I OSK 1612/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej W. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010r. sygn. akt II SA/Wa 427/10 w sprawie ze skargi L. P. na niewykonanie przez Spółdzielnię Mieszkaniową W. w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 66/04 postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2) odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 427/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L. P., wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. grzywnę w wysokości 2000 zł za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 66/04. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny: Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową "W." w W. do załatwienia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku, wniosku L. P. z dnia 12 lutego 2004 r. o udzielenie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z uwagi na nieudzielenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "W." odpowiedzi skarżącemu na jego wniosek z dnia 12 lutego 2004 r., ani niewydanie decyzji odmownej, zobowiązał Spółdzielnię do załatwienia powyższego wniosku, bądź poprzez udzielenie stosownej informacji, bądź wydanie decyzji o odmowie, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi do sądu właściwego ze względu na przyczynę odmowy. Odpis prawomocnego wyroku został doręczony organowi w dniu 25 października 2004 r. Pismem z dnia 16 lutego 2010 r. L. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r. i wniósł o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo złożonego wezwania do wykonania wyroku, przedmiotowy wyrok nie został przez Spółdzielnię wykonany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie, wskazując, że została ona wniesiona po upływie terminu. Dodatkowo organ podniósł, że w dniu 5 marca 2010 r. wysłano skarżącemu stosowną odpowiedź, wykonując tym samym wyrok Sądu z dnia 15 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzając grzywnę stwierdził, że jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 66/04 w/w z dnia 15 czerwca 2004r. uprawomocnił się w dniu 17 września 2004 r. i został doręczony Spółdzielni w dniu 25 października 2004 r. Zgodnie z sentencją wyroku z dnia 15 czerwca 2004 r. zapadłego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 66/04 Spółdzielnia była zobowiązana do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 12 lutego 2004 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Tak więc termin do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie upłynął w dniu 8 listopada 2004 r. Jednak Spółdzielnia tego wyroku nie wykonała, a dopiero w dniu 4 marca 2010 r., a więc w prawie 5 lat po doręczeniu wysłała do skarżącego pismo, które ma być realizacją wniosku. Wskazać należy także, że pismo zostało wysłane skarżącemu dopiero po złożeniu przez niego skargi na niewykonanie wyroku. W takiej sytuacji istnieją podstawy do wymierzenia grzywny Spółdzielni za niewykonanie wyroku z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 66/04 i stąd został wymierzona Spółdzielni grzywna w wysokości 2000 zł. Sąd I instancji wziął pod uwagę fakt, że Spółdzielnia doręczyła skarżącemu żądane informacje, zgodnie z wnioskiem skarżącego i ustawą o dostępie do informacji publicznej, jednakże uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł stanowić będzie adekwatny i dostateczny środek restrykcyjno - dyscyplinujący. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w W., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: - naruszenie prawa materialnego, art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do Spółdzielni Mieszkaniowej "W." jako podmiotu niebędącego organem; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 1, 2 i 3 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy nie mającej charakteru sprawy sądowoadministracyjnej, a zatem działanie w ramach nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Spółdzielnia nie pozostaje organem administracji publicznej, ani nie działa w sferze administracji publicznej. Wobec powyższego sprawa jako nie sądowoadministracyjna nie podlegała rozpoznaniu, a skarga powinna podlegać odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Nie ulega wątpliwości, że każdy prawomocny wyrok sądu musi być wykonany przez podmiot, do którego wyrok ten został skierowany. Jest zatem rzeczą oczywistą że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004r. zobowiązujący Spółdzielnię Mieszkaniową "W." do załatwienia w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wniosku L. P. o udzielenie informacji publicznej musi być wykonany. W celu jego realizacji Spółdzielnia Mieszkaniowa w trybie przewidzianym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) powinna albo udostępnić żądaną informację (czynność techniczna nie wymagająca wydania żadnego aktu), albo decyzją odmówić, gdyby zaistniały ku temu przesłanki wynikające z ustawy. Wydając wyrok w dniu 15 czerwca 2004. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że skarga na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej mieściła się w kategorii spraw, które należą do właściwości sądów administracyjnych. W dacie wydania tego wyroku w tej kwestii w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istniała rozbieżność. Z uwagi na istniejące wątpliwości, co do właściwego stosowania art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy wobec spółdzielni mieszkaniowych problematyka ta była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OPS 1/05 w składzie siedmiu sędziów stwierdził, iż z analizy art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wynika wyraźnie, że ustawodawca tworząc katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, podzielił je na dwie zasadnicze kategorie. Po pierwsze wskazał na "władze publiczne", po drugie wskazał na podmioty wykonujące "zadania publiczne" (posiadające takie informacje). Dlatego też sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy przy użyciu zwrotu "w szczególności" oznacza, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania publiczne (zadania władzy publicznej). Spółdzielnie mieszkaniowe działają na podstawie Prawa spółdzielczego (ustawa z dnia 16 września 1982 r., Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Z przepisów tych ustaw wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa jest dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych, które w tej formie organizacyjnej zmierza do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych, kulturalnych, oświatowych i innych społecznych potrzeb Oznacza to, że spółdzielnie mieszkaniowe nie mieszczą się w kategorii organów władzy publicznej. Działalności ich nie można utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Spółdzielnie te nie dysponują też majątkiem publicznym ani nie reprezentują osób, które dysponują takim majątkiem. Majątek spółdzielni bowiem jest prywatną własnością jej członków.. Podzielając pogląd wyrażony w przedstawionej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uznał, iż zarzut kasacyjny naruszenia przepisu art. 154 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a.), jest zasadny, bowiem jak wskazano powyżej sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej przez spółdzielnie mieszkaniowe, a skoro nie ma drogi sądowej w tych sprawach to skargę złożoną w trybie art. 154 p.p.s.a. należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarga z art. 154 p.p.s.a różni się od innych skarg przewidzianych w art.3 §2 p.p.s.a. Celem tej skargi nie jest kontrola zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności organu administracyjnego zaś postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane tą skargą nie stanowi kontynuacji postępowania zakończonego niewykonanym wyrokiem tego sądu. Zatem jest to odrębne postępowanie, w którym sąd nie jest związany oceną prawną sądu, który wydał "nieskuteczny" wyrok a zwłaszcza gdy ulega zmianie stan prawny. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę na podstawie art. 185 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 i art. 193p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 powołanej ustawy.