II GZ 39/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. G. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 12/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie Skargą z dnia 16 grudnia 2009 r. E. G. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sz. z dnia [...] września 2009 r., znak [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej oraz ustalającą opłatę za zajęcie pasa drogowego w wysokości 42.308,25 zł. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 12/10 Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 1.270 zł w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe zarządzenie E. G. wniósł o jego zmianę i zastąpienie wpisu stosunkowego na wpis stały. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż co do zasady nie kwestionuje on we wniesionej do Sądu skardze na decyzję SKO wysokości żądanej przez organ kwoty opłaty za zajęcie pasa drogowego lecz zasadę żądania uiszczenia tej kwoty "z góry". Podkreślił, że w skardze wniósł o rozłożenie opłaty na raty w sposób przez niego wskazany, tj. na 24 raty. W ocenie skarżącego skarga dotyczy zatem zasady i dlatego uzasadnione jest żądanie wpisu stałego, nie zaś wpisu stosunkowego od kwoty 42.308,25 zł. Skarżący podniósł, że wniosek o rozłożenie należności na raty uzasadnił dokumentami, które znajdują się w aktach sprawy, a nadto wskazał, że nie stać go na uiszczenie tak wysokiego wpisu sądowego na dowód czego załączył rachunki swoje i żony opłacone i czekające na uregulowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy w pierwszej kolejności, iż w przedmiotowej sprawie organ administracji pierwszej instancji – Prezydent Miasta Sz., decyzją z dnia [...] września 2009 r. zezwolił skarżącemu E. G. na zajęcie pasa drogowego we wnioskowanym zakresie ustalając opłatę w wysokości 42.308,25 zł i wskazując, że należy ją uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy powyższą decyzję, która to decyzja SKO następnie stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podkreślenia wymaga, iż zarówno w odwołaniu jak i w skardze, E. G. nie zakwestionował podstawy nałożenia opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz jej wysokości. Obydwa wskazane pisma zawierały żądanie zmiany decyzji organu pierwszej instancji w zakresie terminu i sposobu uiszczenia nałożonej opłaty oraz terminu, w którym zajmowany pas drogowy ma zostać przywrócony do stanu poprzedniego po wygaśnięciu zezwolenia. Zauważyć również należy, iż organ odwoławczy w swojej decyzji i odpowiedzi na skargę wskazywał stronie na brak kompetencji w zakresie żądania strony, które w istocie było wnioskiem o rozłożenie na raty, oraz na podstawę prawną i organ władny do rozpoznania takiego wniosku. Zgodnie z treścią art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że sprawy podlegające wpisowi stosunkowemu stanowią sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Oznacza to, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Powyższa teza oznacza również, iż nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08; Komentarz do art. 231 p.p.s.a. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, 2009, wyd. III). W orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 wyrażono pogląd, iż strona postępowania jest uprawniona do wniesienia skargi i określenia przedmiotu zaskarżenia przy wnoszeniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w tym do podania wartości przedmiotu sporu zatem to osoba wszczynająca spór z organem administracji publicznej najlepiej orientuje się w przedmiocie tego sporu i potrafi określić jego właściwe granice przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W postanowieniu tego Sądu z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 1651/06, wskazano natomiast, iż należy przyjąć zasadę, że jeżeli spór dotyczy należności pieniężnej (tak co do zasady jak i jej wysokości) w sprawie należy pobrać wpis stosunkowy. Jeżeli spór dotyczy innej kwestii (np. zasadności zabezpieczenia, ulg podatkowych) pobiera się wpis stały. Mając na uwadze powołane powyżej tezy orzecznictwa, treść skargi E. G. i wskazanego w niej zakresu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. oraz decyzji organu pierwszej instancji, uznać należy, iż w sprawie powinien być pobrany wpis stały, bowiem w istocie przedmiotem sporu w sprawie nie jest zasadność pobrania opłaty za zajęcie pasa drogowego i jej wysokość, a więc zasad jej nałożenia i kwoty, lecz sposób i termin uiszczenia tej opłaty. Przedstawiony przez skarżącego zakres zaskarżenia decyzji, określającego granice skargi, odnoszący się do terminu i sposobu uiszczenia nałożonej opłaty oraz terminu przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego po wygaśnięciu zezwolenia, pozwala przyjąć, iż przedmiotowa skarga nie dotyczy bezpośrednio należności pieniężnej, od której pobiera się wpis stały, ale innej kwestii związanej z możliwością rozłożenia i uiszczenia opłaty w ratach. Oznacza to, że sprawa zainicjowana skargą E. G. będzie należała do kategorii dotyczących należności pieniężnych ale nie podlegających wpisowi stosunkowemu, tj. spraw innych w rumieniu art. 231 p.p.s.a., zdanie drugie tego przepisu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.