I OSK 1401/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, gdy przyczyną wznowienia jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a organ ten już nie istnieje, a jego kompetencje przejął organ samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, już nie istnieje, a jego kompetencje przejął organ samorządu terytorialnego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania nie jest organ wyższego stopnia, lecz organ, który przejął kompetencje organu wydającego decyzję. Celem art. 150 § 2 k.p.a. jest zapewnienie obiektywizmu poprzez wyłączenie organu, którego działanie spowodowało wady decyzji, od orzekania w sprawie wznowienia. W przypadku nieistnienia pierwotnego organu, zasada ta nie znajduje zastosowania w sposób wskazany przez Sąd I instancji.Stan faktyczny
B. A. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie podziału nieruchomości, kwestionując decyzję z 1979 r. Prezydent Miasta Jaworzna odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony z uchybieniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność obu decyzji, uznając naruszenie przepisów o właściwości organu do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę B. A. Zasądził od B. A. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 143/10 w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od B. A. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta Jaworzna z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezydent Miasta Jaworzna po rozpatrzeniu wniosku B. A. o wznowienie postępowania w sprawie przesunięcia granic działki nr [...] obręb [...], jakiego dokonano na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Jaworzna z dnia [...] maja 1979 r. nr [...] na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. – Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., powoływanej dalej, jako k.p.a.) odmówił wznowienia postępowania. Zdaniem organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Powyższy termin liczony jest zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. od dnia dowiedzenia się o decyzji, gdy tymczasem wnioskodawca kwestionowaną decyzję powołuje we wniosku o stwierdzenie nieważności złożonym w dniu 4 marca 2008 r. a przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 27 listopada 2008r., wiec z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ II instancji lub SKO) po rozpatrzeniu odwołania B. A. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy w/w decyzję. Organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta Jaworzna, jednocześnie wskazał, iż organ ten był właściwy w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 150 k.p.a. Co prawda, we wniosku jako podstawę wznowienia powołano m. in. art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co uzasadniało by zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a., jednakże regulacja ta nie będzie miała wprost zastosowania do określenia właściwości organu w niniejszym postępowaniu. SKO stwierdziło, iż Prezydent Miasta Jaworzna wydający decyzję z dnia [...] maja 1979 r. tylko z nazwy odpowiada aktualnemu organowi samorządu terytorialnego, gdyż był to organ administracji państwowej. Zatem Prezydent Miasta Jaworzna nie był organem, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979 r., a jego właściwość w sprawie wznowienia postępowania wynika z następstwa prawnego określonego w art. 1 ab initio ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm. dalej jako ustawa z dnia 17 maja 1990 r.). Nadto, SKO nie ma statusu organu wyższego stopnia wobec ówczesnego terenowego organu administracji państwowej, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979 r., bowiem współcześnie w ogóle takiego organu w systemie organów administracji publicznej nie ma. Stąd też zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 150 § 2 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył B. A. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nakazanie temu organowi skorzystanie z uprawnień określonych w art. 2 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, celem wznowienia postępowania z urzędu lub na skutek sprzeciwu prokuratora, ponawiając co do zasady dotychczasową argumentację co do naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] maja 1979r. i wynikających z niej skutków społecznych w zakresie układu komunikacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując że uprawnienia z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), przysługują Prezesowi Kolegium i kwestie te nie podlegają ocenie sądu administracyjnego.
Odnosząc się do odpowiedzi na skargę, skarżący w kolejnym piśmie z dnia
7 marca 2010 r. zarzucił niekonsekwencję działania organu II instancji, który to organ stwierdził nieważność innej decyzji Prezydenta Miasta Jaworzna z dnia [...] maja 1979r., dotyczącej wyłączenia z podziału działki nr [...] – jako wydanej bez podstawy prawnej, przyjmując wówczas, że jest organem wyższego stopnia wobec tego organu, zaś obecnie uchyla się od podjęcia działań wobec decyzji o przesunięciu granic tej działki. Nadto, w toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, że sprawa z jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, objętej również żądaniem wznowienia postępowania, nie została jeszcze rozpoznana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach i okazał postanowienie tego organu z dnia 17 grudnia 2009 r. o zwieszeniu postępowania nieważnościowego.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Jaworzna z dnia [...] maja 2009 r.
Wojewódzki sąd administracyjny stwierdził naruszenie przepisów o właściwości organu do wznowienia postępowania. Z mocy art. 150 § 1 i 2 k.p.a., organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli jednak przyczyną wznowienia jest działalność tego organu, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a. Zatem organ, który wydał decyzję ostateczną po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 k.p.a.). Wymaga to rozważenia wskazanych w podaniu przyczyn (podstaw) wznowienia, przy czym na tym etapie nie jest dopuszczalne badanie ich prawdziwości, a zatem rozstrzygnięcie, czy przesłanki wznowieniowe w rzeczywistości istnieją. Przypadki dewolucji kompetencji na organ wyższego stopnia obejmują sytuacje, gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość wyliczona w art. 145 § 1 k.p.a., np. niezastosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadome dopuszczanie sfałszowania dowodu, świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania. Wówczas do orzekania w sprawie dopuszczalności wznowienia – wydania postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 149 § 1) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3) właściwy jest organ wyższego stopnia.
Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że zarówno w podaniu o wznowienie, jak i w dalszych pismach w tej sprawie, skarżący jako przyczynę jednoznacznie wskazał podstawę z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a zatem niewyłączenie pracownika organu, który w jego imieniu wydał decyzję na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzucono zatem, że przyczyną wznowienia jest działalność Prezydenta Miasta Jaworzna, jak już wyżej wyjaśniono, na tym etapie postępowania nie jest dopuszczalne badanie, czy taka podstawa w istocie wystąpiła. O dopuszczalności samego wznowienia musiał jednak rozstrzygnąć organ wyższego stopnia, jakim w myśl art. 17 pkt 1 k.p.a. w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze, bowiem ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Skoro SKO rozpoznało odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Jaworzna, to nie budzi wątpliwości, że organ ten uznaje swoją właściwość jako organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 k.p.a. Tymczasem zasady te są identyczne w sprawach wznowienia postępowania z mocy regulacji zawartej w art. 150 § 2 k.p.a. Aczkolwiek w motywach zaskarżonej decyzji organ II instancji rozważał kwestię właściwości Prezydenta Miasta Jaworzna w świetle art. 150 § 2 k.p.a. i prawidłowo wskazał na różną pozycję tego organu w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] maja 1979 r. oraz w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego tą decyzją z uwagi na reformę administracji, dokonaną przywołaną wyżej ustawą z dnia 17 maja 1990r., to jednak w ocenie składu orzekającego, nie sposób zaaprobować wyprowadzonych wniosków. Przepis art. 150 § 2 kpa, wyłączający właściwość organu, który wydał decyzję w sprawie w ostatniej instancji, jednoznacznie nawiązuje bowiem do § 1 tego przepisu, określającego właściwość ogólną do wznowienia postępowania. Z faktu następstwa (przejęcia zadań i kompetencji organu w wyniku zmiany regulacji prawnej), muszą więc jednolicie wynikać wszelkie konsekwencje prawne.
Wojewódzki sąd administracyjny zwrócił także uwagę, iż ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm. dalej jako ustawa z dnia 6 lipca 1972 r.), powołana w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji z dnia [...] maja 1979r., została uchylona z dniem 1 sierpnia 1985 r. na mocy art. 100 pkt 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), zaś w wyniku ustawy z dnia 17 maja 1990 r., dotychczasowe zadania terenowych organów administracji państwowych stopnia podstawowego (z braku odrębnej regulacji), stały się zadaniami własnymi gminy z racji należących do niej obowiązków tworzenia terenów pod budownictwo jednorodzinne, to w konsekwencji Prezydent Miasta Jaworzna jako organ gminy przejął nie tylko zadania dotychczasowego terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego o tej samej nazwie, lecz wszelkie następstwa prawne działalności takiego organu.
Niekonsekwentne i sztuczne byłoby zdaniem Sądu I instancji rozdzielanie właściwości organu do wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją ówczesnego terenowego organu administracji państwowej od działalności tego organu. Skoro nie budzi wątpliwości fakt wyłączenia ówczesnego organu, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979r., gdyby podanie o wznowienie złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 maja 1990r., to z faktem przejęcia zadań przez organ gminy, musi wiązać się konsekwencja dewolucji właściwości z mocy art. 150 § 2 k.p.a. na organ, który w dacie złożenia wniosku wznowieniowego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organu przejmującego kompetencje. Na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Za prawidłowe uznał Sąd stanowisko SKO, że w niniejszej sprawie podanie o wznowienie postępowania skarżący złożył z uchybieniem terminu z art. 148 k.p.a., co winno skutkować odmową wznowienia w trybie art. 149 § 2 k.p.a. (powinno być 149 § 3 k.p.a.), to jednak organem właściwym do wydania decyzji w tym względzie z mocy art. 150 § 2 k.p.a. było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, a nie – Prezydent Miasta Jaworzna.
Konkludując Sąd I instancji uznał, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania zapadła z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 150 § 2 k.p.a.. W takiej zaś sytuacji zaskarżona decyzja Kolegium, jako utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, dotkniętą wadą kwalifikowaną, stanowi przypadek rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co obliguje sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego obu rozstrzygnięć, mimo prawidłowości zawartej w niej argumentacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a) tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 150 § 2, art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez wadliwą wykładnię i tym samym stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji prezydenta Miasta Jaworzna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż organ, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979 r. już nie istnieje a aktualny Prezydent Miasta Jaworzna jest organem jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto nie obowiązują już przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r., które nie przewidywały podstawy prawnej do rozstrzygania decyzją o "przesunięciu granic działki", gdyż zostały uchylone ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Właściwość aktualnego Prezydenta Jaworzna w ramach następstwa prawnego wynikającego z art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r., w którym przesądzono, ze do właściwości organów gminy przechodzą – jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej – jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Zdaniem SKO współczesny Prezydent Miasta Jaworzna nie ma statusu organu, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979 r., a więc trudno temu organowi zarzucać wady dotyczące działalności już nie istniejącego organu. Wspomniano także, iż ratio legis art. 150 § 2 k.p.a. polega na tym, aby organ którego działanie lub zaniechanie spowodował wydanie decyzji z wadami wznowieniowymi, nie decydował o uruchomieniu postępowania wznowieniowego i o zaistnieniu owych wad, gdyż taka sytuacja z natury rzeczy byłaby nieobiektywna. W sytuacji zatem, gdy nie istnieje organ, który wydał decyzję, której zarzucane są wady dotyczące działalności nieistniejącego organu, to nie jest to wystarczająca podstawa do zastosowania art. 150 § 2 k.p.a., gdyż nowemu organowi trudno zarzucić brak obiektywizmu. Stosowanie art. 150 § 2 k.p.a. również do następców prawnych nieistniejącego już organu oraz do organów wyższego stopnia wobec owych następców jest nadinterpretacją powołanego wyżej artykułu, zarówno co do literalnego brzmienia tego przepisu jak i funkcji nadanej temu przepisowi przez ustawodawcę. Trzeba mieć także na uwadze, że zastosowanie przepisu art. 150 § 2 k.p.a. następuje w drodze wyjątku, nie ma zatem miejsca na rozszerzającą interpretację tego przepisu w konkretnej sprawie.
Zwrócono także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uwagę na błędne stanowisko Sądu I instancji co do odpowiedzialności aktualnego Prezydenta Miasta Jaworzna za działalność swojego poprzednika będącego terenowym organem administracji państwowej, gdyż kwestia ta jest jednoznacznie uregulowana i biernie legitymowanym w takiej sytuacji jest Skarb Państwa. Także zdaniem SKO nieprawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji co do kręgu stron postępowania wznowieniowego, które miały by brać udział w czynnościach wstępnych zakończonych decyzją o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Zakończenie tych czynności wyżej powołaną decyzją dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym taką decyzją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania określoną w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwą wykładnię w szczególności przepisu art. 150 § 2 k.p.a.
Na wstępie należy przyjąć, że terenowy organ administracji państwowej Prezydent Miasta Jaworzna, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1979 r. nie istnieje i jego kompetencje przejął aktualnie organ samorządu terytorialnego a mianowicie także Prezydent Miasta Jaworzna, również nie może budzić wątpliwości kwestia ustaleń faktycznych co do uchybienia przez skarżącego B. A. terminowi określonemu w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., które to ustalenia zostały także zaakceptowane także Sąd I instancji. Powyższe prowadzi do wniosku, iż istotą prowadzonego postępowania wznowieniowego była kwestia, który organ miałby wydać decyzję (aktualnie postanowienie) na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem przedstawionym w skardze kasacyjnej, iż celem art. 150 § 2 k.p.a. jest to by ten sam organ I instancji, którego działanie (zaniechanie) jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji, nie wznawiał i następnie nie prowadził postępowania wznowieniowego w sprawie, ażeby nie był "sędzią" we własnej sprawie. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 i 4 będzie organ wyższego stopnia tylko wówczas gdy wskazaną przyczyną wznowienia jest zamierzona działalność organu, który rozstrzygał sprawę w ostatniej instancji. Analiza przyczyn wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przez działalność organu, o której mowa w art. 150 § 2 k.p.a., należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. We wszystkich innych przypadkach organem właściwym do wznowienia postępowania jest - stosownie do art. 150 k.p.a. - organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.(komentarz M. Jaśkowska, A, Wróbel; LEX 2011; pkt 9 do art. 150 k.p.a.).
W przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca jako przyczynę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 3 i 4 k.p.a., a więc nie wyłączenie pracownika organu, który w jego imieniu wydał decyzję na rzecz osoby bliskiej (art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz nie branie udziału w postępowaniu bez własnej winy, trudno tak wskazaną przyczynę odnieść do organu, który aktualnie w I instancji wydał decyzję na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. z uwagi na niewątpliwe uchybienie przez wnioskodawcę terminowi określonemu w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia podstawowego celu jaki ma służyć stosowaniu art. 150 § 2 k.p.a. a mianowicie zasady obiektywizmu i zasadnie Prezydent Miasta Jaworzna decyzją z dnia [...] maja 2009 r. odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Jak wspomniano wyżej orzekanie w sprawie przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy przyczyną wznowienia a działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania. W niniejszym postępowaniu z uwagi na to, iż orzekał inny organ niż wydający decyzję z dnia [...] maja 1979 r. decyzję organu I instancji należy uznać za prawidłową, nie naruszającą art. 150 § 2 k.p.a.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż do skargi kasacyjnej ma zastosowanie art. 188 p.p.s.a. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości, zarzut określony w skardze kasacyjnej jako naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy polegający na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 2, art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. sprowadza się w istocie do wadliwej wykładni art. 150 § 2 k.p.a. dokonanej przez Sąd I instancji i w konsekwencji stwierdzenie nieważności prawidłowych decyzji organów administracyjnych. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej pozwala na zastosowanie przy bezspornie ustalonym stanie faktycznym , art. 188 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Jaworzna o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Jaworzna z dnia [...] maja 1979 r. nr [...], prawa nie narusza.
Pozostałe kwestie ponoszone w skardze kasacyjnej nie wymagają odniesienia się przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec oddalenia skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., gdyż dotyczyły kwestii, które mogłyby mieć znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracyjne.
Z powyższych względów Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyły się koszty obliczone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w kwocie 180 zł oraz zwrot wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło