I OSK 1699/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-02

Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch, Monika Nowicka, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której wypowiedziano umowę najmu lokalu mieszkalnego i która zajmuje go bez tytułu prawnego, a jednocześnie nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, przysługuje dodatek mieszkaniowy?
Ratio decidendi
Osobie, której wypowiedziano umowę najmu lokalu mieszkalnego i która zajmuje go bez tytułu prawnego, a jednocześnie nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Brak tytułu prawnego do lokalu jest przesłanką negatywną, która wyłącza możliwość przyznania tego świadczenia, niezależnie od spełnienia innych warunków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. H. dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że umowa najmu została wypowiedziana z powodu zaległości czynszowych, a prawomocny wyrok sądu powszechnego oddalił powództwo o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. M. H. nie oczekiwał również na lokal zamienny lub socjalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 294/10 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 r. ( sygn. akt II SA/Ke 294/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [....] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił uwzględnienia wniosku M. H. o przyznanie dodatku mieszkaniowego podnosząc, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, usytuowanego przy ul. S. [...] w S. Rozpoznając sprawę w instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) podkreślając, iż warunkiem udzielenia pomocy w formie tego świadczenia jest legitymowanie się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego, bądź - w przypadku braku tego tytułu - oczekiwanie na przysługujący lokal zamienny albo socjalny. Kolegium ustaliło natomiast, że pismem z dnia [...] listopada 2008 r. Zarząd Zasobów Komunalnych w S. wypowiedział B. i M. małżonkom H. z dniem [...] marca 2009 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego, położonego w S. przy ul. S. [...] Powodem wypowiedzenia były zaległości czynszowe. Małżonkowie H. wystąpili wprawdzie do Sądu Rejonowego w S. przeciwko Gminie S. z pozwem o uznanie wypowiedzenia umowy najmu za bezskuteczne, ale wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w S. powództwo to oddalił a Sąd Okręgowy w K. - wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r.( sygn. akt [...]) - oddalił od niego apelację powodów. Z dniem uprawomocnienia się zatem w/w wyroku Sądu pierwszej instancji, tj. z dniem [...] czerwca 2009 r., M. H. przestał legitymować się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie ustalono również, że wnioskodawca nie jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Nie była bowiem kierowana do sądu sprawa o eksmisję, w której małżonkowie H. mogliby ubiegać się o przyznanie im lokalu socjalnego lub zamiennego. W tych warunkach, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium wskazało, że dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego, strona będzie spełniała – na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - prawo do uzyskania przedmiotowego dodatku. Organ nadmienił przy tym, iż niespełnienie w/w przesłanek wyłączało możliwość przyznania M. H. dodatku mieszkaniowego a więc w tej sytuacji nie miało znaczenia, czy zostały spełnione dalsze warunki, od których ustawodawca uzależnił przyznanie dodatku mieszkaniowego. Od wyżej przedstawionej decyzji M. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której zarzucił Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S., iż przy wydawaniu decyzji w latach 2003-06 Ośrodek ten dopuścił się rażącego naruszenia ustawy o dodatkach mieszkaniowych i nie dołożył należytej staranności w zakresie oceny sytuacji prawnej i materialnej rodziny skarżącego, przez co działania Gminy były w tym zakresie nieadekwatne do potrzeb małżonków H. Skarżący twierdził też, że sądy powszechne, w sprawie o uznanie wypowiedzenia umowy najmu za bezskuteczne, uchyliły się od ustalenia, czy Gmina S. prawidłowo wywiązywała się z obowiązku wypłacania dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2010 r. skarżący wniósł o uznanie przez Sąd Wojewódzki za trwający stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego między małżonkami H. - jako najemcami a Gminą S.- jako wynajmującym. Powyższe, skarżący tłumaczył regulacją zawartą w art. 674 kodeksu cywilnego. Z uwagi bowiem na fakt zamieszkiwania przez skarżącego w w/w lokalu wraz z rodziną, wpłacaniem przez niego na konto Zarządu Budynków Komunalnych "A." Spółka z o.o. w S. "czynszu" za okres od marca 2009 r. do czerwca 2010 r. w wysokości [...] złotego w stosunku miesięcznym ( tj. w sumie [...] zł.) i brakiem wystąpienia przez Gminę S. z pozwem o eksmisję, zdaniem M. H., doszło do ponownego nawiązania w tym przypadku stosunku najmu. Ponadto skarżący podnosił, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, jak i Gmina S. nie informowali go o możliwości obniżenia wysokości czynszu a zatem, zarzucając organom naruszenie art. 9 k.p.a., skarżący stał na stanowisku, iż przedmiotem niniejszej skargi do Sądu było również żądanie obniżenia czynszu do wysokości będącej w zasięgu możliwości finansowych skarżącego. Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że przedmiotem skargi M. H. była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Zakresem rozstrzygnięć Sądu nie mogły być bowiem objęte inne decyzje, wydawane przez MOPS w S. na przestrzeni lat 2003-2006. Odnosząc się zaś do przedmiotowej sprawy, Sąd Wojewódzki uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową. Powołując się na treść ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Sąd podzielił stanowisko, że skarżący nie spełniał kryteriów, pozwalających przyznać mu pomoc w takiej właśnie formie. M. H. nie posiadał bowiem tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie oczekiwał na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 w/w ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie miał również w tej sprawie – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - zastosowania przepis art. 674 k.c. Wobec istnienia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2009 r. (sygn. akt [...]) oddalającego powództwo przeciwko Gminie S. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, nie można było twierdzić, że skarżący dysponował tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Nie dowodził tego także fakt, że skarżący wpłacił, tytułem czynszu za okres od marca 2009 r. do czerwca 2010 r., na konto Zarządu Budynków Komunalnych "A." Sp. z o.o. w S., ustaloną jednostronnie przez samego siebie kwotę [...] zł. ([...] zł. miesięcznie). Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. ), osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Wysokość tego odszkodowania, z zastrzeżeniem ujętym w ust. 3 powołanego przepisu, odpowiada zaś wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. Sam fakt zatem wnoszenia opłat za zajmowany lokal nie uprawniał do twierdzenia, że między stronami trwa, nawiązany w sposób dorozumiany, stosunek najmu. W konkluzji Sąd Wojewódzki więc przyjął, że ponieważ M. H. zajmuje przedmiotowy lokal od dnia [...] marca 2009 r. bez tytułu prawnego, nie oczekuje też ani na lokal zamienny, ani lokal socjalny, to nie przysługuje mu prawo do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Sąd zaznaczył także, że rozstrzygnięcie to było niezależne od tego, czy postępowanie o eksmisję zostało wszczęte, czy nie. Postępowanie o eksmisję jest bowiem jednym ze skutków utraty tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a jego zakończenie nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego. Dopiero, kiedy prawomocnie w wyroku eksmisyjnym sąd powszechny ustali, że skarżącemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego, dopiero wtedy zostanie spełniona przesłanka umożliwiająca uzyskanie, przy spełnieniu pozostałych ustawowych kryteriów, prawa do dodatku mieszkaniowego. Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się również naruszenia przez organy art. 9 k.p.a. bo skarżący nie wskazał, o jakich konkretnie okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie został poinformowany. Nie wyjaśnił także, w jaki sposób poniósł w niniejszej sprawie szkodę z powodu nieznajomości prawa i nieudzielenia przez organ niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W skardze kasacyjnej wniesionej od w/w wyroku M. H. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach naruszenie: 1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. - art. 2 ust. 1 pkt 1i 5, art. 6 ust. 1, 3, 4, art. 7 ust. 1i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), - art. 2 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, 10 i 11, art. 4 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1, 2, 3, 4, 5 art. 8, art. 11 ust. 1, 3 pkt 1, art. 14 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 3 i 5, art. 14 ust. 6, art. 18 ust. 5, art. 19, 22, 23 i 24 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. O ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2001 r. nr 71 poz. 733 z późn. zm.), - art. 674 k.c. - art. 189 k.p.c. - art. 9 k.p.a. poprzez zignorowanie stanu prawnego i wydanie wyroku z naruszeniem prawa. 2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 6 oraz art. 106 § 2, 3 i 5 P.p.s.a. poprzez nieudzielanie skarżącemu, występującemu bez pełnomocnika i nieznającemu prawa, wyczerpujących informacji oraz udzielenia pomocy a także, sprzecznie z tym obowiązkiem, zignorowanie przez Sąd w trakcie rozprawy wniosków dowodowych skarżącego, w związku z art. 674 k.c. oraz art. 189 k.p.c. o ustanowienie domniemania prawnego w toczącej się sprawie i uznanie stosunku najmu komunalnego lokalu mieszkalnego, znajdującego się w S. przy ul. S. [...], za trwający pomiędzy skarżącym i jego żoną, najemcami lokalu, a Gminą S., właścicielem w/w nieruchomości i wydanie wyroku z jego pominięciem; Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej (uzasadniając zarzut obrazy prawa materialnego) skarżący kasacyjnie twierdził, że Sąd winien, zgodnie z treścią art. 6 P.p.s.a., ustalić m.in., co de facto było przedmiotem skargi i o co skarżący wnosił przed Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Zarówno jednak organy obu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny tego nie uczyniły, naruszając w ten sposób art. 9 k.p.a. Skarżący kasacyjnie akcentował, że Gmina S. pozbawiła go tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale nie wystąpiła z pozwem o eksmisję. Orzekając zaś w tej sprawie Sąd byłby zobowiązany do rozstrzygnięcia w kwestii lokalu socjalnego. Zdaniem zatem skarżącego, z tego względu powinien mu przysługiwać dodatek mieszkaniowy bo nadal zamieszkuje w lokalu i de facto oraz de iure jest jego najemcą. Jednocześnie - wg M. H. - na Gminie S., wobec ciężkiej sytuacji materialnej skarżącego, ciążył obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania tego lokalu i dlatego wszelkie roszczenia z tytułu zajmowania rzeczonego lokalu ( odszkodowanie za jego zajmowanie przez skarżącego) były bezprzedmiotowe i bezprawne. Ponadto (uzasadniając zarzuty procesowe) wskazywano, że Sąd I instancji wydał wyrok stojący w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym oraz prawnym uznając, że M. H. nie jest najemcą lokalu i w związku z tym nie ma tytułu prawnego do lokalu a zatem nie należy mu się żądana pomoc. Tymczasem, zdaniem skarżącego kasacyjnie w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego jak i w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca nie ujął wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu przez osoby ubiegające się o pomoc materialną w utrzymaniu zajmowanego lokalu, a jedynie wymóg bycia jego najemcą. Zgodnie zaś z art. 189 k.p.c. skarżący ma prawo wnosić o uznanie stosunku najmu, każdorazowo, kiedy leży to w jego interesie. Skarżący tak też uczynił, jednakże Sąd na posiedzeniu zignorował jego wniosek. Dopiero, kiedy skarżący złożył wniosek o wydanie pisemnego uzasadnienia do wyroku, Sąd odniósł się do treści wniosku zawartego w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] czerwca 2010 r., jednakże nie dopatrzył się w swym działaniu błędu i uzasadnił je, wbrew treści art. 674 k.c. tj, że nie można uznać skarżącego za najemcę rzeczonego lokalu. Zdaniem zaś M. H., skoro wynajmujący nie wystąpił do Sądu z wnioskiem o opróżnienie lokalu, ani nie podjął żadnych innych czynności wobec skarżącego, należało poczytywać takie postępowanie za zgodę na zajmowanie lokalu przez skarżącego i jego rodzinę a tym samym, oczywistym było, że najem trwa nadal. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2010 r., sporządzonym osobiście przez skarżącego kasacyjnie, wnosił on o uwzględnienie przy rozpoznaniu przedmiotowej skargi kasacyjnej, treści akt dziesięciu spraw cywilnych, o wymienionych sygnaturach, z uwagi na ich tożsamy (przedmiotowy i podmiotowy) zakres. Ponadto, wnosił też o włączenie do akt sprawy kilku dokumentów na okoliczność, że MOPS w S. od lat, także w przypadku innych decyzji, bezprawnie zawyża jego dochody. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie został wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skargę tę należało uznać za nieusprawiedliwioną. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, mającego – zdaniem skarżącego kasacyjnie – istotny wpływ na wynik sprawy a polegającego na naruszeniu art. 6 i 106 § 2, 3 i 5 P.p.s.a. należy stwierdzić, że zarzut ten był całkowicie nieuzasadniony. Skarżący bowiem nie wnosił przed Sądem Wojewódzkim o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu a tylko taki dowód Sąd mógłby dopuścić, jeżeli uznałby, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżący domagał się natomiast, jak ujmuje to skarga kasacyjna, aby Sąd " ustanowił domniemanie prawne w toczącej się sprawie i uznał stosunek najmu komunalnego lokalu mieszkalnego, znajdującego się w S. przy ul. S. [...]." Powyższe dowodziło zatem, że skarżący prezentował w ten sposób własną ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego i domagał się po prostu od Sądu jej akceptacji. Całkowicie niezasadnym przy tym było twierdzenie, że Sąd Wojewódzki winien – na zasadzie art. 189 k.p.c. – uznać istnienie w/w stosunku najmu. Przepis art. 189 k.p.c. może być bowiem wyłącznie stosowany przed sądem cywilnym. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego, poza nielicznymi wyjątkami, ściśle określonymi w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mają zastosowania w procedurze sadowoadministracyjnej. Do wyjątków tych nie należy zaś art. 189 k.p.c., stanowiący podstawę do wniesienia powództwa o ustalenie. Wypowiedzenie się zaś przez Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, o powyższym stanowiło obowiązek Sądu a nie konsekwencję faktu, iż skarżący wniósł wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie. Odnosząc się do zarzutów prawnomaterialnych, na wstępie należy zauważyć, że występująca w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja tzw. przymusu adwokackiego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej ( art. 175 P.p.s.a) ma swoje uzasadnienie w stopniu trudności sporządzenia tego, mocno sformalizowanego pisma. Skarga kasacyjna – po myśli art. 176 P.p.s.a. – musi zawierać m. in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jako podstawę kasacyjną należy przy tym wskazać nie tylko konkretny przepis prawa, ale też określić sposób jego naruszenia przez sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia prawa musi być zatem postawiony wyraźnie ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004/3/72). Tymczasem, w przedmiotowej skardze kasacyjnej, autor jej – jako naruszenie prawa materialnego - wskazał cały szereg przepisów różnych ustaw, twierdząc przy tym jedynie, że przepisy te zostały naruszone poprzez (cyt.) "błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie" ( nieprecyzując nawet, który przepis został naruszony poprzez błędną wykładnię a który poprzez niewłaściwe zastosowanie) oraz, że owo naruszenie nastąpiło poprzez (cyt.) "zignorowanie stanu prawnego i wydanie wyroku z naruszeniem prawa". W uzasadnieniu tak określonej podstawy kasacyjnej wskazano zaś na naruszenie przez Sąd Administracyjny przepisu procesowego w postaci art. 6 P.p.s.a., który to zarzut został wyżej omówiony. Przy tak sformułowanych zatem zarzutach prawnomaterialnych i braku ich rzeczywistego uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny praktycznie nie może się do tych zarzutów odnieść. Sąd Kasacyjny nie ma bowiem uprawnień do poprawiania skargi kasacyjnej ani domyślania się co skarżący kasacyjnie chciał w niej wyrazić. Można tylko jedynie stwierdzić, że przepisy art. 674 k.c. i art. 189 k.p.c. nie miały w tym postępowaniu zastosowania a zatem nie mogły być również przedmiotem wykładni. Jak wyżej już stwierdzono, przepis art. 189 k.p.c. ma zastosowanie jedynie w postępowaniu cywilnym i ani sąd administracyjny, ani organ administracji publicznej – orzekając w ramach powierzonych im kompetencji – tego przepisu nie mogą stosować. Podobnie przedstawia się sytuacja odnośnie przepisu art. 674 k.c., który ma zastosowanie wyłącznie w stosunkach cywilnych. Jeśli zaś strona postępowania administracyjnego twierdzi, że przysługuje jej prawo najmu do określonego lokalu mieszkalnego, który został nawiązany per facta concludentia ( w sposób dorozumiany) to winna tę okoliczność wykazać konkretnym dokumentem ( najczęściej wyrokiem sądu cywilnego). Odnosząc się do przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, określonych w skardze kasacyjnej jako naruszone, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1i 5, art. 6 ust. 1, 3, 4, art. 7 ust. 1i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych trzeba stwierdzić, że jedynie przepis art. 2 ust. 1 w/w ustawy był przedmiotem analizy Sądu Wojewódzkiego. Z ustaleń Sądu wynikało zaś, że skarżącemu w sposób skuteczny wypowiedziano umowę najmu zajmowanego lokalu a zatem zamieszkuje w nim bez tytułu prawnego. Nie oczekuje również na przysługujący mu lokal zamienny ani socjalny. Ustalenia faktyczne nie zostały przez skarżącego kasacyjnie zaskarżone skargą kasacyjną (skarga ta nie zawierała w swoich zarzutach żadnego przepisu procesowego z wyjątkiem art. 6 P.p.s.a.). W tych warunkach zatem powyższe ustalenia, poczynione przez Sąd pierwszej instancji, były wiążące w postępowaniu kasacyjnym. Biorąc zaś powyższe pod uwagę, trzeba stwierdzić, że wykładnia art. 2 ust. 1 dokonana przez Sąd Wojewódzki była prawidłowa. Pozostałe przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie miały w tej sprawie zastosowania, gdyż w sytuacji, w której skarżącemu nie przysługiwało świadczenie nie można było rozważać kwestii jego wysokości ani okresu, na jaki omawiane świadczenie winno być przyznane. Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm. ) w ogóle w tej sprawie nie miały zastosowania, już choćby z tego względu, że w dacie orzekania przez organy i Sąd Wojewódzki, ustawa ta obowiązywała w wersji ustalonej tekstem jednolitym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. ). Ponadto, wymienione w skardze kasacyjnej przepisy dotyczyły m. in.: różnych definicji ustawowych, obowiązku gminy w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, formy i trybu zawierania umowy o odpłatne używanie lokalu oraz jej treści, obowiązku uiszczania odszkodowania przez osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego oraz regulacji dotyczących lokali socjalnych a zatem nie były związane ze sprawą przyznania dodatku mieszkaniowego. W żaden sposób skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił również, na czym miało polegać wadliwe zastosowanie przez Sąd Wojewódzki, ewentualnie na czym polegała wadliwa wykładnia dokonana przez ten Sąd przepisu art. 9 k.p.a., który, choć jest przepisem proceduralnym, został ujęty w skardze kasacyjnej jako przepis prawa materialnego. Wyjaśnić przy tym trzeba, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. a jedynie kontroluje, czy organ przepisy te prawidłowo stosował. Odnosząc się zaś do treści pisma skarżącego, osobiście przez niego sporządzonego, należy wyjaśnić, iż zawarte w nim wnioski dowodowe były całkowicie zbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kwestia wysokości osiąganych dochodów przez rodzinę skarżącego nie była bowiem w ogóle w tej sprawie rozpatrywana a ustalenia faktyczne, dokonane przez Sąd Wojewódzki, jak wyżej wspomniano, nie zostały w skardze kasacyjnej w ogóle zakwestionowane a zatem niedopuszczalnym było obecnie ich podważanie Wszelkie kwestie, związane z nawiązaniem na nowo umowy najmu zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego, winien on uzgadniać z zarządcą lub właścicielem lokalu, ewentualnie może również rozważać wystąpienie ze stosownym powództwem ustalającym do sądu cywilnego. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło