II OZ 155/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na utrzymanie zwierząt domowych mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarżący nie wykazał nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował art. 165 p.p.s.a., traktując pismo skarżącej jako wniosek o zmianę postanowienia z powodu zmiany okoliczności. Skarżąca nie wykazała nowych okoliczności uzasadniających zmianę, a wydatki na utrzymanie zwierząt domowych nie mogą być uznane za koszty związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
R. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po odmowie przez referendarza i WSA, a następnie oddaleniu zażalenia przez NSA, skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swoje dochody, wydatki oraz wysokie koszty utrzymania zwierząt domowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zmiany poprzedniego postanowienia, uznając, że nie przedstawiono nowych okoliczności, a koszty utrzymania zwierząt nie są uzasadnione. Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 295/10 odmawiającego zmiany postanowienia w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 295/10 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie
R. K. wnioskiem z dnia 5 maja 2010 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Skarżąca w piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r., oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej z dnia 23 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OZ 908/10 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2010 r.
Skarżąca pismem z dnia 26 października 2010 r. wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, które to pismo zostało potraktowane przez Sąd Administracyjny jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 7 lipca 2010 r. Następnie skarżąca w dniu 30 listopada 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPf, wskazując, że razem z mężem mieszka w mieszkaniu o powierzchni 38 m². Małżonkowie utrzymują się ze świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości 3503 zł brutto. Jej łączne wydatki wynoszą ok. 2560 zł i składają się na nie opłaty za węgiel, drewno, czynsz, energię, gaz, RTV, telefon, lekarstwa, ubezpieczenie oraz zakup żywności stosownej do schorzeń skarżącej i jej męża. We wniosku skarżąca wskazała również, że ponosi wysokie koszty utrzymania zwierząt domowych, które pozostają pod jej opieką: psa i dwóch kotów, na koszty te składają się wyżywienie w wysokości 400 zł oraz leki i opieka weterynaryjna w wysokości 500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił skarżącej zmiany postanowienia Sądu z dnia 7 lipca 2010 r. wskazując, iż we wniosku o zmianę postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przedstawiła nowych dowodów, które pozwoliłyby obiektywnie stwierdzić, że zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia. Podkreślono, iż trudno uznać za uzasadniony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez skarżącą tak wysokich kosztów utrzymania zwierząt domowych.
Skarżąca pismem z dnia 7 lutego 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2011 r., podnoszą iż ponosi koszty w innych sprawach sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych była już raz przedmiotem postanowień zarówno sądu wojewódzkiego (postanowienie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 295/10) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 908/10). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 p.p.s.a. i wniosek z dnia 26 października 2010 r. o przyznanie prawa pomocy potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2010 r. wskutek zmiany okoliczności.
Przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 listopada 2010 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał wcześniejszy wniosek z dnia 5 maja 2010 r. Skarżąca nie wskazała na nowe, w tym dotyczące jej sytuacji majątkowej, okoliczności które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy.
Odnośnie argumentacji dotyczącej konieczności ponoszenia kolejnych kosztów w sprawie podać należy, że strona przewidując realizację swoich praw przed sądem powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel.
Dodatkowo należy zauważyć, że wydatki ponoszone na utrzymywanie zwierząt domowych nie można uznać, za koszty związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb w gospodarstwie domowym skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, wobec nienaruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło