II GZ 184/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 127/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 127/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił J. D. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] wydanej w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Sąd uznał, że zawarty w skardze na decyzję wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że "prowadzi jednoosobowe przedsiębiorstwo transportowe, z którego uzyskuje niewielkie dochody. Obecnie z uwagi na panujący kryzys gospodarczy otrzymuje zaś dochody, z których nie jest w stanie pokryć nawet kosztów prowadzonej działalności gospodarczej". Dlatego też – w ocenie skarżącej – "ściągnięcie w drodze egzekucji nałożonej kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł. spowodowałoby dla niej rażąco ciężkie skutki i niepowetowaną szkodę oraz wiązałoby się z koniecznością ogłoszenia upadłości firmy". Sąd wyjaśnił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji unormowana przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) dotyczy tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności uzasadniające żądanie wnioskodawcy muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Skarżąca wskazała, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki określone w powołanym przepisie, ale nie przedstawiła przy tym żadnych dokumentów źródłowych, z których wynikałby rzeczywisty stan finansowy prowadzonego przez nią jednoosobowego przedsiębiorstwa transportowego, a które jednocześnie mogłyby uzasadniać, iż istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania wobec niej trudnych do odwrócenia skutków. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby wystąpienie przesłanek zastosowania reżimu suspensywności wobec zaskarżonej decyzji było prawdopodobne. Powyższe braki uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że wykonanie decyzji zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Istotnym jest również, iż przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. W zażaleniu skarżąca zarzuciła postanowieniu błąd w ustaleniach stanu faktycznego, w szczególności poprzez uznanie, że nałożenie na nią kary pieniężnej nie spowoduje znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy w rzeczywistości konieczność uiszczenia przedmiotowej kwoty grozi nieodwracalnymi skutkami dla prowadzonej przez nią działalności gospodarczej oraz dla bytu skarżącej i jej rodziny. Zarzuciła także naruszenie prawa materialnego w postaci pkt 3 załącznika II rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowego przewozów rzeczy we wspólnocie na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich – poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w rzeczywistości w przedmiotowej sprawie wykonywano przewóz międzynarodowy, uzasadniający zwolnienie skarżącej z obowiązku posiadania właściwej licencji. W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę postanowienia WSA we W. oraz poprzedzającej go decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. poprzez wstrzymanie jej wykonania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. Zdaniem skarżącej, konieczność uiszczenia nałożonej na nią kary pieniężnej pociągałaby nieodwracalne skutki, mogące zagrozić bytowi jej oraz jej rodziny, a także stanowić ogromne zagrożenie dla prowadzonej przez nią działalności, włącznie z koniecznością jej likwidacji. Działalność ta przynosi niewielki dochody, pozwalające na regulowanie bieżących opłat związanych z jej prowadzeniem oraz na utrzymanie skarżącej, męża oraz bezrobotnego syna. Dochody te podlegają wahaniom, zdarzają się miesiące, w których odnotowuje się straty. Średnia wysokość dochodów kształtuje się na poziomie ok. 3-4 tys. zł miesięcznie. Skarżąca wraz z mężem i synem zamieszkują u matki skarżącej, rencistki. Rachunki reguluje skarżąca, ponieważ renta nie wystarczyłaby na ich zapłatę. Biorąc pod uwagę wydatki ponoszone na opłaty mieszkaniowe, bieżące potrzeby w postaci zakupu żywności, odzieży czy środków higienicznych, których łączna wysokość kształtuje się na poziomie zbliżonym do uzyskiwanych dochodów skarżąca uznała, że zapłata 8 tys. zł znacznie przekracza jej możliwości finansowe. Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że nie istnieje w jej przypadku realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet bowiem w przypadku wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia oraz dokonania zwrotu należności wraz z odsetkami, samo pobranie wskazanej kwoty będzie stanowić znaczne obciążenie, narażające sytuację finansową zarówno w aspekcie rodzinnym, jak i w ramach prowadzonej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podnieść należy, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty i na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia Sąd nie bada zasadności samej skargi. Innymi słowy, dla potrzeb rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd administracyjny nie ocenia merytorycznych zarzutów skargi odnoszących się do (nie)zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zatem, zarzuty zażalenia odnoszące się do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji nie mogły skutkować zastosowaniem instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnieść też należy, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia orzeczenie Sądu I instancji pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast sama strona jest zobowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, bowiem Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie ww przepisu nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy, uwzględnić wniosek strony skarżącej. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Z konstrukcji normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, jak to już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, iż to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w uzasadnieniu tego wniosku zawartego w skardze nie wykazała, iż wykonanie decyzji mogłoby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie przy tym Sąd I instancji zauważył, że wniosek skarżącej w przypadku zagrożeń o charakterze majątkowym, powinien zostać poparty odpowiednią dokumentacją dotyczącą jej sytuacji finansowej lub majątkowej. Skoro wniosek skarżącej tego rodzaju informacji ani dokumentacji nie zawierał, nie mógł skutkować inną oceną. W takiej sytuacji Sąd mógł jedynie odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Tym bardziej, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd, przy ocenie wniosku skarżącej nie miał na uwadze tylko argumentacji przestawionej na jego uzasadnienie, ale też, wobec braku konkretnych wyjaśnień od skarżącej, uwzględniał stan wynikający z akt sprawy. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, w których skarżąca podnosi, iż jej aktualna sytuacja finansowa i rodzinna jest taka, że wykonanie zaskarżonej decyzji może zagrozić bytowi jej rodziny, a także stanowi zagrożenie dla prowadzonej przez nią działalności, włącznie z koniecznością jej likwidacji, to stwierdzić należy, że nie mogą one skutkować jego uwzględnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopiero w zażaleniu, nie uzasadnia jego uwzględnienia, jeżeli sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia prawa, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 2805/08, lex nr 52774, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., II FZ 460/08, lex nr 515354). Skarżąca bowiem w złożonym w skardze wniosku odwołała się jedynie do tego, że uzyskuje niewielkie dochody, nie precyzując bliżej swojej sytuacji finansowej ani nie dokumentując w pełni okoliczności dotyczących stanu majątkowego czy też możliwości finansowych. Załączone zaś do zażalenia dokumenty wskazujące na istniejące obciążenia kredytowe wobec braku pełnego udokumentowania dochodów, majątku i wydatków nie pozwalają na przyjęcie, że zażalenie jest zasadne. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i 193 p.p.s.a.