I SA/Bd 386/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-06-09

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wsparcie cenowe udzielane przez podmiot trzeci (niepubliczny) w ramach umowy cywilnoprawnej, które bezpośrednio wpływa na cenę sprzedawanych towarów, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dopłata o podobnym charakterze do dotacji lub subwencji?
Ratio decidendi
Wsparcie cenowe udzielane przez podmiot trzeci w ramach umowy cywilnoprawnej, które bezpośrednio wpływa na cenę sprzedawanych towarów, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez użycie zwrotu 'i inne dopłaty o podobnym charakterze', rozszerza krąg podmiotów udzielających wsparcia na podmioty niepubliczne, a istotny jest bezpośredni wpływ dofinansowania na cenę, a nie pochodzenie środków czy forma umowy. Regulacja krajowa jest zgodna z prawem unijnym.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT tzw. wsparcia cenowego oraz protekcji cenowej. Wsparcie cenowe polegało na dofinansowaniu przez światowy koncern (za pośrednictwem europejskiej spółki córki) sprzedaży towarów przez spółkę do klienta instytucjonalnego, w formie rabatu europejskiego. Spółka uważała, że wsparcie to nie podlega VAT. Minister Finansów uznał je za dopłatę podlegającą opodatkowaniu. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę W dniu 05 listopada 2009 r. "M." sp. z o. o. w T. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W przedmiotowym wniosku spółka przedstawiła następujący stan faktyczny. Spółka jest firmą handlową oferującą produkty z branży informatycznej i biurowej oraz związane z nimi materiały eksploatacyjne. Jej klientami są podmioty gospodarcze, osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej, jak i instytucje. Sprzedając tym ostatnim skarżąca uczestniczy w przetargach publicznych. Towary kupuje u kilku dostawców, którzy nabywają je od producentów lub dystrybutorów krajowych i zagranicznych. Największą ilościowo grupą towarów, którymi handluje spółka, są towary produkowane przez światowy koncern. Koncern, jak i jego polska spółka córka, nie są stronami transakcji handlowych związanych ze spółką, gdyż towary nabywane są od sieci dystrybutorów tej firmy w Polsce. Ww. podmioty, starając się konsekwentnie zdobywać i utrzymywać rynek odbiorców swoich towarów, kierują działania w stronę klientów instytucjonalnych. W związku z tym wspomagają finansowo finalnych odbiorców, aby zakupy ich towarów były atrakcyjniejsze w stosunku do konkurencji. W tym celu koncern i jego spółka córka stworzyły specjalny program polityki cenowej - wsparcie cenowe. Jest to mechanizm polegający na tym, że koncern przez jedną ze swoich europejskich spółek córek dofinansowuje sprzedaż towarów dokonywaną przez spółkę do klienta instytucjonalnego w wysokości tzw. rabatu europejskiego. Spółka informację o tym rabacie uzyskuje z internetowej strony koncernu. Rabat europejski to procentowa obniżka w stosunku do tzw. sugerowanej europejskiej ceny sprzedaży dla ostatecznego klienta. Jeżeli koncern zdecyduje się wspomóc cenowo daną sprzedaż, to przyzna pomoc spółce, jako pewien procent rabatu od sugerowanej ceny. Sama wielkość wsparcia zależy od ilości sprzedanego towaru, a nie jego ceny. Występując o wsparcie cenowe do danego przetargu spółka nie ma gwarancji, że je otrzyma, natomiast składając ofertę przetargową ma już informację z koncernu, czy otrzyma wsparcie, czy nie. Wsparcie cenowe kierowane jest do finalnych odbiorców, aby otrzymali korzystną cenę z uwagi na rozmiar zakupów. W związku z otrzymanym wsparciem cenowym spółka może udzielić rabatu potencjalnym klientom instytucjonalnym. Ponadto, koncern wspomaga działalność spółki jeszcze na dwa inne sposoby, tj. płaci jej ustaloną umową premię pieniężną, wyliczoną na bazie wolumenu zakupów towarów, dokonaną w danym okresie przez spółkę i na tę okoliczność wystawia faktury VAT. Ponadto w stosunku do niektórych towarów gwarantuje tzw. protekcję cenową, która polega na tym, że koncern zobowiązuje się zapłacić pewną kwotę pieniędzy tytułem zwrotu wzrostu sugerowanej europejskiej ceny sprzedaży. Skoro ceny niektórych towarów mogą się podnieść w Europie - co oznacza, że spółka kupi je drożej od swojego dostawcy (a to może stanowić stratę na sprzedaży towarów w wyniku wygrania przetargu, na który ustalono cenę sprzedaży w odniesieniu do zakładanej na dzień złożenia oferty przetargowej ceny zakupu, która to cena podniosła się) koncern zwróci tę różnicę. Mając na uwadze przedstawiony stan faktycznym spółka zadała następujące pytania: Czy otrzymane wsparcie cenowe oraz protekcja cenowa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako premie pieniężne? Czy w przypadku odpowiedzi przeczącej na ww. pytanie wsparcie cenowe oraz protekcja cenowa podlegają opodatkowaniu jako dotacje, subwencje oraz inne elementy wymienione w art. 29 ust. 1 zdanie czwarte ustawy o podatku od towarów i usług? Czy, niezależnie od odpowiedzi na powyższe pytania, spółka ma jeszcze w związku z opisanymi mechanizmami (wsparcia cenowego i protekcji cenowej) jakiekolwiek obowiązki w podatku od towarów i usług np. w sferze wykazywania obrotu, podatku należnego, w podatku naliczonym, itd.? Zdaniem wnioskodawcy, otrzymane wsparcie cenowe, jak i protekcja cenowa, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako premie pieniężne. Wsparcie cenowe, jak i protekcja cenowa nie mogą być także uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze. W ocenie spółki wreszcie, wsparcie cenowe i protekcja cenowa nie rodzą dla niej żadnych obowiązków w sferze podatku od towarów i usług. Interpretacją indywidualną z dnia [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 29 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdził, że w sytuacji gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, to dofinansowanie to stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Wobec powyższego opodatkowaniu podlegać będzie każda dopłata do konkretnych czynności opodatkowanych mająca bezpośredni związek z ceną bez względu na podmiotu udzielający wsparcia finansowego, jak i pochodzenie środków, tj. publiczne i niepubliczne. Jeżeli zatem przedmiotowe wsparcie cenowe ma bezpośredni wpływ na cenę sprzedawanych produktów powodując jej obniżenie - w świetle art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy - to stanowi ono element podstawy opodatkowania jako dopłata o podobnym charakterze co dotacja czy subwencja. Natomiast w przypadku protekcji cenowej, która jest dofinansowaniem do ceny nabywanych przez spółkę towarów, a więc jego kosztów zakupów, nie mając jednocześnie bezpośredniego wpływu na cenę sprzedaży, nie stanowi obrotu w myśl wyżej powołanego przepisu i tym samym nie wchodzi do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Reasumując organ stwierdził, że otrzymywane przez stronę wsparcie cenowe jeżeli stanowi dopłatę o podobnym charakterze, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem skarżąca, na podstawie art. 106 ust. 7 powołanej ustawy, ma obowiązek udokumentowania fakturą wewnętrzną otrzymanego dofinansowania i wykazania jego w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. z chwilą uznania rachunku bankowego podatnika. W przypadku protekcji cenowej- zdaniem organu- należy uznać, że nie jest ono wynagrodzeniem (premią pieniężną) za jakąkolwiek usługę oraz nie stanowi dotacji, subwencji lub innej dopłaty o podobnym charakterze podlegającej opodatkowaniu. W związku z powyższym, otrzymanie od koncernu ww. środków nie rodzi dla spółki żadnych obowiązków w zakresie podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 10 lutego 2010 r. spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wydanie interpretacji potwierdzającej słuszność stanowiska skarżącej. Zdaniem spółki, naruszenie prawa przez organ podatkowy polega na mylnym przyjęciu, że otrzymane przez spółkę wsparcie cenowe podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji. Na interpretację indywidualną spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 19 ust. 21 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu do przypadków otrzymywania dopłat nie wynikających z odrębnych przepisów; naruszenie art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy poprzez bezpodstawne uznanie za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze świadczeń otrzymywanych na podstawie umów cywilnoprawnych; art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie momentu powstania obowiązku podatkowego od otrzymanych dopłat w drodze analogii, zamiast z ustawy podatkowej. Mając na uwadze podniesione zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie zgadza się z interpretacją dokonana przez Ministra Finansów. W jej ocenie, wsparcie cenowe nie może być uznane jako dopłaty o podobnym charakterze do dotacji i subwencji, albowiem wskazany przez organ art. 29 ust. 1 ustawy o VAT wyraźnie nawiązuje do świadczeń otrzymanych z instytucji publicznych. Wsparcie cenowe, jako nie mające takiego charakteru, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Potwierdza tę okoliczność również treść art. 19 ust. 21 omawianej ustawy, gdzie wskazano, że tylko dotacje i subwencje otrzymane na podstawie odrębnych przepisów podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wsparcie cenowe powstałe na podstawie umowy cywilnoprawnej nie może zostać w takiej sytuacji zaliczone do kręgu dotacji i subwencji. Spółka podniosła, że organ błędnie zastosował moment powstania obowiązku podatkowego dla wsparcia cenowego przenosząc go w drodze analogii z art. 19 ust. 21 ustawy o VAT. Wskazany w powołanym przepisie moment powstania obowiązku podatkowego z chwilą wpływu kwoty dotacji/subwencji na konto bankowe, mógłby w przypadku wsparcia cenowego się nigdy nie spełnić albowiem w stosunkach cywilnoprawnych nie ma przeciwwskazań, aby umówić się na wypłatę gotówki do ręki kontrahenta. Przenosząc w drodze analogi wskazany moment powstania obowiązku podatkowego organ doprowadził do ewidentnej nierówności w traktowaniu podatników, ponieważ jedynie podatnicy otrzymujący wsparcie cenowe na konto bankowe płaciliby podatek od towarów i usług, natomiast ci, którzy otrzymywaliby to świadczenie bezpośrednio do kasy, podatku by nie płacili. Taka interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego skutkuje również nałożeniem obowiązku podatkowego, który nie ma umocowania w ustawie, co stanowi naruszenie art. 217 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby uznać, że wsparcie cenowe powinno być opodatkowane na podstawie przepisów dyrektywy unijnej w sprawie podatku VAT, to i tak na skutek braku implementacji tego rozwiązania do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, wsparcie cenowe nie podlega opodatkowaniu. W sytuacji, gdy podatnik stosuje przepisy prawa krajowego niezgodne z dyrektywami unijnymi, organy podatkowe nie mogą kwestionować zachowania podatnika na podstawie wymienionych dyrektyw. Ponadto spółka podniosła, że w wydanej interpretacji organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie trzecie zawarte we wniosku. Organ nie ustosunkował się do stanowiska strony w zakresie ewentualnych innych obowiązków podatkowych związanych z analizowaną sytuacją, co stanowi naruszenie art. 14b i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazany zarzut, w ocenie skarżącej, jest samoistną podstawą do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spółka wskazała, że handluje produktami z branży informatycznej i biurowej oraz związanymi z nimi materiałami eksploatacyjnymi. Największą ilościowo grupą towarów, którymi handluje spółka, nabywając je od sieci dystrybutorów, są towary produkowane przez światowy koncern. Koncern i jego polska spółka córka stworzyły specjalny program - wsparcie cenowe, które polega na tym, że koncern przez jedną ze swoich europejskich spółek córek dofinansowuje sprzedaż towarów przez spółkę dla klienta instytucjonalnego w wysokości tzw. rabatu europejskiego. Rabat ten to procentowa obniżka w stosunku do tzw. sugerowanej europejskiej ceny sprzedaży dla ostatecznego klienta. Sama wielkość wsparcia, która jest stała na dany kontrakt, zależy od ilości sprzedanego towaru, a nie jego ceny. Wsparcie cenowe jest kierowane do finalnych odbiorców, aby otrzymali korzystną cenę z uwagi na rozmiar zakupów. Startując do przetargu spółka uwzględnia w kalkulacji ceny sprzedaży wsparcie cenowe. Jeżeli wygra przetarg, po dokonaniu sprzedaży przesyła o tym informację i po czasie otrzymuje przyznane jej wsparcie cenowe. W stosunku do niektórych towarów koncern gwarantuje spółce tzw. protekcję cenową, która polega na tym, że zobowiązuje się zapłacić pewną kwotę pieniędzy tytułem zwrotu wzrostu sugerowanej europejskiej ceny sprzedaży, gdyż ceny niektórych towarów mogą w Europie wzrosnąć, a więc skarżąca kupi je drożej od swojego dostawcy. W odniesieniu do protekcji cenowej Minister Finansów uznał, że nie rodzi ono żadnych obowiązków w zakresie podatku od towarów i usług. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wsparcie cenowe podlega opodatkowaniu VAT. Zdaniem Ministra Finansów wsparcie cenowe, stanowi dopłatę o podobnym charakterze do dotacji lub subwencji i jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Organ powołał się w tym zakresie na art. 29 ust.1 i art. 19 ust. 21 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej u.p.t.u.). Strona natomiast uważa, że przywołane przez organ przepisy dotyczą dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze udzielanych na podstawie odrębnych przepisów. Wsparcie cenowe udzielane jest zaś na podstawie umowy cywilnoprawnej, a zatem nie podlega VAT. Spółka zarzuciła naruszenie art. 29 ust.1, art. 19 ust. 21 u.p.t.u. oraz art.217 Konstytucji. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 u.p.t.u. podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma interpretacja pojęć użytych w ostatnim zdaniu tego przepisu. O ile można zgodzić się ze skarżącą, że pojęcie dotacji i subwencji jest związane ze wsparciem finansowym otrzymywanym od podmiotów prawa publicznego, o tyle użycie przez ustawodawcę zwrotu "i inne dopłaty o podobnym charakterze" wskazuje, że przepis ten rozszerza krąg podmiotów dokonujących tego wsparcia, obejmując swoim zakresem także inne podmioty - niepubliczne. Dopłaty może udzielić podmiot prywatny. Przepis ten nie ogranicza zatem źródeł pochodzenia środków czy kręgu podmiotów dokonujących przekazania funduszy. Z punktu widzenie tej regulacji istotne jest tylko, aby otrzymane dofinansowanie było bezpośrednio związane z ceną sprzedawanego towaru lub świadczonej usługi. Ustawodawca nie określa, jak należy rozumieć bezpośredni wpływ na cenę. W ocenie Sądu trzeba przyjąć, iż wpływ ten będzie miał miejsce w przypadku, gdy podmiot trzeci dopłaci do ceny świadczonej usługi lub dostarczonego towaru. Spółka nie neguje bezpośredniego wpływu otrzymanego wsparcia cenowego na cenę sprzedawanych przez siebie towarów. Regulacja zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług jest zgodna z art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Z treści tego przepisu jasno wynika, że całkowita cena wynagrodzenia otrzymana przez podatnika z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług powinna być opodatkowana VAT, także wówczas gdy kwota wynagrodzenia w całości lub w części została przekazana podatnikowi przez podmiot trzeci niebędący stroną transakcji. Oznacza to, że to, kto dokonuje dofinansowania jest okolicznością pozbawioną znaczenia. Ważne jest by subwencja była bezpośrednio związana z ceną dostaw towarów. Skarżąca dla uzasadnienia swoich racji powołuje się ponadto na brzmienie art. 19 ust. 21 u.p.t.u. Przepis ten stanowi, że obowiązek podatkowy z tytułu należnych na podstawie odrębnych przepisów dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze powstaje z chwilą uznania rachunku bankowego podatnika. W przypadku uznania rachunku bankowego podatnika zaliczką z tytułu dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze obowiązek podatkowy powstaje w tej części. W ocenie Sądu z treści powyższego przepisu nie można wyciągnąć wniosku – tak jak to czyni skarżąca - że opodatkowaniu podlegają tylko dotacje, subwencje i innych dopłaty o podobnym charakterze należnych na podstawie odrębnych przepisów, zaś dofinansowanie udzielone na podstawie umowy cywilnoprawnej – jak w rozpatrywanej sprawie - nie jest objęte VAT. Taka wykładnia uwzględnia jedynie kontekst językowy pomija natomiast zupełnie kontekst systemowy, w którym przepis ten funkcjonuje. Przede wszystkim wykładnia ta pozostaje w sprzeczności z art. 29 ust. 1 u.p.t.u., który nie ogranicza źródeł pochodzenia dofinansowania. Ponadto jest niezgodna z regulacją wspólnotową, która stanowi wzorzec interpretacyjny dla przepisów krajowych. Gdy wykładnia językowa zawodzi, ustalenie znaczenia przepisu powinno nastąpić z wykorzystaniem innych metod wykładni. Zdaniem Sądu art. 19 ust. 21 u.p.t.u. powinien być interpretowany z wykorzystaniem wykładni systemowej. Zastosowanej tej metody wzmacnia przekonanie, że po wstąpienie Polski do Unii Europejskiej zmieniła się rola wykładni językowej. Rozpoczyna ona proces wykładni, tracąc jednak w przeważającej mierze charakter samodzielnej metody, pozwalającej na ostateczne, wiążące ustalenie sposobu rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Wbrew poglądowi spółki wykładnia systemowa nie prowadzi w rozpatrywanej sprawie do wykładni contra legem, tylko - secundum legem. Interpretacja ta nie jest wynikiem stosowania analogii. Zastosowanie wykładni systemowej nie narusza art. 217 Konstytucji. Przedmiot opodatkowania, podstawa opodatkowania, a także obowiązek podatkowy wynikają z ustawy. Gdyby zgodzić się z interpretacją spółki, to podatnicy, którzy uzyskaliby wsparcie finansowe na podstawie odrębnych przepisów podlegaliby opodatkowaniu, natomiast ci, którzy otrzymaliby takie wsparcie na podstawie umowy cywilnoprawnej – uniknęliby VAT. Trudno doszukać się sensu takiego zróżnicowania. Zaakceptowanie wskazanego podziału prowadziłoby do nierównego traktowania wobec prawa, co jest niezgodne z art. 32 ust.1 Konstytucji. Przepisy prawa powinny być interpretowane w zgodzie z Konstytucją. Zdaniem Sądu użyty w art. 19 ust. 21 u.p.t.u. zwrot "i innych dopłat o podobnym charakterze" należy rozumieć jako należnych nie tylko na podstawie odrębnych przepisów, lecz także jako otrzymanych na podstawie umów cywilnoprawnych, w relacjach między podmiotami gospodarczymi. W literaturze przedmiotu na tle tego przepisu, odsyłając do dotacji subwencji i innych dopłat wskazanych w art. 29 ust. 1 u.p.t.u., podkreśla się, że zastosowanie rozwiązania polegającego na określeniu kasowego momentu powstania obowiązku podatkowego (z chwilą uznania rachunku bankowego podatnika) jest właściwe, gdyż lepiej oddaje moment powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu (por. T Michalik, VAT 2009, Warszawa 2009, s. 304). Strona podnosi, że gdyby strony umówiły się co do przekazania dopłat gotówką, z pominięciem rachunku bankowego, to obowiązek podatkowy by nie powstał, co prowadzi do nierówności wobec prawa. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca, 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. Ponadto ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację nie wynika, aby światowy koncern przekazywał skarżącej wsparcie cenowe w postaci gotówki, z pominięciem rachunku bankowego spółki. W rezultacie podniesiony przez stronę problem, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, ma raczej wymiar teoretyczny niż praktyczny. Niemniej gdyby taki przypadek miał miejsce to obowiązek podatkowy powstawałby na zadach ogólnych, tzn. z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli natomiast dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstałby z chwilą jej wystawienia, nie później jednak niż w terminie 7 dni od wydania towaru lub wykonania usługi. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej, że przepisy krajowe zostały wadliwie implementowane i że podatnik może stosować się do korzystniejszej od unijnej regulacji krajowej. Należy zauważyć, że zmiana brzmienie art. 29 ust. 1, dokonana ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 90, poz.756), miała właśnie na celu doprecyzowanie zasad włączania do podstawy opodatkowania subwencji, dotacji i dopłat, aby uniknąć sprzeczności z art. 11 Szóstej Dyrektywy. Przed wejściem w życie tej nowelizacji (1 czerwca 2005 r.) wskazany przepis przewidywał, że obrotem jest także otrzymana dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług. Zdaniem Sądu regulacja krajowa w zakresie dopłat nie jest korzystniejsza od wspólnotowej. Bezpodstawny jest też zarzut spółki nieudzielenia przez organ podatkowy odpowiedzi na pytanie trzecie zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji. Organ wyraźnie stwierdził, że w przypadku wsparcia cenowego spółka ma obowiązek udokumentowania fakturą wewnętrzną dofinansowania i wykazania go w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. z chwilą uznania rachunku bankowego podatnika. Organ wyjaśnił również, że otrzymanie protekcji cenowej nie rodzi żadnych obowiązków w zakresie VAT. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło