II OSK 1759/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-21

Skład orzekający: Roman Hauser

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma administracyjnego, dokonane zgodnie z art. 44 kpa, jest skuteczne, jeśli strona nie została pouczona o skutkach jego nieodebrania zgodnie z art. 41 § 1 kpa?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma administracyjnego, dokonane zgodnie z art. 44 kpa, jest skuteczne nawet bez pouczenia strony o skutkach jego nieodebrania zgodnie z art. 41 § 1 kpa, jeśli strona wskazała nowy adres do korespondencji, na który kierowane były kolejne pisma. Skuteczne doręczenie uruchamia bieg terminu do wniesienia skargi, a jej wniesienie po jego upływie skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odrzucił skargę P. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji (KGP) o podjęciu zawieszonego postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie. KGP utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Stołecznego Policji o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący twierdził, że otrzymał postanowienie KGP dopiero 13 stycznia 2010 r., podczas gdy organ wskazywał na awizowanie przesyłki i jej zwrot po 14 dniach z powodu nieodebrania. WSA uznał doręczenie za nieskuteczne z powodu braku pouczenia o skutkach niedopełnienia obowiązku z art. 41 § 1 kpa. Skarga kasacyjna zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 308/10 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi P. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 308/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) odrzucił skargę w sprawie ze skargi P. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej jako: KGP) z [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu WSA wskazał, że Komendant Stołeczny Policji (dalej jako: KSP), postanowieniem z [...] października 2009 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową P. O.. Pismem z 19 października 2009 r. P. O. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia KGP w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie KSP. Pismem z 8 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę - 8 lutego 2010 r.) P. O. wniósł skargę do WSA na ww. postanowienie KGP, podnosząc, że zaskarżone postanowienie otrzymał 13 stycznia 2010 r. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik KGP wniósł o jej oddalenie i jednocześnie wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zostało nadane listem poleconym nr 129290433 na wskazany adres do doręczeń - Szczęsne, a z uwagi na fakt, że doręczyciel nie wskazał w zwrotnym potwierdzeniu odbioru daty oraz podpisu odbierającego przesyłkę organ wszczął postępowanie reklamacyjne. Pismem z 11 marca 2010 r. pełnomocnik organu przekazał do Sądu pismo naczelnika urzędu pocztowego z 1 marca 2010 r. w sprawie doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia, z treści którego wynikało, że list polecony R-129290433 - P. O., ul. [...], S., 05-825 Grodzisk Maz., był awizowany 16 grudnia 2009 r., powtórnie awizowany 24 grudnia 2009 r. i zwrócony w dniu 31 grudnia 2009 r., z powodu nieodebrania przesyłki w terminie. W zaskarżonym postanowieniu WSA wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie a trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi stanowi warunek jej dopuszczalności i obok warunków formalnych skargi podlega ocenie Sądu już na wstępnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Badanie zachowania terminu do wniesienia skargi jest możliwe tylko wówczas, gdy decyzja administracyjna została prawidłowo doręczona, a co za tym idzie wprowadzona do obrotu prawnego. Doręczenie stronie decyzji otwiera bowiem bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. WSA podkreślił dalej, że stosownie do treści art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa (tj. doręczenia w mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie lub za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi), poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 kpa). Według WSA, z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż zaskarżone postanowienie zostało awizowane dwukrotnie i zwrócone do organu po upływie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia i należało przyjąć, iż poczta dopełniła obowiązku wynikającego z art. 44 § 3 kpa i pozostawiła powtórne zawiadomienie po upływie 7 dni - 24 grudnia 2009 r. Sąd I instancji podkreślił jednak, że w rozpatrywanej sprawie P. O. nie został pouczony przez organ o skutkach niedopełnienia obowiązku przewidzianego w art. 41 § 1 kpa, w związku z czym nie można mówić o skutku prawnym dokonanego w trybie art. 44 kpa doręczenia zaskarżonego postanowienia. Powyższe dowodzi, iż zaskarżone postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone w dniu 30 grudnia 2009 r., a tym samym wprowadzone do obrotu prawnego, zaś skarga na takie postanowienie, jako przedwczesna, podlega odrzuceniu. Odnosząc się do daty otrzymania zaskarżonego postanowienia, podanej przez stronę skarżącą w skardze, tj. 13 stycznia 2010 r., WSA wyjaśnił, iż jak wynika z oświadczenia skarżącego z 13 stycznia 2010 r., znajdującego się w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy, w dniu 13 stycznia 2010 r. - na wniosek P. O., została mu wydana przez organ kserokopia zaskarżonego postanowienia, co nie zmienia faktu, iż do doręczenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 44 § 4 kpa nie doszło. Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego zaskarżył ww. postanowienie WSA w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wynikający z przyjęcia, iż nie doszło do doręczenia zaskarżonego postanowienia KGP nr [...] z [...] grudnia 2009 roku w trybie kpa. Biorąc powyższe pod uwagę wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że WSA oparł się na wyjaśnieniach pełnomocnika KGP dotyczących nadania przesyłki poleconej nr 129290433, zawartych w odpowiedzi na skargę nr [...] z 19 lutego 2010 roku oraz piśmie z dnia 1 marca 2010 roku naczelnika urzędu pocztowego w sprawie doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia. Strona skarżąca wskazała, iż skarżący zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego w Komendzie Stołecznej Policji dnia 13 stycznia 2010 roku oraz na jego wniosek została mu wydana kserokopia zaskarżonego postanowienia a tego samego dnia listem poleconym nr 127551796, za potwierdzeniem odbioru, skarżący otrzymał postanowienie nr [...] KGP (dat. 8 stycznia 2010 r.), które odebrał i pokwitował sąsiad p. Z. S., zam. Szczęsne, ul. [...]. Tak więc w terminie ustawowym, tj. 8 lutego 2010 roku, skarga na przedmiotowe postanowienie została przesłana do WSA. Wskazanych przez Sąd I instancji przesyłek awizowanych skarżący nie otrzymał, natomiast na zaniedbania lub uchybienia placówki pocztowej nie miał żadnego wpływu. Odpowiadając na skargę KGP wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż zaskarżone postanowienie zostało awizowane dwukrotnie i zwrócone do organu po upływie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, tj. 31 grudnia 2009 r., a z zestawienia daty pierwszego awiza - 16 grudnia 2009 r. z datą drugiego awiza - 24 grudnia 2009 r. wynika, iż powtórne zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, licząc od dnia pierwszego zawiadomienia, było prawidłowe. Zarówno z akt sprawy jak i wyników postępowania reklamacyjnego nie wynika, by przedmiotową przesyłkę poleconą doręczono sąsiadowi Skarżącego; brak jest pokwitowania dokonania takiego doręczenia (art. 43 kpa). Twierdzenia skargi kasacyjnej w tym zakresie nie znajdują zatem poparcia w ustaleniach faktycznych dokonanych na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. KGP wskazał więc, że zaskarżone postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone w dniu 30 grudnia 2009 r., a tym samym wprowadzone do obrotu prawnego, zaś skarga na takie postanowienie, jako przedwczesna, podlegała odrzuceniu. Reasumując stwierdzono, że orzeczenie WSA zostało wydane prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna a orzeczenie WSA mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek. NSA wskazuje, że Sąd I instancji w nieprawidłowy sposób zinterpretował przepisy dotyczące doręczenia zastępczego stwarzającego domniemanie doręczenia, o którym mowa w art. 44 kpa. NSA zgadza się z WSA, że "stosownie do treści art. 44 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. doręczenia w mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie lub za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi), poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". NSA nie może jednak zaakceptować wnioskowania WSA wynikającego z analizy art. 44 w związku z art. 41 § 1 kpa. Należy bowiem wskazać, że postanowienie KGP zostało doręczona skarżącemu skutecznie (zgodnie z art. 44 kpa), a brak pouczenia o skutkach wynikających z art. 41 § 2 kpa nie miał żadnego wpływu na prawidłowość doręczenia przedmiotowego postanowienia, skoro skarżący co prawda zmienił swój adres, ale w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wskazał nowy adres do korespondencji, i to na ten "nowy" adres były kierowane kolejne pisma w postępowaniu, w tym zaskarżone postanowienie KGP. Przepis art. 41 kpa nie miał zatem zastosowania w analizowanej sprawie na etapie doręczenia postanowienia KGP. Skoro więc postanowienie KGP zostało skarżącemu doręczono skutecznie 30 grudnia 2009 r. - po prawidłowym zastosowaniu przepisów o doręczeniu zastępczym z art. 44 kpa - to jego skarga wniesiona 8 lutego 2010 r. została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia, wynikającego z art. 53 § 1 ppsa. Tym samym - jako skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia powinna zostać odrzucona przez WSA na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej NSA wskazuje, że bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie miał ewentualny fakt przesłania postanowienia KGP skarżącemu jeszcze raz - według jego oświadczenia - listem poleconym nr 127551796, za potwierdzeniem odbioru, który odebrał i pokwitował sąsiad p. Z. S., zam. Szczęsne, ul. [...], bowiem skuteczne doręczenie postanowienia, jak wskazano powyżej, miało miejsce 30 grudnia 2010 r., a więc ewentualne przesłanie postanowienia 8 stycznia 2010 r. (jak utrzymuje skarżący, a czego nie potwierdzają organy administracji) mogło mieć tylko charakter informacyjny, nie wywołując już skutku procesowego doręczenia. Biorąc powyższe pod uwagę NSA oddalił skargę kasacyjną, bowiem orzeczenie Sądu I instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ponieważ skargę P. O. należało odrzucić. Z tych względów NSA, w oparciu o art. 197 § 1 ppsa oraz art. 197 § 2 w związku z art. 184 ppsa postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło