II OSK 1380/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 295/10 o odrzuceniu skargi R. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić skargę kasacyjną Pismem z dnia 8 marca 2010 r. R. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] nakazujące wykonanie określonych robót budowlanych. Przewodniczący Wydziału II, zarządzeniem z dnia 29 marca 2010 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej od ww. postanowienia oddalił wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżącej od powyższego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Przewodniczący Wydziału II, zarządzeniem z dnia 12 października 2010 r. po raz kolejny wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 7 lipca 2010 r., a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie. Zarządzeniem dnia 28 marca 2011 r. zastępca Przewodniczącego Wydziału II po raz kolejny wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca wskazane wezwanie została odebrana osobiście przez skarżącą w dniu 1 kwietnia 2011 r., powyższe oznacza, że wyznaczony termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 8 kwietnia 2011 r. Skarżąca mimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, należnej opłaty sądowej nie uiściła, natomiast pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. zwróciła się z ponownym wnioskiem o zwolnienie z wpisu od skargi wskazując na zmienną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. K. Jak wskazał Sąd, w rozpoznawanej sprawie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pouczono ją o skutkach niewykonania wezwania w terminie 7 dni, tj. o odrzuceniu skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 1 kwietnia 2011 r., lecz siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie. Sąd zauważył, że złożony w dniu 8 kwietnia 2011 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł przerwać biegu terminu do uiszczenia powyższej opłaty sądowej. Jak wskazano na wstępie strona skarżąca już kilkakrotnie wnosiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r. Również zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmawiające zmiany własnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy zostało uznane przez Sąd drugiej instancji za nieuzasadnione. Od obowiązku uiszczenia wpisu nie zwalnia skarżącej ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki nie uchyla bowiem skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie ( tak NSA w postanowieniach z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09, oraz z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 831/10). W świetle tych okoliczności Sąd przyjął, że kolejny wniosek R. K. o zwolnienie z wpisu sądowego od skargi nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a przy tym zmierza jedynie do przewlekłości postępowania sądowego, zwłaszcza że skarżąca nie podnosi w nim żadnych nowych okoliczności wskazujących na ewentualne pogorszenie jej dotychczasowej sytuacji finansowej. Od powyższego postanowienia R. K. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając: - naruszenie przepisu art. 165 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i przyjęciu, że pomimo zmiany okoliczności sprawy Sąd I instancji nie wezwał ponownie skarżącej do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazania na czym polegały podniesione przez nią zmiany okoliczności, co miało istoty wpływ na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, - naruszenie przepisu art. 6 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i wyrażające się brakiem udzielenia skarżącej pełnego pouczenia w zakresie skutków prawnych, w przypadku złożenia ponownego wniosku o zwolnienie od wpisu, pomimo odrzucenia poprzedniego wniosku, co skutkowało złożeniem przez skarżącą ponownego wniosku zgodnie z post. NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II OZ 155/1, który to ponowny wniosek z dnia 6 kwietnia 2011 r., o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2011 r. sygn II SA/GL 195/10 w skutek zmiany okoliczności, - naruszenie 255 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowania i wyrażające się brakiem wezwania strony do złożenia oświadczeń majątkowych i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów i wykazania zaistniałych zmian, które pogorszyły sytuację materialną strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie niniejszej okolicznością bezsporną jest, że skarżąca kilkakrotnie składała wniosek o przyznanie prawa pomocy, który za każdym razem kończył się odmową przyznania prawa pomocy i prawomocnym oddaleniem zażalenia skarżącej przez Naczelny Sąd Administracyjny na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w tym zakresie. W takiej sytuacji należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zmierzał jedynie w istocie do przewlekania postępowania sądowego tym bardziej, że nie zawierał nowych okoliczności świadczących o zmianie sytuacji materialnej skarżącej. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołał się na pogląd wyrażony w przywołanych przez niego postanowieniach NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09, oraz z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 831/10, z którego wynika, iż ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Odnosząc się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 165 i 255 p.p.s.a. należy zauważyć, że ich rozpoznanie leży poza zakresem przedmiotu sprawy niniejszej, którym jest zażalenie na odrzucenie skargi a nie zażalenie w przedmiocie postanowienia wydanego w sprawie prawa pomocy. Ponadto jak zauważono wyżej ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 6 p.p.s.a. polegającego na braku udzielenia pełnego pouczenia należy zauważyć, że okoliczności sprawy niniejszej miały charakter wyjątkowy a wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zawierało stosowne pouczenie, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. odrzucił skargę R. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.