II SA/Rz 289/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-06-01
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku, obejmująca montaż masztu, rusztu wsporczego, kontenera technicznego i anten, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, które wymagają jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku, obejmująca montaż masztu, rusztu wsporczego, kontenera technicznego i anten, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest to jedynie instalacja urządzeń na obiekcie budowlanym w rozumieniu przepisów zwalniających z tego obowiązku, a zatem zgłoszenie zamiaru wykonania takich robót jest niewystarczające.Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku. Organy administracji uznały, że zgłoszenie dotyczy budowy budowli wymagającej pozwolenia na budowę, a nie jedynie instalacji urządzeń. Spółka wniosła skargę, argumentując, że instalacja urządzeń na obiekcie budowlanym nie wymaga pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie SO (del.) Ewa Partyka /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych -skargę oddala-
II SA/Rz 289/10
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] Wojewoda P. po rozpatrzeniu odwołania P. T. C. Sp. z o.o. w W. /dalej także Spółka/ od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2009r. znak: [...] wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem z dnia 18 grudnia 2008r., opisanych jako instalacja urządzeń stacji bazowej ERA nr 58346 na istniejącym obiekcie budowlanym (na dachu istniejącego budynku), na działce nr 560/2 obr. 207 przy ul. K. 1 w R.- utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej powołał art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.).
W uzasadnieniu organ stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy, /wobec decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2009r/ Prezydent Miasta R. sprzeciwił się zamiarowi wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń stacji bazowej ERA nr 58346 na istniejącym obiekcie budowlanym (dachu istniejącego budynku) na działce nr 560/2 obr. 207 przy ul. K. 1 R.
Organ I instancji uznał bowiem, że zgłoszenie dotyczy budowy odrębnej budowli składającej się z prefabrykowanego rusztu wsporczego, kontenera technicznego, masztu, pomostu kablowego, anten radiolinii, instalacji zasilającej i innych elementów, stanowiącej całość techniczno - użytkową. Podkreślił, że w.w. zespół elementów i urządzeń, jest jedną całością określaną w języku technicznym jako stacja bazowa telefonii komórkowej i nie można zakwalifikować zgłoszonych robót do kategorii robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, wyszczególnionych w art. 29 Prawa budowlanego. W przepisach tej ustawy nie przewidziano możliwości budowy budowli w drodze zgłoszenia, czyli w trybie określonym w art. 30. Zaznaczył, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga nie tylko uzyskania pozwolenia na budowę, ale również decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu stosownie do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
P. T. C. Sp. z o.o. w W. wniosła odwołanie od tej decyzji domagając się jej zmiany w całości poprzez uchylenie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, na które nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę i umorzenia postępowania wywołanego sprzeciwem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania naprowadzono, że wszystkie elementy instalacji objętej zgłoszeniem są ściśle powiązane z antenami emitującymi pola elektromagnetyczne, a te nie mogą funkcjonować bez odpowiedniej konstrukcji wsporczej. Zdaniem Spółki ustawodawca miał świadomość powyższego, dlatego skonstruował przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy Prawo budowlane. Z art. 29 ust.2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Z uwagi na to, że stacja bazowa jest obiektem budowlanym, a zakres prac objętych zgłoszeniem mieści się w pojęciu "urządzenie", to brak podstaw do przyjęcia, że w sprawie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Zdaniem Spółki trudno przyjąć, że ustawodawca w jednym przepisie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w innym- poprzez definicję budowli- nakłada na inwestora ten obowiązek.
W ocenie Spółki nieprawidłowe jest także stwierdzenie organu "że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga nie tylko uzyskania pozwolenia na budowę, ale również decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu." W decyzji z dnia [...] lipca 2006r. oraz z dnia [...] maja 2008r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego Prezydent Miasta R., wskazał że stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80 poz. 717) nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę.
Składająca odwołanie zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, bo niewystarczające jest samo zebranie materiału dowodowego, konieczne jest także jego rozpatrzenie tj. ustosunkowanie się do niego w treści decyzji, co w ocenie Spółki nie miało miejsca.
W wyniku rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia przytoczył art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Roboty takie podlegają zgłoszeniu w dwóch przypadkach, które określone zostały w art. 30 ust. 1 pkt 3b /wysokość urządzeń przekracza 3m/ i art. 30 ust. 1 pkt 3c/ urządzenia emitujące pola elektromagnetyczne, będące instalacjami, zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska/. Jednak od dnia 15 listopada 2008r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowisko /Dz. U. z 2008r Nr 199 poz. 1227/, w ustawie Prawo budowlane uchylono zapis w art. 30 ust. 1 pkt. 3 lit.c zezwalający na wykonanie w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych- urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tejże ustawy. W związku z powyższym z dniem uchylenia w/w zapisu art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego oraz wprowadzeniem zapisu art. 29 ust. 3 w brzmieniu "pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r - Prawo Ochrony Środowiska, zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy nie zostało zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewoda stwierdził, że objęte zgłoszeniem z dnia 18 grudnia 2008r., a uszczegółowione pismem z dnia 16.07.2009r., roboty budowlane będą polegały na umiejscowieniu na dachu budynku stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z prefabrykowanego rusztu wsporczego, ustawieniu na ruszcie prefabrykowanego kontenera technicznego oraz prefabrykowanego masztu z tworzywa poliestrowego o wys. 12 m., montażu prefabrykowanego pomostu kablowego pomiędzy masztem a kontenerem, montażu na maszcie anten radiolinii. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego, którym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami. Stosownie do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym przykładowo tam wymienione m.in. wolnostojące maszty antenowe, czy fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wyliczenie w tym przepisie ma charakter przykładowy, który wspierają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Z 2005r. Nr 219 poz. 1864) – dalej także Rozporządzenie. Zgodnie z § 3 pkt 2 Rozporządzenia, telekomunikacyjne obiekty budowlane to linie kablowe podziemne, naziemne, kanalizacja kablowa, antenowe wieże, maszty i konstrukcje wsporcze, kontenery telekomunikacyjne, oraz szafy kablowe. Z powołanego Rozporządzenia wynika także, że niektóre z tych obiektów mogą być objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a inne obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek dotyczy budowy instalacji urządzeń stacji bazowej Era nr 58346 na istniejącym obiekcie budowlanym /na dachu istniejącego budynku/,w skład której wchodzi ruszt wsporczy, kontener techniczny oraz maszt o wys. 12m., pomost kablowy, anteny. Stosownie do art. 3 pkt 1b i pkt 3 Prawa budowlanego jak i powołanego rozporządzenia objęta zgłoszeniem stacja bazowa ma charakter telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, który objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu budowa przedmiotowej stacji bazowej wprowadza zmiany w zagospodarowaniu terenu i wymaga ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze decyzji zgodnie z art. 59 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 z późn. zm.). Na poparcie swoich twierdzeń Wojewoda powołał wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008. sygn. akt. II OSK 1458/07, w którym zawarto podobne stanowisko. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie bo nie stanowią przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa Wojewoda uznał za niezasadny, bowiem Prezydent Miasta R. przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego, która została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stanowiła podstawę wydanego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła P. T. C. Sp. z o.o. w Warszawie domagając się jej uchylenia wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to;
- wadliwą wykładnię art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118) poprzez przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, co jest skutkiem naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane,
-niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 1b i pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) poprzez przyjęcie, że zakres prac objętych zgłoszeniem dotyczy obiektu budowlanego,
- wadliwą wykładnię art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę uznania, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem polegają na instalowaniu urządzeń na obiekcie budowlanym,
- art. 50 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) poprzez przyjęcie, że inwestycja wprowadza zmiany w zagospodarowaniu terenu,
2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 kpa, art. 77 kpa co do wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie analizy dokonanego zgłoszenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ mylnie zinterpretował przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Podkreślono, że w ustawie tej nie ma definicji pojęcia urządzenie w związku z czym należy uznać, że urządzenie stacji bazowej jest objęte zakresem pojęciowym tego terminu. Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Spółka wyjaśniła, że specyfika inwestycji wymaga budowy odpowiedniej konstrukcji a urządzenie emitujące pole elektromagnetyczne nie może funkcjonować samodzielnie bez odpowiedniej konstrukcji wsporczej. Dostępne obecnie rozwiązania techniczne wymagają ich zainstalowania. W ocenie skarżącej racjonalny ustawodawca miał tego świadomość i w określony sposób zredagował art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane. Wskazała, że nie jest możliwe objęcie zasięgiem obszaru oddziaływania stacji bazowej i zapewnienie użytkownikom telefonii komórkowej odpowiedniej jakości usług bez budowy odpowiedniej instalacji.
Skarżąca naprowadziła, że zawarte w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane pojęcie instalowanie oznacza zarówno połączenie różnych elementów w jedną całość umożliwiającą wykorzystanie konstrukcji zgodnie z jej przeznaczeniem i zamontowanie całej konstrukcji na jakimś obiekcie budowlanym, w związku z tym jest to czynność o charakterze technicznym. Taka czynność techniczna polegająca na instalowaniu urządzeń reklamowych jest realizowana w wyniku prowadzonych robót budowlanych. W tym zakresie wskazano na wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1134/04 - niepubl. Z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Sformułowanie "na obiekcie" dotyczy instalowania urządzeń na zewnątrz takiego obiektu /tak wyrok NSA z dnia 14.01.2005r. sygn. akt OSK 1585/04- niepubl./. Zdaniem skarżącj nieprawidłowe jest odniesienie się do art. 3 pkt 1b i pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że zakres prac objętych zgłoszeniem dotyczy obiektu budowlanego.
Według Spółki z treści art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika konieczność uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego i poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że budowa planowanej stacji ponad wszelką wątpliwość wprowadza zmianę w zagospodarowaniu przestrzennym terenu, która wymaga ustalenia lokalizacji celu publicznego w drodze decyzji zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca podkreśliła, że to na organie spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności i nie może być ten obowiązek przerzucany na stronę. Ciężar dowodu obciąża organ administracji i w sytuacji gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy to organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić /wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11.09.2009r. sygn. akt III SA/Gl 468/09, Lex nr 526578/.
Skarżąca zarzuciła też, że powołana przez organ podstawa faktyczna świadczy o tym, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co jest naruszeniem art. 77 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2010r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że dla rozpoznania sprawy istotne znaczenie ma wyrok NSA z dnia 30.04.2010r. sygn. akt II OSK 656/08, w którym stwierdzono, że stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. b ustawy Prawo ochrony środowiska.
Podano, że z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ustawy Prawo budowlane zostały określone przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, zaś w art. 30 tej ustawy określono jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Zwolnieniu od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy podlega m. in. instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych.
Instalacją na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska jest między innymi zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu o czym stanowi art. 3 pkt 6 lit. b. Skarżący podkreślił, że NSA w powołanym wyroku przyjął, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest to zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, jest zatem instalacją w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec tego nietrafny jest pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, że objęta zgłoszeniem inwestycja polegająca na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy orzekające w sprawie naruszyły w tym zakresie przepisy prawa materialnego.
W ocenie skarżącej nieprawidłowe są twierdzenia odnoszące się do podziału zgłoszonych robót budowlanych na poszczególne elementy niestanowiące części składowych urządzenia a w konsekwencji uznaniu, że podlegają one odrębnym reżimom prawnym. Podkreśliła, że obiektem budowlanym jest między innymi budowla będąca całością techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami a to zgodnie art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane. Zaś przez budowlę należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 3 ustawy każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym, m. in. wolno stojące maszty antenowe, części budowlane urządzeń technicznych. Mając to na uwadze należy każdy obiekt budowlany traktować jako odrębną całość techniczno-użytkową. Jeśli nawet przyjąć /jak zrobiły to organy/, że zachodzi obowiązek rozdzielenia przedmiotowej inwestycji na maszt antenowy i urządzenia nadawcze to trudno byłoby wytłumaczyć racjonalność działania ustawodawcy, który jedynie wolno stojące maszty antenowe traktuje jako odrębną budowlę. Nie ma podstaw by planowaną inwestycję traktować jako roboty polegające na nadbudowie bądź rozbudowie obiektu budowlanego a zatem by na tej podstawie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie było też podstaw by dokonywać podziału zamierzenia inwestycyjnego na poszczególne elementy i przyjęcia, że nie stanowią one części składowej jednego urządzenia technicznego. Urządzenie takie stanowi jedną całość, bo jest to zespół elementów, który służy jednemu celowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny pełni wyłącznie funkcje kasacyjne. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem - w ramach art. 134 § 1 p.p.s.a. – Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, o którym wyżej mowa, dlatego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Niesporne było stanowisko organów i wyżej przedstawione motywy zgłoszenia sprzeciwu do zamiaru wykonania robót.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń stacji bazowej ERA nr 58346 na istniejącym obiekcie budowlanym, tj. na dachu istniejącego budynku. W piśmie z dnia 16.07.2009 r. sprecyzowano, że planowane roboty budowlano-montażowe swym zakresem obejmują posadowienie na dachu budynku prefabrykowanego rusztu wsporczego, ustawienie na ruszcie prefabrykowanego kontenera technicznego oraz prefabrykowanego masztu z tworzywa poliestrowego, montaż prefabrykowanego pomostu kablowego pomiędzy masztem a kontenerem, montaż na maszcie anten radiolinii. Według treści tego pisma roboty rozbiórkowe miały obejmować wykonanie przebić przez płyty dachowe dla zamontowania rusztu wsporczego, rozbiórce w tych miejscach pokrycia dachowego oraz demontażu w razie potrzeby kominka wentylacyjnego.
Zgodnie z definicją legalną pod pojęciem "obiekt budowlany" /art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego/ należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Ustawodawca wyjaśniając pojęcie obiektu budowlanego posłużył się terminami: budynek, budowla, obiekt małej architektury, które zdefiniowane zostały w dalszej części słowniczka – w art. 3 pkt 2, 3 i 4. Pojęcie budowli zostało z kolei zdefiniowane w art. 3 pkt 3 poprzez wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie jest to katalog zamknięty, i że tylko wymienione tam budowle wyczerpują to pojęcie.
Nie ulega wątpliwości, że stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Nie spełnia bowiem wymogów zawartej w tym przepisie definicji.
Organy trafnie zauważyły, że ustawą z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ocenie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz. U. nr 199, poz. 1227/ - w art. 140 dokonano zmian w ustawie Prawo budowlane m.in. poprzez uchylenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c).
Analizując stan prawny aktualny na dzień wydania decyzji stwierdzić należy, że w istocie ustawodawca w przepisach art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) nie zawarł żadnych wskazań czy ograniczeń co do sposobu montażu urządzenia. O kwalifikacji robót budowlanych jako "instalacji urządzenia" decyduje jednak nie tylko typ prac budowlanych, ale w określonych przypadkach także i sposób ich wykonania a przede wszystkim ich przedmiot. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy i jest to zasada. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b przesądza, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 instalacja urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych.
Wyżej wskazane przepisy określają jeden z przypadków zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i objęcia określonych w nich robót budowlanych procedurą zgłoszeniową. Przepisy te dotyczą instalowania urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Jak wyżej wskazano samo pojęcie "instalowanie" nie jest definiowane przepisami ustawy Prawo budowlane. Słowo to należy zatem interpretować, bądź przez potoczne jego rozumienie, bądź sięgając do definicji słownikowych /vide: Słownik języka polskiego pod redakcją prof. S. Dubisza tom 1, Wyd. Naukowe PWN W-wa 2003, s. 1221/. Pod pojęciem "instalowanie" należy więc rozumieć montaż urządzenia technicznego, który polega bądź na połączeniu różnych elementów urządzenia w jedną całość użytkową, bądź zamontowaniu danego urządzenia na jakimś obiekcie – w tym także obiekcie budowlanym. Zasadniczą kwestią jest ustalenie czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia li tylko z urządzeniem, czy też z obiektem budowlanym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się poglądy dotyczące wykładni pojęcia "wolno stojące maszty antenowe" w odniesieniu do przepisu art. 3 pkt 1 lit. b) oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25.11.2008 r. sygn. II OSK 1458/07 NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że "wolno stojące maszty antenowe" nie muszą być posadowione na gruncie, a maszty antenowe umiejscowione na budynku stanowią obiekty budowlane. W myśl powołanego art. 3 ust. 1 pkt 1 b Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest bowiem budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a zgodnie z pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty przykładowo tam wymienione m.in. wolno stojące maszty antenowe czy fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zawarte w powołanym przepisie wyliczenie ma charakter przykładowy a wyżej zaprezentowaną wykładnię wspierają także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 219, poz.1864 – dalej także Rozporządzenie). W świetle przepisu § 3 pkt 2 Rozporządzenia, telekomunikacyjne obiekty budowlane to linie kablowe podziemne, nadziemne, kanalizacja kablowa, antenowe wieże, maszty i konstrukcje wsporcze, kontenery telekomunikacyjne oraz szafy kablowe. Z powołanego Rozporządzenia wynika także, że niektóre z tych obiektów mogą być objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę a inne obowiązkiem dokonania zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku była budowa stacji bazowej telefonii cyfrowej z masztem, rusztami, kontenerem, pomostem i antenami na dachu budynku.
W myśl wyżej przedstawionej wykładni w stanie faktycznym sprawy chodzi o wykonanie nowego obiektu wraz z antenami będącymi instalacjami nieusytuowanymi bezpośrednio na dachu. W takiej sytuacji proces technologiczny posadowienia masztu na dachu budynku, którego płyta dachowa wobec wykonania stosownych robót zostanie wykorzystana jak fundament różni się od wykonania masztu wolno stojącego jedynie brakiem konieczności uprzedniego wykonania takiego fundamentu.
Na gruncie postanowień art. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 3 ustawy Prawo budowlane jak i wyżej powołanego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, obiekty objęte zgłoszeniem mają charakter telekomunikacyjnych obiektów budowlanych, a to z kolei przesądza o konieczności uprzedniego uzyskania na wykonanie takich robót pozwolenia na budowę. O montażu bądź instalacji urządzeń, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego można byłoby mówić wówczas, gdyby anteny i urządzenia miały zostać zainstalowane na istniejącym już nośniku. W niniejszej sprawie budowla stanowi całość techniczno-użytkową. Wobec powyższego zakres planowanych do wykonania robót wykracza poza przepis art. 29 Prawa budowlanego /zob. wyżej cytowany wyrok NSA z dnia 25.11.2008 r., II OSK 1458/07/.
Mimo więc tego, że ustawodawca w art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) nie zawarł żadnych wskazań ani ograniczeń co do sposobu instalacji urządzenia, to o kwalifikacji robót budowlanych jako "instalacji urządzenia" muszą decydować zarówno typ robót budowlanych, jak i sposób ich wykonania oraz przede wszystkim ich zakres i przedmiot. Nie można bowiem w ten sposób obchodzić zasady, zgodnie z którą na wykonanie robót budowlanych wymagane jest pozwolenie na budowę /art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego/, a wyjątkiem jest odstąpienie od tego wymogu. Rezygnacja z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę musi wyraźnie wynikać z przepisów prawa. Ponadto nowelizacja Prawa budowlanego wynikająca z art. 140 pkt 4 lit. a ust. 2 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko skutkuje także zmianą kwalifikacji robót budowlanych, których zakres obejmuje montaż na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. O ile bowiem do dnia 15.11.2008 r. /data wejścia w życie nowelizacji/ roboty takie wymagały zgłoszenia, to po uchyleniu art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa budowlanego, mogą być one realizowane tylko na podstawie pozwolenia na budowę. Uchylenie w/w przepisu nie skutkuje, zdaniem Sądu, brakiem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na montaż takich urządzeń, lecz wręcz przeciwnie – koniecznością jego uzyskania.
Sąd podziela stanowisko organów, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w zakresie określonym przez Spółkę odpowiada pojęciu budowli określonemu w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Stacja przekaźnikowa telefonii komórkowej jest więc odrębną budowlą umieszczoną na obiekcie budowlanym i nie jest urządzeniem, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego, mimo, że nie wymieniono masztów usytuowanych na dachu budynku ani konstrukcji wsporczych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły więc przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż prawidłowo ustaliły, że zgłoszenie dotyczy wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie naruszyły także – z przyczyn podanych wyżej – przepisów art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 tejże ustawy.
W toku postępowania administracyjnego nie doszło także do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Organy bowiem prawidłowo zgromadziły i oceniły zebrany materiał dowodowy co do analizy dokonanego zgłoszenia. W szczególności przeanalizowały zakres, rodzaj zgłoszonych robót i sposób ich przeprowadzenia stwierdzając, że nie są one instalacją urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym, lecz obejmują wykonanie masztu, na którym to maszcie miały zostać zainstalowane urządzenia antenowe. To nie urządzenia, które według skarżącej mają być zainstalowane na dachu budynku mają wysokość powyżej 3 m, lecz maszt, na którym mają być one zainstalowane. Zauważyć trzeba, że przecież także urządzenia budowlane mimo, że związane z samym obiektem budowlanym nie zostały w myśl Prawa budowlanego uznane za część tego obiektu, chociaż w zasadzie wykonanie obiektu bez w/w urządzeń jest pozbawione sensu – podobnie jak instalacja anten bez istnienia stosownego masztu.
Wskazywany przez Spółkę w piśmie z dnia 14.04.2010 r. wyrok NSA został wydany w innym stanie faktycznym, ale przede wszystkim innym stanie prawnym. Nie może więc przesądzać o tym jakie powinno być stanowisko Sądu w tej sprawie.
Wystarczające i decydujące w ocenie Sądu do oddalenia skargi było rozstrzygnięcie tej kwestii. W takiej sytuacji nie wydaje się zasadne i celowe przesądzanie w tym akurat postępowaniu czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze stosownej decyzji w oparciu o przepisy art. 50 ust. 2 i art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło