VIII SA/Wa 106/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-16

Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Iwona Owsińska-Gwiazda, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, bez uprzedniego wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, w tym opinii i ekspertyz, dotyczących stanu technicznego istniejącego budynku i wpływu rozbudowy na sąsiednią nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego zaniechały wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przedwczesnym wydaniem rozstrzygnięcia. Nakazanie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego powinno być poprzedzone rzetelnym zebraniem dowodów, takich jak opinie i ekspertyzy, pozwalających na analizę obciążenia istniejącego budynku, wpływu rozbudowy na zacienienie działki sąsiedniej oraz zgodności z przepisami, w tym dotyczącymi okien w ścianie szczytowej przy granicy działki. Dopiero po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego organ może podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz likwidacji dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Inwestor rozbudował budynek, zwiększając jego długość, wykonując okna w ścianie szczytowej przy granicy działki sąsiedniej oraz prowadząc budowę bez nadzoru kierownika budowy. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, podniósł zarzuty dotyczące naruszenia jego interesów, zagrożenia katastrofą budowlaną oraz braku wszechstronnego zebrania dowodów przez organy nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej Kpa) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze ze., zwana dalej Prawo budowlane) nałożył na T. W. obowiązek 1. sporządzenia i przedstawienia w terminie 60 dni czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane dla rozbudowywanego budynku mieszkalnego realizowanego na działce nr [...] w K.; 2. zlikwidowania dwóch otworów okiennych o wymiarach 0,60 x 0,60 m, które zostały wykonane w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego od granicy z działką [...] stanowiącej własność A. S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pozwolenia na budowę dla T. W. udzielono decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...]. Decyzja ta jest ostateczna. W dniu [...] lipca 2009r. powiatowy organ nadzoru budowlanego prowadząc w terenie fakultatywne kontrole dotyczące wykonywania obowiązków wynikających z art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dokonał oględzin robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] w K., tj. nieruchomości, na której inwestor T.W. prowadzi rozbudowę budynku mieszkalnego. Na podstawie wykonanych w wyniku oględzin czynności, w tym pomiarów budynku stwierdzono, że długość realizowanego obiektu została zwiększona w stosunku do zatwierdzonego projektu, stwierdzono także brak tablicy informacyjnej oraz planu bioz. W dniu [...] lipca 2009r. do organu wpłynęło pismo S. i A. S. właścicieli działki nr [...] z wnioskiem o wstrzymanie prowadzonej na działce T. W. rozbudowy. W dniu [...] sierpnia 2009r. powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał kolejnych oględzin rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Przeprowadzone czynności skutkowały ustaleniem, iż realizowana przez inwestora budowa odbywa się bez nadzoru kierownika budowy (inwestor nie zgłosił zaprzestania pełnienia obowiązków kierownika budowy przez F. W. oraz oświadczenia o zmianie kierownika budowy). Stwierdzono nadto odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zwiększeniu długości rozbudowy w poziomie poddasza o 1,25 mb, wykonanie w ścianie szczytowej przy granicy z działką nr [...] dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,00 x 0,60mb oraz sytuowanie w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego od granicy z działką sąsiednią dwóch okien o wymiarach 0,60 x 0,80 m które nie występują w inwentaryzacji budowlanej. W toku oględzin podniesiono również kwestię odpowiedniego zabezpieczenia powstałego podczas budowy wykopu. Organ podał, iż decydent decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na żądanie organu nadzoru stwierdził, iż wydana w tym zakresie w dniu [...] lutego 2009r. decyzja Nr [...], uwzględniała warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. organ I instancji, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przez inwestora. A następnie ustalając, iż realizowane przez T. W. roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę nałożył na inwestora - w trybie 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, obowiązek sporządzenia w terminie 60 dni projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz likwidacji otworów okiennych w istniejącym budynku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpoznaniu odwołania A. S. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie ustanowił nowy termin - 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszoinstancyjnego uznające, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego odstępstwa realizowanej inwestycji od pozwolenia na budowę polegają na: zwiększeniu długości rozbudowy w poziomie poddasza o 1.25 mb, wykonaniu w ścianie szczytowej przy granicy z działką nr [...] dwóch otworów okiennych o szerokości 1.00 x 0.60 mb oraz występowaniu w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego od granicy z działką sąsiednią dwóch okien o wymiarach 0.60 x 0.80m nie projektowanych w inwentaryzacji budowlanej. Organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2002r. sygn. akt II SA/Kr 79/99, zgodnie z którym za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego lub warunki określone w art. 36 ustawy Prawo budowlane. Podał, iż każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa budynku lub innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2004r. sygn. akt IV SA 843/03, niepublikowany). Inwestor takowej decyzji nie przedstawił. Stwierdził, iż zmiana kubatury budynku znajduje się w katalogu odstąpień uznawanych przez ustawodawcę za istotne. W związku z powyższym, przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania niezbędnym stało się przeprowadzenie przed organem nadzoru budowlanego, postępowania naprawczego w trybie przepisu art. 51 Prawa budowlanego. W ramach tego postępowania inwestor został zobowiązany do złożenia projektu budowlanego zamiennego, co pozwoli na ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwi legalizację wykonanych samowolnie zmian. Nadto organ wskazał, iż wobec upływu wynikającego z zaskarżonej decyzji terminu wykonania obowiązku, nowy dwu miesięczny termin do złożenia przez inwestora projektu zamiennego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył A. S. wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 51 ustawy Prawo budowlanego poprzez przyjęcie, iż możliwe jest doprowadzenie prowadzonych przez inwestora robót do stanu zgodnego z prawem mimo stwierdzonej samowoli budowlanej w części dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przepisów procesowych - art. 80, art. 107 § 3 Kpa poprzez orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz nie odniesienie się przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wszystkich merytorycznych zarzutów podniesionych w odwołaniu na decyzję nr [...] Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wskazujących, iż kontynuacja przez inwestora rozpoczętych z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych, narusza istotne interesy skarżącego jako właściciela sąsiedniej działki i nie jest możliwa procedura legalizacyjna z uwagi na niedające się usunąć naruszenia prawa. Wskazał na zaniechanie przez organy nadzoru budowlanego żądania od inwestora dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen wykonanych samowolnie robót budowlanych, mimo bezspornego ustalenia przez organ, iż realizowana budowa odbywała się bez nadzoru kierownika budowy oraz podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do stanu technicznego podlegającego rozbudowie 50 letniego budynku mieszkalnego na którym mają powstać dodatkowo II kondygnacje. Za bezpodstawne uznał pominięcie przez organ nadzoru budowlanego, iż utrzymanie samowoli budowlanej, w szczególności wykonanego na działce skarżącego wykopu pod piwnicę o szerokości około 1,5 m, oraz faktu pękania niedokończonych ścian nośnych dobudowy grozi katastrofą budowlaną i zagraża życiu oraz zdrowiu członków rodziny skarżącego. Podniósł nadto nie uwzględnienie przez organ nadzoru budowlanego sprzeczności realizowanej rozbudowy z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku (Dz. U. Nr 120 z 2003 roku., poz. 1133) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w szczególności oddziaływania inwestycji na sąsiednią nieruchomość i jej wpływ na dopływ światła. Podał, iż zgodnie z pozwoleniem na budowę powierzchnia rozbudowy miała wynosić 43,34 m powierzchni zabudowy, oraz 50,76m2' powierzchni użytkowej, co warunkowało udzielenie przez skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości zgody na tą inwestycję. Zgodnie z zapewnieniami inwestora miała to być rozbudowa ganka wraz z pokojem. Tymczasem wskutek samowoli budowlanej sąsiada ma powstać praktycznie drugi budynek złączony z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Bezspornie zwiększona została długość rozbudowy budynku wzdłuż granicy, a tym samym nastąpiło przekroczenie 30 % maksymalnej powierzchni działki, o czym mówił pkt 2.1 decyzji o warunkach zabudowy. Powierzchnia powstałej ściany w granicy działek wynosi ponad 100 m i jest dwukrotnie większa niż powierzchnia rozbudowy na działce [...]. Nie do zaakceptowania jest przez skarżącego jako właściciela sąsiedniej działki wdrożenie procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej, wskutek której ma powstać 8 metrowy mur na 3 metry przed wejściem głównym do jego domu i w odległości mniejszej niż 6 metry od jego budynku. Nigdy nie wyrażał i nie wyrazi zgody na budowę 8 metrowego muru w odległości 4 metrów od budynku mieszkalnego i to na przeciw wejścia głównego, w następstwie czego długość i wysokość budowanej ściany w granicy obecnie wynoszącej 6 metrów, a docelowo 8 m, utworzy ciemny korytarz między moim domem a budynkiem inwestora. Podał, iż w decyzji o warunkach zabudowy nie było mowy o zmianach konstrukcyjnych istniejącego dachu dwuspadowego gdzie kalenica usytuowana jest równoległe do ulicy [...]. W realizowanej dobudowie inwestor samowolnie zmienił konstrukcje istniejącego dachu oraz usytuowanie kalenicy dachu na biegnącą równolegle do granicy działek, a nie jak dotychczas do ulicy [...]. Powyższe istotne odstąpienia od warunków zabudowy jak i stwierdzony przez organ fakt wykonania robót budowlanych bez nadzoru kierowania budowy zostały bezpodstawnie w toku postępowania administracyjnego pominięte, co doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z przepisami prawa. Uznał, iż istotne odstępstwa w realizacji inwestycji których dopuścił się T. W. są tak poważne ,że nie można ich zalegalizować bez naruszenia jego praw i prawnie chronionego interesu przysługującego mi jako właścicielowi sąsiedniej działki. Legalizacja samowoli budowlanej może także spowodować, iż jego posesja będzie miała ograniczony dostęp do nasłonecznienia wskutek wybudowania długiej i wysokiej ściany biegnącej wzdłuż granicy działek położonej w odległości około 4 metrów od mojego budynku mieszkalnego przez co powstanie tzw. ciemny korytarz, dodatkowo szpecący wejście główne do mojego domu, co bezwątpienia będzie miało również wpływ na spadek wartości atrakcyjności mojej posesji. Podał, iż inwestor świadomie wprowadził go w błąd co faktycznego wyglądu i rozmiaru rozbudowy oraz nie oddziaływania planowanej inwestycji na jego nieruchomość. W konkluzji podał, iż wobec błędnych ustaleń faktycznych, oraz błędnej oceny niepełnego materiału dowodowego, organy nadzoru budowlanego wadliwie uruchomiły postępowanie naprawcze celem doprowadzenia do zgodności z prawem zrealizowanych przez T. W. robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, stąd niezbędnym jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Bezspornym w sprawie jest fakt, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego na podstawie decyzji - pozwolenie na budowę wydanej przez Starostę K. z dnia [...] czerwca 2008r. Zatwierdzony projekt budowlany określał powierzchnię rozbudowy zabudowy na 43,34m2, natomiast powierzchnię użytkową na 50,76m2. Postępowanie przeprowadzone w ramach nadzoru budowlanego wykazało, iż budynek zrealizowany został z odstępstwem od dokonanych decyzją o pozwoleniu na budowę ustaleń. Niezgodność zrealizowanej inwestycji z pozwoleniem na budowę dotyczyła: 1. zmiany parametrów dokonanej rozbudowy w odniesieniu do zatwierdzonego projektu – zwiększono długość rozbudowy w poziomie poddasza o 1,25mb; 2. wykonania dwóch otworów okiennych o szerokości 1,00 x 0,60mb w ścianie szczytowej przy granicy z działką nr [...]; 3. sytuowanie w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego od granicy z działką sąsiednią dwóch okien o wymiarach 0,60 x 0,80 m które nie występują w inwentaryzacji budowlanej. Organy uznały, że inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę, dlatego wszczęły procedury legalizacyjne w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązując inwestora do przedstawienia w terminie 60 dni czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane dla rozbudowywanego budynku mieszkalnego realizowanego na działce nr [...] w Kozienicach oraz zlikwidowania dwóch otworów okiennych o wymiarach 0,60 x 0,60 m, które zostały wykonane w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego od granicy z działką [...] stanowiącej własność A. S. Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Stosownie natomiast do postanowień art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których zastosowanie polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Nie kwestionując potrzeby przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, nie można się jednak zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż przedstawienie tych dokumentów doprowadzi do stanu zgodnego z prawem. Z treści odwołania skarżącego wynika, że inwestycja realizowana jest bez nadzoru kierownika budowy, przekroczone zostały parametry dobudowy (co zresztą organ potwierdza uznając tą okoliczność jako istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę), pękają ściany nośne budynku. Skarżący wskazuje, iż rozbudowa dotyczy budynku mającego około 50 lat, fundamenty tego budynku są płytkie i wątłe bez odpowiedniego zbrojenia, stropy są spróchniałe. Okoliczności te nasuwają przypuszczenie, iż stary budynek nie utrzyma ciężaru rozbudowy. Inwestycja przekracza 30% maksymalnej powierzchni zabudowy. Wskazał nadto, iż rozbudowa obiektu spowodowała znaczne zacienienie jego działki i mieszkania. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m. in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu organy nadzoru zaniechały wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Uchybienie to spowodowało, iż wydane rozstrzygnięcie jest przedwczesne. Żądanie przedstawienia projektu budowlanego zamiennego winno być poprzedzone rzetelnym ustaleniem stanu faktycznego, na podstawie zebranych w sprawie dokumentów - opinii i ekspertyz, które pozwoliłyby na analizę obciążenia już istniejącego budynku (fundamentów i ścian nośnych) wraz z rozbudowaną częścią, przekraczającą powierzchnię dobudowy określoną projektem i pozwoleniem na budowę oraz analizę zacienienia działki. Dowody te stanowią element postępowania dowodowego, możliwość ich żądania została określona w przepisie art. 81c ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego mógł skorzystać także z możliwości przewidzianej w art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy organ może podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne i orzec co do istoty sprawy. Należy podkreślić, że decyzja podjęta na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w toku postępowania naprawczego ma na celu doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem. Nie ulega wątpliwości, że samo sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego nie doprowadzi do sytuacji zgodności inwestycji z prawem. Pomijając zasadność zarzutów Skarżącego już sam fakt pozostawienia okien w ścianie szczytowej znajdującej się w granicy z działką sąsiednią nie pozwala na uznanie zgodności inwestycji z przepisami. Z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, że w wypadku spełnienia przez inwestora nałożonego na niego obowiązku organ wydaje decyzje zatwierdzającą projekt zamienny i zezwala na wznowienie robót. W związku z tym organ nie ma już możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Taki obowiązek może być wydany jednocześnie z nałożeniem wymogu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobligowany jest ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania oraz przedstawić swoje stanowisko zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 Kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło