II SA/Op 185/10
WyrokWSA w Opolu2010-05-31
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wprowadza zmiany w organizacji ruchu komunikacyjnego i sposobie zagospodarowania terenów, narusza prawo, w szczególności przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa własności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza przepisów prawa. Wprowadzone zmiany dotyczące organizacji ruchu komunikacyjnego i sposobu zagospodarowania terenów, w tym ograniczenia prawa własności, mieszczą się w granicach "władztwa planistycznego" gminy i nie naruszają istoty prawa własności. Sąd uznał również, że procedura sporządzania planu została przeprowadzona prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki są niezasadne.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Opola w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kodeksu cywilnego. Spółka kwestionowała m.in. zapisy dotyczące lokalizacji dróg wewnętrznych, obsługi komunikacyjnej, wymogu wyznaczenia parkingu oraz przeznaczenia terenu. Wskazywała na naruszenie procedury sporządzania planu, w tym brak ponownego wyłożenia planu do publicznego wglądu po wprowadzeniu istotnych modyfikacji oraz brak informacji o sposobie rozpatrzenia uwag. Gmina Opole wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała jest zgodna z prawem, a zarzuty spółki są niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w M. na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 29 października 2009r., nr LVI/597/09 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
[...] S.A. w M. Oddział w O. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Opola z 29 października 2009 r., nr LVI/597/09, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulicy Górnej w Opolu.
Zarzucając naruszenie przepisu art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisu art. 1 ust. 2
w związku z art. 6 tej ustawy jak i przepisu art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, stosowanych odpowiednio do użytkownika wieczystego, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W wypadku nieuwzględnienia powyższych formalnych zarzutów odnoszących się do całości uchwały skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności części uchwały:
a) w zakresie § 11 pkt 43 ppkt 5) i 44 ppkt 3) przepisów szczegółowych w związku
z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego tj. w zakresie odnoszących się do Spółki zapisów o treści: "lokalizacja drogi wewnętrznej obsługującej teren U/P, łączącej się z drogą na terenie 2 U/P i zapewniającej obsługę komunikacyjną z terenu 30 KDD" oraz "lokalizacja drogi wewnętrznej obsługującej teren U/P, łączącej się z drogą na terenie 1 U/P
i zapewniającej obsługę komunikacyjną z terenu 30 KDD ";
b) w zakresie § 11 pkt 43 ppkt 6) przepisów szczegółowych w związku z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. w zakresie odnoszących się do Skarżącego zapisów o treści: "30 KDD" oraz "pośrednio poprzez drogę wewnętrzną na terenie 2 U/P" względnie w zakresie odnoszących się do Skarżącego zapisów w ppkt 6) w/w pkt. 43 § 11 przepisów szczegółowych i zmianę na rozwiązanie dotychczas obowiązujące to jest: " obsługa komunikacyjna od ulicy [...] terenu 29 KDD";
c) w zakresie § 11 pkt 43 ppkt 7) przepisów szczegółowych w związku z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego tj. w zakresie odnoszących się do Skarżącego zapisów o treści: " obsługa komunikacyjna dla transportu ciężkiego docelowo od terenu 7 KDL ",
d) w zakresie § 5 ust 2 pkt 2 lit c) ustaleń wspólnych w związku z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego tj.
w zakresie odnoszących się do Skarżącego zapisów o treści: "wymaga się wyznaczenia parkingu na terenie własnym inwestora, przyjmując wskaźnik 2 miejsca parkingowe na 100 m2 powierzchni użytkowej usług, bądź wyznaczenie parkingu przyjmując wskaźnik minimum 10 miejsc postojowych na 15 stanowisk pracy, lecz nie mniej niż 1 miejsce", a nadto przyjęcie rozwiązania dotychczas obowiązującego uwzględniającego istniejący parking w ciągu ulicy Drobiarskiej wzdłuż ogrodzenia zakładu, przy stwierdzeniu nieważności wprowadzonego przeznaczenia tej części terenu pod drogę 4 KDL, przy odpowiedniej modyfikacji treści § 11 pkt. 61 przepisów szczegółowych w związku z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego
e) w zakresie § 11 pkt 30 przepisów szczegółowych w związku z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego i zmianę przeznaczenia znajdującego się na wprost zakładu Skarżącego terenu oznaczonego symbolem 7 MNU, na przeznaczenie pod zabudowę usługową, a nie jak wynika
z opisu zawartego w w/w § 11 pkt 30 przepisów szczegółowych: "pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną" lub wydzielenie z tego terenu od strony Skarżącego pasa przeznaczonego pod zabudową usługową, podobnie jak to np. uczyniono
w przypadku terenu oznaczonego symbolami: 3 MNU i 3 U.
W uzasadnieniu strona podniosła, że w dniu 29 października 2009 roku Rada Miasta Opola podjęła uchwałę Nr LVI/597/09, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulicy Górnej w Opolu. Podjęta uchwała, narusza m.in. przepis art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 17 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie określa zasadnicze obowiązki organów uczestniczących w procesie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które w realiach zaskarżonej sprawy nie zostały dopełnione. Skarżąca te wadliwości wskazała Radzie Miasta Opola w ramach pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa, na które to pismo, odpowiedź otrzymała w dniu 30 grudnia 2009 roku. Odpowiadając na wezwanie Rada Miasta Opola lakonicznie stwierdziła, iż zaskarżona uchwała nie zawiera wad prawnych,
a zatem nie ma podstaw do jej uchylenia w całości lub w części.
W zaskarżonej sprawie projekt przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożony został do publicznego wglądu w terminie pomiędzy: 17 lipca a 14 sierpnia 2009 roku, a zakreślony termin do składania ewentualnych uwag do projektu, upływał w dniu 3 września 2009 roku.
Skarżąca w trybie przepisu art. 17 pkt. 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, złożyła uwagi do projektu, przy czym w żaden sposób nie została poinformowana o sposobie ich rozpatrzenia. Dopiero z następczych komunikatów prasowych dowiedziała się, iż w dniu 29 października 2009 roku, Rada Miasta Opola podjęła zaskarżoną uchwałę o uchwaleniu planu. Po zapoznaniu się z treścią uchwały i załączników do niej okazało się, iż część uwag strony została uwzględniona
(w szczególności: zmieniono treść § 5 ust. 2 pkt. 5 i dodano pkt. 6 ).
Po rozpatrzeniu uwag do projektu planu wprowadzono istotne jego modyfikacje, w porównaniu do jego pierwotnej ( wyłożonej do publicznego wglądu ) wersji, a w zakresie już tylko terenów bezpośrednio odnoszących się do spółki,
w szczególności w § 11 pkt 43 ppkt 5) i 6) i 44 ppkt 3) i 4) przepisów szczegółowych, dodatkowo nakazano na terenie skarżącej (1 U/P/) zlokalizować drogę wewnętrzną obsługującą cały teren U/P mającą łączyć się z drogą wewnętrzną na terenie (2 U/P)
i zapewniać obsługę komunikacyjną od terenu: 30 KDD, czego wcześniej, w ramach przedłożonego projektu planu - nie regulowano. Nadto, w ramach § 11 pkt 43 ppkt 6) wprowadzono zapis zgodnie z którym, cała obsługa komunikacyjna z terenu 3 JCDL, 4KDL, 5KDL, 7 KDL i 30 KDD odbywać się ma za pośrednictwem w/w drogi wewnętrznej na terenie 2 U/P.
Naruszono art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności nie nastąpiło ponowienie uzgodnień, jak i ponowne wyłożenie planu do publicznego wglądu ( art. 17 pkt. 10 w związku z art. 17 pkt. 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ), celem umożliwienia złożenia stronie uwag i wniosków w trybie w/w przepisu art. 17 pkt. 11 ustawy, które odnosiłyby się do wprowadzonych modyfikacji. W rezultacie tych uchybień, przedłożono Radzie Miasta Opola do uchwalenia projekt planu w takiej wersji, która częściowo w ogóle nie była przedmiotem uzgodnień, a Rada Miasta Opola, przedłożony projekt uchwaliła. Wskazywane powyżej naruszenie przepisów prawa stanowi równocześnie istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu, albowiem po pierwsze, ustawodawca w przepisach ustawy o planowaniu przestrzennym i zagospodarowaniu, nie pozwala organom gminy na jakiekolwiek wartościowanie uwag do planu czy też dokonanych zmian projektu, po wtóre zaś, nie można co najmniej wykluczyć, iż identyfikowane powyżej naruszenie trybu uchwalania planu, miało wpływ na treść dokonanych ostatecznie ustaleń planistycznych.
Skutkiem powyższego powinno być stwierdzenie nieważności całej uchwały.
Zdaniem strony uchwalony plan narusza równocześnie przepisy materialnoprawne, a w szczególności przepisy art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przepis art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, stosowane odpowiednio do użytkownika wieczystego. Wprowadzone ostatecznie do przepisów szczegółowych planu zapisy § 11 pkt 43 ppkt. 5) i 6) jak i pkt 44 ppkU 3) przepisów szczegółowych, nie uwzględniają m.in.
i tego, iż w dniu 08 września 2009 roku, Skarżący dokonał sprzedaży m.in. całego terenu oznaczonego na planie symbolem 2 U/P, na rzecz osoby trzeciej, a zatem zagadnienie lokalizacji drogi wewnętrznej. Na przeszkodzie wprowadzonej lokalizacji stoją jednak przede wszystkim przyczyny związane z właściwościami tego fragmentu terenu przez który miałaby przebiegać zamierzona droga wewnętrzna,
a w szczególności ta ważna okoliczność, iż na zaplanowanym przebiegu drogi komunikacyjnej znajduje się most rzeczny, którego właściwości techniczne, nie pozwalają na przeprowadzenie przez niego obsługi komunikacyjnej.
Strona podkreśliła, iż poprowadzenie obsługi komunikacyjnej w sposób zamierzony w uchwalonym planie, a więc za pośrednictwem drogi wewnętrznej, jak
i docelowo w ogóle od strony terenu oznaczonego symbolem: 7 KDL (dla transportu ciężkiego), wymagałoby rozwiązań technicznych na terenie zakładu Skarżącego, które nie są możliwe do zrealizowania z uwagi na istniejącą zabudowę zakładu
i właściwości terenu, jak i uniemożliwiłoby stronie wypełnienie wymogów weterynaryjnych dotyczących konieczności rozdzielenia i nie krzyżowania się (także wewnątrz zakładu) dróg komunikacyjnych dowozu [...] oraz wywozu odpadów poprodukcyjnych z drogami wywozu gotowych produktów, na co akurat strona zwracała uwagę w ramach uwag do projektu planu (złożonych w dniu 3 września 2009 roku), z powołaniem się na konieczność posiadania dwóch odrębnych wjazdów na teren zakładu oraz przepisy rozporządzenia WE 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.
Kwestionowane powyżej rozwiązania planistyczne uniemożliwiają w praktyce korzystanie przez stronę z terenu oznaczonego symbolem: 1 U/P (na którym zlokalizowana jest produkcja), zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem,
a w konsekwencji jako stanowiących naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przepisu art. 140 k.c, stosowanych odpowiednio do użytkownika wieczystego, powinna zostać stwierdzona ich nieważność.
Uwagi powyższe, nawiązujące do naruszeń wskazanych powyżej przepisów prawa, w równym stopniu odnoszą się zresztą do zapisu § 5 ust 2 pkt 2 lit c) oraz § 11 pkt 61 przepisów szczegółowych, w związku którymi do zapisami nałożono na spółkę obowiązek wyznaczenia parkingu na terenie zakładu, pomijając parking aktualnie istniejący, którego teren według kwestionowanych powyżej zapisów planu miałby zostać przeznaczony pod: tereny zielone, przy uwzględnieniu szerokości drogi 4 KDL określonej na 12 m i odpowiednio 6 m. W związku z charakterem prowadzonej przez spółkę produkcji parking musi znajdować się poza ścisłym terenem (ogrodzeniem) zakładu, a nadto w związku
z postanowieniami zawartej przez stronę umowy na dofinansowanie modernizacji zakładu, na podstawie której wykonano w 2005 roku parking i zmodernizowano ulicę [...], spółka nie może zmienić sposobu wykorzystywania terenu przeznaczonego pod parking (ani też zbyć tego terenu), pod sankcją zwrotu dotacji przyznanej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 — 2006".
Interes prawny spółki oparty jest m.in. bezpośrednio na odpowiednio stosowanych do użytkownika wieczystego, przepisach dotyczących prawa własności
i jego zakresu zawartych w art. 140 k.c. i nast. k.c. Skoro bowiem spółka jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych zaskarżoną uchwałą, to zaskarżona uchwała wprost dotyczy jej sytuacji prawnej.
W odpowiedzi na skargę Gmina Opole wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podkreślono, że Rada Miasta Opola podjęła uchwałę nr LVI/597/09
z dnia 29 października 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej w Opolu. Uchwałę tę wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych pismem nr [...] z dnia 3 listopada 2009 r. przekazano Wojewodzie Opolskiemu w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi. Pismem nr [...] z dnia 4 grudnia 2009 r. Wojewoda Opolski stwierdził zgodność uchwały z przepisami prawnymi. Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego w dniu 29 grudnia 2009 r. nr 116 poz. 1774 i weszła w życie w dniu 28 stycznia 2010 r.
W dniu 16 listopada 2009 r. spółka [...] na zasadzie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwała Radę Miasta Opola do usunięcia naruszenia prawa w związku z cytowaną uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 29 października 2009 r. polegającego na naruszeniu m.in. art. 17 i art. 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi Rada Miasta Opola pismem nr [...] z dnia 28 grudnia 2009 r. poinformowała, że ww. uchwała nie zawiera wad prawnych, zatem nie ma podstaw do jej uchylenia w całości bądź części.
Po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu spółka wniosła uwagi, które zostały w większej części uwzględnione (w dokumentacji prac planistycznych str. 437 i 488 - poz. 28 w załączniku do zarządzenia [...] Prezydenta Miasta Opola z dnia 22 września 2009 r. w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu. W szczególności zmieniono § 5 ust. 2 pkt. 5 i 6 (zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).
Zapis § 5 ust. 2 pkt 2 lit c, traktuje nie o obowiązku wyznaczenia parkingu na terenie zakładu, a o wyznaczeniu parkingu na terenie własnym inwestora. Nie ma znaczenia, czy jest to ogrodzony teren zakładu, czy teren poza nim. Istotą jest konieczność zapewnienia pracownikom lub klientom odpowiedniej liczby miejsc postojowych.
Dojazd od strony północnej do [...] (od ul. [...]) jako docelowy został wskazany przez przedstawiecieli spółki w następstwie wniosku [...] o przejęcie przez Gminę Opole ul. [...] i [...]. Był to wynik kolejnych spotkań
i poczynionych ustaleń (por. pisma [...] 11 października 2004 r. i nr [...] z dnia 5 lipca 1996 r.). Sprawa ta toczyła się równolegle do procedury opracowania przedmiotowego planu miejscowego.
Według organu treść uchwały nie delimituje ilości wjazdów na teren U/P od terenu 7 KDL, a także nie przesądza o szczegółowej organizacji ruchu wewnątrz zakładu, tzn. o konkretnym przebiegu dróg wewnętrznych, ani o tym, czy drogi te będą się krzyżowały. Plan miejscowy określa ogólne zasady, które mają być stosowane wraz
z przepisami odrębnymi m.in. na etapie przygotowania dokumentacji projektowej do wniosku o pozwolenie na budowę bądź zmianę sposobu użytkowania.
Organ podkreślił też, że plan miejscowy stanowi o docelowych rozwiązaniach planistycznych w przedmiotowym rejonie i nie zostanie zrealizowany w dniu wejścia
w życie przedmiotowej uchwały. Jego realizacja będzie następowała sukcesywnie
w kolejnych latach bez określenia daty końcowej z inicjatywy właściciela bądź użytkownika wieczystego terenu. Zanim założenia planu zostaną zrealizowane, zastosowanie ma treść § 9, który stanowi: "Wszystkie tereny mogą być tymczasowo użytkowane w sposób dotychczasowy, pod warunkiem udostępnienia części gruntów dla realizacji dojazdów i uzbrojenia". Zapis ten dotyczy przedmiotu sprawy, albowiem dotyczy to istniejących dróg stanowiących drogi wewnętrzne, które takimi pozostają w planie. Zatem np. zmiana sposobu użytkowania, zmiana zagospodarowania terenu będzie wymagała zastosowania się do zasad ustalonych
w planie. Do tego czasu teren pozostaje użytkowany według dotychczasowych zasad.
Ponadto organ podniósł w odpowiedzi na skargę, że uwaga dotycząca umożliwienia dojazdu transportu ciężkiego do zakładu od ul. [...], została uwzględniona w następujący sposób:
a) w § 11 ust. 43:
dodano pkt 5 o treści: Lokalizacja drogi wewnętrznej obsługującej teren U/P, łączącej się z drogą wewnętrzną na terenie 2 U/P i zapewniającej obsługę komunikacyjną od terenu 30KDDr."
w pkt 6 traktującym o obsłudze komunikacyjnej dodano treść: "i30 KDD pośrednio poprzez drogę wewnętrzną na terenie 2 U/P",
w pkt 7 traktującym o obsłudze komunikacyjnej dla transportu ciężkiego dodano treść: "i 30 KDD pośrednio poprzez drogę wewnętrzną na terenie 2 U/P"
b) w § 11 ust.44:
dodano pkt 3 o treści: "Lokalizacja drogi wewnętrznej obsługującej teren U/P, łączącej się z drogą wewnętrzną na terenie 1 U/P i zapewniającej obsługę komunikacyjną od terenu 30 KDD,"
w pkt 4 traktującym o obsłudze komunikacyjnej dodano treść: "oraz poprzez drogę wewnętrzną."
Organ zważył, że dotychczasowa organizacja ruchu dla transportu ciężkiego do zakładu jest powodem konfliktów pomiędzy zakładem a mieszkańcami ul. Górnej i ul. [...] (także w tej sprawie złożono uwagi do projektu niniejszego planu miejscowego oraz stwarza zagrożenie ruchu na ul. [...] w miejscu skrzyżowania z ul. [...]. Skrzyżowanie to jest miejscem szczególnym, gdzie pod niekorzystnym kątem ok. 45° ograniczającym widoczność, krzyżuje się trasa wjazdowa do miasta - ul. [...] - z trasą linii kolejowej w kierunku K. Dodatkowo wjazd w kierunku ul. [...] jest zlokalizowany bezpośrednio za tym skrzyżowaniem. Nie ma zachowanych minimalnych parametrów, które są odpowiednie dla skrętu samochodów ciężarowych. Samochody te, jadąc od strony obwodnicy północnej są zmuszone do zjechania na przeciwny pas ruchu, aby zapewnić tym minimalny promień skrętu umożliwiający wjazd na ul. [...]. Manewr ten odbywa się także na terenie skrzyżowania z linią kolejową. Powyższe stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.
W związku z powyższym od kilku lat były prowadzone | rozmowy
z przedstawicielami zakładu odnośnie możliwości rozwiązania tej konfliktowej sytuacji.
Dokonano m.in. następujących ustaleń: docelowo zostanie zlikwidowany wjazd z ul. [...] w kierunku ul. [...], transport ciężki do zakładu docelowo będzie odbywał się nie ul. [...], a od strony ul. [...]. Ponadto ustalenia planu w rejonie ul. Górnej w Opolu nie mogą wykraczać poza granice opracowania i nie mogą ingerować w inny obowiązujący plan. Zaakcentowano, że zakład spółki [...] formalny i historyczny dojazd do swojego terenu ma zapewniony od ul. [...] (adres firmy: ul. [...]). Teren oznaczony w planie jako 30 KDD stanowi fragment istniejącej ul. [...], która włącza się do ul. [...]. Wprowadzone zapisy uwzględniają w tej części uwagę nr 28 i porządkują istniejący stan. Wymóg wprowadzenia drogi wewnętrznej łączącej tereny 1 U/P, 2 U/P i 30 KDD zapewni pośrednio dojazd do ul. [...] z terenu 1U/P w przypadku ewentualnej zmiany właściciela terenu 2 U/P. Przebieg drogi wewnętrznej, co prawda biegnący po istniejącej drodze, nie jest na rysunku ustaleniem obowiązującym,
a informacyjnym (§ 4 ust. 1 i ust. 2 uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej w Opolu). Jej przebieg może być zatem zmieniony z zachowaniem ogólnych zasad, tzn. przy zapewnieniu przejazdu z 1 U/P przez 2 U/P do ul. [...].
Organ nie podzielił zarzutu, iż po wprowadzeniu zapisu w § 11 ust. 43 pkt 6
o lokalizacji drogi wewnętrznej, obsługa komunikacyjna z terenu 3 KDL, 4 KDL, 5 KDL, 7 KDL i 30 KDD będzie się odbywała drogą wewnętrzną. Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 z późn. zm. - art. 1 i art. 2), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej kategorii dróg, krajowej, wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej.
Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych (w szczególności m.in. drogi dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców) są drogami wewnętrznymi. Jednoznacznie więc droga wewnętrzna ma służyć jedynie użytkownikom terenu U/P i nie będzie stanowiła tranzytowego połączenia ul. [...] z ul. [...].
Co do uwagi 5 organ podniósł, że OZD nie jest właścicielem przedmiotowego terenu. Uwaga ta została uwzględniona w części. W szczególności przeznaczenie terenu 23MN zmieniono na 7MNU z przeznaczaniem na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową z usługami, na którym nie określa się procentowego udziału obu funkcji w przeznaczeniu terenu. Teren ten może być użytkowany w całości jako teren mieszkaniowy lub usługowy, albo w dowolnych proporcjach zostać przeznaczony na obie funkcje. Przyjęcie takiego rozwiązania nie zmienia w istotny sposób zasad zagospodarowania terenu przestawionych w wersji projektu do publicznego wglądu, co nie skutkowało wymogiem ponowienia wyłożenia.
Reasumując, organ podkreślił ponownie, że zmiany dokonane w treści uchwały w § 11 ust. 43 i ust. 44 zostały wprowadzone po uwadze właściciela terenu, zamykają się w granicach terenów U/P, dotyczą zasad obsługi komunikacyjnej w ramach dróg wewnętrznych. Ze względu na wagę zmian, które dotyczą wewnętrznej organizacji mchu, nie jest wymagane ponowne wyłożenie do publicznego wglądu. Zakład (wcześniej ferma kurcząt i zakład produkcyjny) został zlokalizowany z prawnym
i faktycznym dojazdem od ul. [...]. Zatem warunki obsługi komunikacyjnej od terenu 30 KDD jako drogi publicznej nie zmieniają się i stanowią jeden z możliwych dojazdów.
Zmiany dokonane w treści uchwały w § 11 ust. 30 nie zmieniają istotnie zapisów,
a dają właścicielom dodatkowe możliwości zagospodarowania terenu.
Wprowadzone zmiany nie wchodzą w zakres uzgodnienia z żadnym organem uzgadniającym projekt, a zatem nie wymagały ponowienia uzgodnień.
Ustawa nie wartościuje uwag ani dokonanych w wyniku ich uwzględnienia zmian
w projekcie planu miejscowego. Oceny uwzględnionych uwag, dokonuje się pod kątem art. 17 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a mianowicie pod kątem konieczności ponowienia procedury, w tym ponowienia uzgodnień.
Skarżący podnosił, iż w żaden sposób nie został poinformowany o sposobie rozpatrzenia uwag złożonych do projektu planu. Podkreślić należy, iż do procedury sporządzania planu miejscowego nie ma zastosowania K.p.a. Natomiast informacje
o rozpatrzeniu wniesionych uwag są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej
w formie zarządzenia Prezydenta Miasta Opola, z uwzględnieniem ochrony danych osobowych.
Przy piśmie z 24 maja 2010 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy spółka podtrzymała stanowisko prezentowane w skardze, wykazując dodatkowo, że zbyła 8 września 2009 r. nieruchomość objętą jednostką planu 2 U/P oraz plan zagospodarowania zakładu z zaznaczonymi strefami "czystą" i "brudną" oraz
z uwagami wjazdowymi. W konkluzji wskazywano brak możliwości nowego zorganizowania ruchu wewnętrznego bez znacznych nakładów finansowych i zmian technologicznych do których spółka nie jest przygotowana.
W odpowiedzi na nie organ podniósł dodatkowo, że na potrzeby projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej w Opolu została sporządzona analiza własności nieruchomości. Analiza ta jest sporządzona pod kątem władania nieruchomościami przez m.in. gminę, Skarb Państwa, użytkowników wieczystych, osoby fizyczne, spółki handlowe, partie polityczne i stowarzyszenia. Nie analizuje się, kto jest właścicielem lub zarządcą poszczególnych nieruchomości. W kategorii osób fizycznych i spółek handlowych nie jest istotnym, kto jest konkretnym właścicielem. Nie ma to żadnego wpływu na ustalenia planu miejscowego. Przeprowadzenie takiej analizy nie jest wymogiem ustawy.
Gmina Opole nie jest odpowiedzialna za decyzje podejmowane przez właścicieli lub zarządców o kupnie lub sprzedaży nieruchomości oraz za konsekwencje tychże decyzji. Firma [...] w uwadze z dnia 3 września 2009 r. do przedmiotowego planu miejscowego wnosiła o umożliwienie dojazdu transportu ciężkiego do zakładu od strony ul. [...]. Fakt, że przejazd od ul. [...] do ul. [...] stanowi tymczasowe rozwiązanie i docelowo zostanie zamknięty, był stronie znany z uwagi na powyższe ustalenia planu miejscowego i prowadzone rozmowy z Gminą Opole od 2003 r. Zatem jedyną możliwością obsługi komunikacyjnej od ul. [...] był istniejący i projektowany dojazd od ul. [...]. Gmina Opole nie może brać odpowiedzialności za fakt, iż firma [...] zbywając użytkowanie wieczyste na terenie 2U/P nie zabezpieczyła odpowiednio swoich interesów i nie zapewniła sobie służebności drogowej na działce nr A, przez co pozbawiła się jednego z trzech możliwych dojazdów do zakładu.
Uwagi do przedmiotowego planu były zbierane do 3 września 2009 r. Firma [...] złożyła uwagę 3 września 2009 r., a część nieruchomości zbyła w dniu 8 września 2009 r., natomiast akt notarialny do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego wpłynął 16 września 2009 r., a zmiany
w ewidencji gruntów zostały wprowadzone dopiero 1 października 2009 r. Rozpatrzenie uwag do planu nastąpiło 22 września 2009 r., zatem wydział sporządzający plan miejscowy nie mógł się zapoznać ze zmianami w ewidencji gruntów przed rozpatrzeniem uwag. Przy czym po raz kolejny podkreślono, iż zmiana ta nie ma większego znaczenia dla ustaleń planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., akty prawa miejscowego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawo miejscowe podlegają kognicji sądu administracyjnego. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały
w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Dodać także trzeba, że jeśli chodzi o uchwały rady gminy, przywołany wyżej przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna
z prawem jest nieważna. Stąd należy przyjąć, że jeśli przepisy gminnego aktu prawnego pozostają w sprzeczności z przepisami ustawowymi, wówczas niewątpliwie mamy do czynienia z okolicznością istotnego naruszenia prawa.
Na wstępie wspomnieć trzeba także, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to
w niniejszej sprawie, iż skoro organ uchwalił i opublikował akt prawa miejscowego, który jest skarżony, zatem Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny zgodności tego aktu z przepisami prawa.
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powyższy przepis został wskazany wprost przez skarżącą spółkę, jako podstawa prawna przedmiotowej skargi i od niego należy rozpocząć badanie sprawy. Przepis ten reguluje bowiem przesłankę interesu prawnego, niezbędną do przyjęcia istnienia legitymacji procesowej czynnej osoby wnoszącej skargę.
Nie ma podstaw prawnych do tego, aby w istocie każdy, kto zamierza doprowadzić do usunięcia z obrotu prawnego uchwałę organu samorządu mógł skutecznie powoływać się na swój interes prawny zaś subiektywne przekonanie
o tym, iż został on naruszony kwestionowaną uchwałą miałoby być decydujące. Wręcz przeciwnie, sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej na danym terenie lub posiadanie prawa własności budynku albo prawa wieczystego użytkowania gruntu, nie może być wystarczające do przyjęcia, że przewidziane kwestionowaną uchwałą rozwiązanie narusza interes prawny danego podmiotu. Musi on przedstawiając swoje zarzuty kierowane przeciwko uchwale wykazać, iż ma ona bezpośredni i to niekorzystny wpływ na jego interes prawny, narusza ten interes, aby doprowadzić do rozpatrzenia skargi i podniesionych w niej zarzutów.
Uznanie skargi za zasadną jest możliwe wówczas, gdy zostanie wykazane naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego, zaś interes ten ma być bezpośredni i realny. Kwestionując uchwałę należy więc dowieść, iż narusza ona prawo wpływając negatywnie na sferę prawno-materialną skarżącego. Konieczne jest zatem wystąpienie bezpośredniości związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu,
a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
Jeżeli podstawą kontroli legalności uchwały jest brzmienie wymienionego art. 101 ustawy samorządowej, to warunkiem skuteczności wniesienia skargi do sądu celem zaskarżenia uchwały podjętej przez właściwy organ gminy jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz wykazanie przez wnoszącego skargę naruszenia jego interesu prawnego. Jak już przedstawiono wyżej w stanie faktycznym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wniesienie skargi w terminie zostały zachowane.
Dalej zważyć trzeba, że punktem odniesienia dla Sądu w ocenie całej działalności władz publicznych (w tym - stanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) jest zasada praworządności, zarówno
w znaczeniu ograniczenia kontroli sądowej do kryterium legalności (art.1 § 2 Prawa
o ustroju sądów administracyjnych), jak i konieczności wykazania się przez administrację publiczną podstawą prawną w każdym działaniu (art. 2 w zw. z art.7 Konstytucji RP).
Ograniczenia swobody planistycznej organu gminy wynikają z konstytucyjnej ochrony prawa własności nieruchomości. Trzeba w szczególności powołać się na treść art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Rzeczpospolita Polska chroni własność" oraz treść art. 64 ust. 2 i 4, w myśl którego "Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie,
w jakim nie narusza ona istoty prawa własności."
Jeżeli skarżąca zarzuca naruszenie przepisów ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym i Kodeksu cywilnego w zakresie prawa własności, to poza wskazanym art. 21 ust. 1 Konstytucji RP trzeba wskazać na art. 32. Stosownie do niego wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Treści tego przepisu nie można jednak rozumieć w ten sposób, że w demokratycznym państwie prawa nie ma miejsca na jakiekolwiek różnicowanie sytuacji prawnej obywateli i innych podmiotów. Równość wobec prawa to nakaz równego traktowania obywateli wobec obowiązującego prawa, a nie zakaz różnicowania ich sytuacji w stanowionych normach prawnych, w tym w zakresie sposobu wykonywania prawa własności w prawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ograniczenia takie gmina może ustanawiać na podstawie regulacji art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dozwalającej na zarówno pośrednie (poprzez studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy), jak i bezpośrednie (poprzez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego) ograniczenia sposobu wykonywania prawa własności w ramach przyznanych gminie uprawnień do decydowania o kształcie przestrzeni, doktrynalnie zwane władztwem planistycznym. To zaś oznacza, że prawo własności, mimo że konstytucyjnie chronione, nie jest prawem bezwzględnym i może doznawać ograniczeń. Expressis verbis dopuszcza je także Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc
z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania
z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych.
Oczywiście rada gminy, stanowiąc o zasadach gospodarowania na swoim obszarze w ramach przyznanego jej "władztwa planistycznego", nie może tego władztwa nadużywać i strona skarżąca może wywodzić, że jej interes prawny został naruszony uchwałą rady gminy ( plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego ).
Niezależnie od tych norm konstytucyjnych wskazać należy na zapisy ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności jej art. 6 ( którego naruszenia w związku z treścią art. 1 ust. 2 ustawy dopatruje się spółka), stanowiący, że "Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych."
Oznacza to, że planowanie przestrzenne w gminie nie może pomijać własności,
a wręcz przeciwnie - ma poszukiwać rozwiązań, które w optymalny sposób rozwiązują konflikt potrzeb publicznych i potrzeb właścicieli poszczególnych nieruchomości (działek), albowiem "ograniczenia w zakresie korzystania
z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy tym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw" (por. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
W odniesieniu do przedmiotowej uchwały w części dotyczącej nieruchomości spółki należy stwierdzić, że kwestionowane przez stronę ustalenia nie przekreślają możliwości korzystania, bądź rozporządzania nieruchomościami zgodnie
z przysługującym jej prawem własności.
Kwestia ograniczenia w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności nieruchomości należących do spółki oraz zasadności ewentualnego ograniczania tych praw z punktu widzenia interesu publicznego przedstawia się następująco. Doktrynalna koncepcja władztwa planistycznego ma umocowanie w art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie zagospodarowania przestrzennego, który został uchwalony przy zachowaniu określonych ustawą zasad i trybu sporządzania planu.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy
w całości lub w części.
Z. Niewiadomski przyjmuje w "Komentarzu do ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym", że istotne naruszenie trybu postępowania
w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć jako takie naruszenie trybu, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Co do naruszeń trybu decyduje wpływ naruszenia na treść rozstrzygnięcia planistycznego (tak. Z. Niewiadomski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. W-wa 2004 r., s. 251-253).
Sąd nie znajduje podstaw przede wszystkim do stwierdzenia naruszenia art. 17 pkt. 10, 11 i 13 ustawy.
Uwaga dotycząca projektu planu o jakich mowa w art. 17 pkt. 11 ustawy nie jest środkiem prawnym, którego rozpatrzenie rodzi po stronie wnoszącego uwagę uprawnienie do zaskarżenia rozstrzygnięcia podjętego przez wójta (prezydenta miasta) w sprawie wniesionej uwagi. Ustawa nie precyzuje formy rozstrzygnięcia
w sprawie uwag dotyczących projektu planu.
W sprawie rozpatrywanej wydano zarządzenie Prezydenta Miasta Opola z 22 września 2009 r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwagi spółki znajdują się w poz. 28 wykazu uwag, będącego załącznikiem do zarządzenia. Wynika z nich, że uwzględniono 4 spośród 5 zgłoszonych uwag, według opisu jak w stanie faktycznym, a częściowo uwzględniono uwagę dotyczącą zmiany przeznaczenia terenu 23 MN na U, a to przez przeznaczenie terenu 23 MN na teren oznaczony symbolem 7 MNU.
Trzeba przy tym zważyć, że wszystkie uwagi (uwzględnione
i nieuwzględnioną) przekazano Radzie Miasta Opola. Zatem rada uchwalając zaskarżony plan rozstrzygnęła w przedmiocie tychże uwag.
Nie zachodzi przy tym rażące naruszenie przepisów ustawy przez brak zawiadomienia spółki odrębną przesyłką o sposobie załatwienia uwag. Przepisy ustawy nie przewidują żadnej procesowej formy powiadomienia strony. Jest nią bowiem ogłoszenie, tu zarządzenia Prezydenta Miasta, w Biuletynie Informacji Publicznej.
Dlatego brak powiadomienia o sposobie rozstrzygnięcia zgłoszonych uwag
w trybie przepisów K.p.a., w sytuacji, gdy podjęte rozstrzygnięcie przez Prezydenta Miasta Opola było niezaskarżalne, nie jest naruszeniem trybu postępowania i to
w stopniu istotnym o jakim mowa w art. 28 ust. 1 ustawy. W świetle przedstawionych zasad proceduralnych brak zawiadomienia o sposobie załatwienia zgłoszonych uwag nie wpłynął na treść zaskarżonej uchwały.
Nietrafny jest zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki szczegółowymi zapisami planu. W szczególności nie zachodzi zachwianie hierarchii interesów prawnych, a to interesu strony i interesu publicznego.
W porządku prawnym nie ma co prawda przesądzonej nadrzędności jednych interesów nad innymi, ale interesu spółki nie można przedkładać nad interes publiczny sprowadzający się do wyłączenia docelowo uciążliwego transportu ciężarowego do zakładu spółki przez teren dzielnicy o zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej.
Wobec zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez zapisy części "Ustalenia wspólne" i części "Przepisy szczegółowe" zaskarżonej uchwały Rady Miasta Opola należy zważyć co następuje. Przede wszystkim strona skarżąca nie wskazuje jednostki redakcyjnej art. 6 ustawy z którymi sprzeczne są poszczególne zapisy planu. Przepis ten składa się tymczasem z dwóch ustępów, a ustęp 2 z dwóch punktów. W ramach zakreślonej wyżej kognicji sądu administracyjnego badaniem objęto zapisy uchwały w odniesieniu do całego przepisu.
Ostatecznie Sąd nie stwierdza naruszenia przepisów ustawowych przez kwestionowane zapisy części §§ 5 i 11 uchwały. Co do § 5 ust. 2 pkt 2 litera c wymagającego wyznaczenia na terenie U/P parkingu na terenie własnym inwestora według określonego tam wskaźnika stosownie do powierzchni użytkowej usług lub wielkości zatrudnienia należy w pełni podzielić stanowisko organu prezentowane w odpowiedzi na skargę. Część tekstowa i graficzna planu wykazuje ponad wszelką wątpliwość, że sporny parking jest położony na terenie 1U/P. Nie jest przeznaczony pod tereny zielone.
Zieleń izolacyjna wprowadzana jest w obszarze 6ZP, od strony drogi objętej symbolem 4 KDL i stanowić będzie szpalery drzew. Istniejący parking spółki jest i pozostanie poza obszarem zakładu. Nie zostaną zatem naruszone przepisy sanitarno - weterynaryjne ani umowa o dotację w ramach wskazanego przez stronę Sektorowego Programu Operacyjnego.
Dalej Sąd nie stwierdza naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przez zapisy § 11 ust. 43 pkt 5, 6 i 7 i § 11 ust. 44 pkt 3 (błędnie określone w skardze jako § 11 pkt 43 ppkt 5,6 i 7 i § 11 pkt 44 ppkt 3; por. § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" Dz.U. 2002, Nr 100, poz. 908).
Słusznie zauważa organ, że zaskarżony plan rozstrzyga docelowe zasady ruchu komunikacyjnego. Wszystkie tereny, w tym jednostka planu 1 U/P mogą być do tamtej daty użytkowane w sposób dotychczasowy (por. § 9 planu). Co więcej rozmowy i korespondencja prowadzone przez Gminę Opole ze spółką co najmniej od 2 lipca 2004 r. wskazują na akceptowanie przez skarżącą rozwiązań komunikacyjnych zapisanych obecnie w planie.
Oceniając zatem na tle tych przepisów szczegółowych ewentualne naruszenie norm art. 6 ustawy, trzeba zważyć, że – co do zasady – uwzględnienie w planie prawa własności (prawa użytkowania wieczystego) danej nieruchomości nie oznacza zakazu ograniczania tego prawa.
Regulacja art. 6 ustawy wyklucza z pewnością dopuszczalność ingerencji w istotę prawa własności. Tak w rozpatrywanej sprawie nie jest. Do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy lub rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok TK z 25 maja 1999 r., sygn. SK 9/98 opubl. OTK 1999, nr 4 poz. 78). Przy tym pozbawienie właściciela (użytkownika wieczystego) części atrybutów korzystania lub rozporządzania rzeczą nie jest tożsame i nie musi oznaczać ingerencji w istotę tego prawa.
W odniesieniu do zaskarżonej części planu uregulowany w § 11 ust. 43 i 44 docelowy układ komunikacyjny dla terenu 1U/P i 2 U/P do ulicy [...] (30 KDD) i obwodnicy północnej z wykorzystaniem ulicy [...] (7 KDL) ingeruje w prawo użytkowania wieczystego strony, ale nie w sposób naruszający istotę tego prawa jak w cytowanym orzeczeniu Trybunału. Strona skarżąca może rozporządzać swoim prawem czemu dobitnie dała wyraz zbywając nieruchomość objętą jednostką planu 2 U/P. Brak uwzględnienia przy tej umowie notarialnej potrzeb przyszłego układu komunikacyjnego w obrębie przyległym do zakładu, na temat którego spółka prowadziła rokowania z Gminą od kilku lat, np. przez ustanowienie służebności drogi do terenu 7 KDL lub 30 KDD, nie może obciążać organu planistycznego. To przedsiębiorcę, a nie gminę, na obszarze której działa podmiot, obciąża ryzyko gospodarcze. Na ryzyko to składa się również właściwa organizacja funkcjonowania zakładu, w tym komunikacja wewnętrzna odpowiadająca nie tylko potrzebom zakładu, ale przewidująca konflikt z interesem publicznym w zakresie zewnętrznego układu komunikacyjnego. Akcentowane obecnie komplikacje technologiczne i finansowe, które należałoby pokonać dla rozwiązania nowego układu wewnętrznej komunikacji stref "czystej i brudnej" nie mają dla rozstrzyganej sprawy żadnego znaczenia.
W końcu odnosząc się do zarzutu naruszenia § 11 ust 30 planu, co do charakteru zabudowy na terenie 7 MNU trzeba zważyć, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w tej części skargi w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Posiadanie i wykazanie interesu prawnego, o czym mowa już była wyżej, rozstrzyga o legitymacji czynnej lub jej braku. Teren 7 MNU nie jest objęty prawem rzeczowym przysługującym skarżącej. Sposób jego zabudowy na mieszkaniową jednorodzinną z usługami wprowadzono w znacznej mierze po uwadze zgłoszonej przez stronę. Zgłoszenie faktu sąsiedztwa analizowanego terenu z dotychczasowym wjazdem na teren zakładu, który oddziela tylko obszar 4 KDL nie jest wykazaniem naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Końcowo wypada także odnieść się do argumentów Gminy Opole podniesionych w odpowiedzi na skargę, iż nie można stwierdzić nieważności uchwały także z tego względu, że organ nadzoru – Wojewoda Opolski – badał uchwałę i nie wydal rozstrzygnięcia nadzorczego, co więcej opublikował ten akt prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zważyć dlatego należy, że fakt opublikowania uchwały w żadnej mierze nie przesądza o legalności uchwały. Stanowi jedynie warunek wejścia jej w życie.
Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło