łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie oznacza więc fizyczne władztwo nad rzeczą, któremu towarzyszy element psychiczny – zamiar władania rzeczą dla siebie. Dla istnienia posiadania nie jest przy tym konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy, lecz wystarczy, aby istniała możliwość takiego korzystania. Dla przyznania płatności nie jest jednak wystarczające samo posiadanie działek rolnych, konieczne jest również faktyczne rolnicze użytkowanie tych gruntów (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżący spełnił przesłanki przyznania wnioskowanych płatności do działek rolnych nr nr 23/1, 25 i 12/1, których administratorem jest Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa M. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący był dzierżawcą spornych działek od 1999 r. do 2004 r., kiedy to umowa dzierżawy została wypowiedziana przez Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa. Następnie skarżący bezumownie użytkował sporne działki, płacąc z tego tytułu czynsz, co wynika z przedłożonych przez skarżącego faktur za bezumowne korzystanie z gruntów za okres od 2004 do końca 2006 r. Natomiast w istotnym w sprawie 2008 roku skarżący wykonywał zabiegi agrotechniczne (talerzowanie, orka, bronowanie) na spornych działkach jedynie w miesiącu kwietniu. Zaprzestał tych czynności pod koniec kwietnia, co wynika jednoznacznie ze zgromadzonych dowodów, w tym w szczególności notatki urzędowej Komendy Powiatowej Policji z dnia 9 maja 2008 r. z przeprowadzonych czynności sprawdzających (k. 28 akt administracyjnych), w której podano, że K. i J. K. zaprzestali prac polowych na spornych działkach po dniu 25 kwietnia 2008 r., kiedy po spotkaniu z administratorem GRSP M. wiadome było, że może nie zostać podpisana umowa dzierżawy ze skarżącym oraz zeznań samego skarżącego złożonych w charakterze strony, w których podał, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na spornych gruntach pod koniec kwietnia 2008 r. (k. 21 akt administracyjnych) a także zeznań świadka J. K. (ojca skarżącego), który również wskazał, że wraz ze skarżącym zakończyli prace pod koniec kwietnia/ początek maja 2008 r. po tym jak funkcjonariusz Policji poinstruował ich, by zaprzestali dalszych prac (k. 21 a akt administracyjnych). Nie ulega zatem wątpliwości, iż zarówno na dzień 31 maja 2008 r. jak i w okresie późniejszym skarżący nie użytkował rolniczo spornych działek, a jednocześnie był pozbawiony możliwości władania nimi. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie argumenty skarżącego, że wszelkie konieczne zabiegi zostały wykonane w kwietniu 2008 r., wobec czego nie było potrzeby wykonywania dalszych prac polowych w okresie późniejszym, gdyż – jak wynika z materiału dowodowego – zabiegi agrotechniczne podjęte w kwietniu 2008 r. zostały wykonane jedynie częściowo – na działkach 12/1 i 23/1 częściowo wykonali tzw. "talerzowanie" po pasach pozostawionej słomy ze żniw roku 2007, natomiast na działce 25 wykonali na obszarze około ½ jej powierzchni orkę oraz bronowanie (zob. notatka urzędowa Komendy Powiatowej Policji w T. z dnia 9 maja 2008 r. - k. 28 akt administracyjnych). Jednocześnie nie sposób przyjąć, że skarżący obiektywnie miał możliwość i zamiar władania spornymi działkami od końca kwietnia 2008 r., biorąc pod uwagę, że przedstawiciel administratora GRSP M. sprzeciwił się użytkowaniu tych gruntów przez skarżącego i złożył zawiadomienie o przestępstwie (polegającym na bezprawnym użytkowaniu/ zawładnięciu spornymi działkami), w związku z czym zostały przeprowadzone przez Policję czynności sprawdzające. Ponadto już w dniu 25.04.2008 r. w rozmowie z administratorem GRSP M. skarżący powziął informację, że może nie dojść do zawarcia z nim umowy dzierżawy tychże działek ze względu na to, że skarżący nie posiadał w tym dniu, tj. w terminie złożenia zabezpieczenia czynszu dzierżawnego, stosownego zabezpieczenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący samowolnie zawładnął spornymi działkami i użytkował je w 2008 roku wyłącznie w miesiącu kwietniu, następnie – na skutek interwencji administratora gruntów, czynności sprawdzających Policji oraz informacji o tym, iż najprawdopodobniej nie dojdzie do zawarcia z nim umowy dzierżawy skarżący odstąpił od fizycznego użytkowania tych działek a jednocześnie obiektywnie nie miał możliwości ani zamiaru władania tymi gruntami. Skoro bowiem administrator spornych działek podejmował działania mające uniemożliwić mu korzystanie z tych gruntów (zawiadomienie o przestępstwie) oraz nie uznał proponowanego przez skarżącego zabezpieczenia czynszu dzierżawnego, a termin złożenia zabezpieczenia upływał z dniem 25 kwietnia 2008 r., to nie sposób przyjąć, że po tej dacie skarżący mógł się spodziewać zawarcia z nim umowy dzierżawy. Prawidłowo zatem przyjął organ odwoławczy, że warunek posiadania i użytkowania gruntów w postaci spornych działek na dzień 31 maja 2008 r. nie został w przypadku skarżącego spełniony. Posiadanie gruntu rolnego warunkującego uzyskanie płatności powinno bowiem mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może się wyrażać w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2007 r., II GSK 228/07). Jednocześnie – wobec braku spełnienia powyższej przesłanki, bezprzedmiotowe było badanie spełnienia pozostałych warunków przyznania płatności, w tym warunku utrzymywania gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, co w konsekwencji czyni również bezprzedmiotowymi zarzuty skarżącego dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego dla ustalenia innych okoliczności w sprawie oraz błędnego przyjęcia przez organ, że skarżący nie spełnił warunku utrzymywania spornych gruntów zgodnie z normami. Wbrew zarzutom skargi nie ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestia wykazania posiadania spornych działek przez Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa M. W przedmiotowej sprawie, zainicjowanej wnioskiem skarżącego istotne są bowiem jedynie ustalenia konieczne dla stwierdzenia, czy skarżący spełnił przesłanki przyznania wnioskowanych płatności, czemu organ uczynił zadość. W konsekwencji prawidłowe (jak wykazano powyżej) ustalenie, że skarżący nie był posiadaczem spornych gruntów, faktycznie użytkującym te grunty, nie rodziło konieczności ustalenia w tymże postępowaniu, w czyim faktycznie władaniu te grunty pozostawały. Mając powyższe na uwadze, jako że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ M. Górecka /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło