II GZ 160/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 208/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 208/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił Z. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w dniu 22 grudnia 2009 r. (data nadania pocztowego) Z. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r. Do skargi został załączony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że koperta, w której została nadana skarga była błędnie zaadresowana, w związku z powyższym korespondencja została zwrócona nadawcy w dniu 22 grudnia 2009 r. W dniu 22 grudnia 2009 r. skarga została ponownie nadana w Urzędzie Pocztowym. Do niniejszego pisma skarżący dołączył kserokopię dowodu nadania skargi oraz błędnie zaadresowanej koperty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek skarżącego, uznał, że okoliczności podnoszone przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. Zdaniem Sądu skarżący wbrew treści art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie. Natomiast okoliczność, iż w dniu 10 grudnia 2009 r. strona skarżąca skierowała przesyłkę zawierającą skargę na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. tj. W. ul. J. [...] zamiast na adres Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wskazuje jedynie, iż skarżący nie dochował należytej staranności. Błędne zaadresowanie koperty, w której nadana została skarga zdaniem Sądu świadczy o tym, że skarżący nie zapoznał się z należytą starannością z treścią pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Sąd ponadto zauważył, że wprawdzie w pouczeniu wskazany był tylko adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., jednak z pouczenia w sposób wyraźny wynikało, że skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ocenie Sądu błąd popełniony przez skarżącego, polegający na tym, że błędnie zaadresował korespondencję zawierającą skargę w sytuacji gdy został prawidłowo pouczony o wniesieniu środka odwoławczego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając zażalenie, skarżący podniósł, że przyczyną błędnego zaadresowania korespondencji zawierającej skargę było osobiste działanie skarżącego przed Sądem oraz brak wiedzy prawniczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd prawidłowo uznał, że błąd popełniony przez skarżącego, polegający na tym, że błędnie zaadresował korespondencję zawierającą skargę w sytuacji gdy został prawidłowo pouczony o wniesieniu środka odwoławczego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach przedmiotowo zbliżonych (postanowienie NSA z dnia 2008.12.01 sygn. akt II OZ 1261/08; postanowienie NSA z dnia 2005.02.04 sygn. akt GZ 149/04). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, podejmując należyte starania, nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności procesowej. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie doręczone skarżącemu zawierało prawidłowe pouczenie, że skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W pouczeniu tym, co prawda nie było wskazanego adresu Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ale skarżący zachowując obiektywny miernik staranności mógł z łatwością ustalić adres organu. Nie można zatem mówić, że w sprawie zaistniały okoliczności niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.