II SA/Bk 161/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji nakazującej obowiązek rozbiórki obiektu w ramach pozwolenia na budowę. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Wojewoda P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 § 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] wydanej na rzecz L. i W. B. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego murowanego, piętrowego z garażem w podpiwniczeniu o pow. całkowitej 219,60 m2 i kubaturze 742 m3 na działce położonej w B. przy ul. B. [...], nr ewid. 1205, w części punktu drugiego dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] udzielono L. i W. B. pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego, murowanego, piętrowego z garażem w podpiwniczeniu o pow. całkowitej 219,60 m2 i kubaturze 742 m3 na działce położonej w B. przy ul. B. [...] nr ewid. gr. 1205. Decyzja ta zawierała zobowiązanie inwestora do rozbiórki starego budynku mieszkalnego położonego w granicach nieruchomości na której była prowadzona inwestycja. Obowiązek rozbiórki miał być wykonany przed oddaniem do użytkowania nowowybudowanego budynku. W związku z faktem, iż obowiązek rozbiórki wynikający z przedmiotowej decyzji nie został wykonany, organ l instancji wszczął na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania jego wykonania. Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r., Prezydent Miasta B. po rozpatrzeniu zarzutów L. B. uznał zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne. Na wskazane rozstrzygnięcie miał wpływ fakt, iż obowiązek rozbiórki starego drewnianego budynku mieszkalnego nałożony został z uwagi na wynikający, z wówczas obowiązujących, warunków technicznych nakaz projektowania nowych budynków w odległości 10 m od istniejących drewnianych na działce inwestora. W związku z faktem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania w pełnym zakresie w dniu 25 maja 1992 r. oraz ze względu na zmianę przepisów dotyczących warunków technicznych, m.in. w ten sposób, że nie określały one już odległości między budynkami na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej -postanowiono umorzyć postępowanie. W dniu 10 lutego 2009 r. L. B. wystąpiła do organu l instancji z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] w zakresie punktu dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego. W swoim wniosku strona podniosła, iż we wskazanym zakresie decyzja jest "bezpodstawna co wynika z całokształtu nowego uwarunkowania prawnego. Zostały zmienione przepisy budowlane i w związku z tym zasadne jest ustalenie, że doszło do wygaśnięcia decyzji w zakresie nałożonego obowiązku". Ponadto L. B. podkreśliła, iż stan budynku jest stosunkowo dobry i może on nadal pełnić funkcje mieszkaniowe. W dniu [...] maja 2009 r., Prezydent Miasta B. wydał decyzję w której stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. we wnioskowanym zakresie. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. J., który w dniu 3 czerwca 2009 r. złożył odwołanie do Wojewody P. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. i przekazał sprawę celem ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji pismem z dnia 4 września 2009 r. wezwał L. B. do określenia swojego interesu prawnego jako strony w przedmiotowym postępowaniu. Pismem z dnia 14 września 2009 r. L. B. wskazała, że ,,zapis o rozbiórce domu w pozwoleniu na budowę z roku 1986 podyktowany był bliską odległością nowobudowanego budynku i został w późniejszym okresie uchylony". W dalszej kolejności wyjaśniła, iż kiedy nowo budowany dom był zgłoszony do użytkowania, spełniał wszystkie warunki, aby zostać dopuszczonym do eksploatacji. W chwili obecnej jego położenie nie wpływa na sposób użytkowania sąsiednich budynków natomiast prowadzone postępowanie od kilkunastu lat nie pozwala na remont budynku drewnianego, którego stan techniczny ulega pogorszeniu. Jako swój interes wskazała fakt, iż przedmiotowy budynek planuje adaptować na gabinet lekarski wnuczki. Ponadto z uwagi na stan zdrowia dziecka 1,5 rocznej Niny z zespołem Downa, mogłaby lepiej otoczyć opieką dziecko, które tej opieki potrzebuje. Do swoich wyjaśnień dołączyła kopię umowy z dnia 23 grudnia 1965 r., z której wynika, że w razie potrzeby budowy jakichkolwiek budynków lub naprawy kupionego domu M. i W. J. nie będą stawiali żadnego sprzeciwu. W dniu [...] października 2009 r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję w której stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. w zakresie punktu dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego. Z decyzją organu l instancji nie zgodził się A. J. wnosząc w dniu 5 listopada 2009 r. odwołanie do Wojewody P. Zarzucił skarżonej decyzji, iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Odwołujący podniósł, iż jedyny zasadniczo argument jaki został przywołany przez organ l instancji na poparcie zaistnienia w tym przypadku określonej w art. 162 § 1 pkt 1 kpa przesłanki, sprowadza się do ustalenia, iż wnioskodawczyni przedmiotowy budynek pragnie adaptować na gabinet przyjęć dla wnuczki. Podkreślono, iż są to okoliczności wyłącznie o charakterze osobistym, niedotyczące bezpośrednio wnioskodawczyni. Wskazano również, iż kserokopia dokumentu dołączonego do akt sprawy przez wnioskodawczynię (umowa z dnia 23 grudnia 1965 r.), jako niepotwierdzona za zgodność nie może aspirować do miana dokumentu w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. W związku z powyższym A. J. wnosi o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania l instancji bądź alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie i podał, że w sprawie niniejszej została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości rozbiórki starego budynku mieszkalnego uzasadniająca wygaśnięcie decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. W tym przypadku bezprzedmiotowość decyzji w zakresie nałożonego obowiązku wynika ze zmiany w stanie prawnego, tj. zmiany rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.) w oparciu o który został wydana decyzja z dnia 3 czerwca 1986 r. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ) nie określa odległości między budynkami na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej. Zdaniem organu odwoławczego zmiana regulacji prawnej, która w pierwotnym brzmieniu wymuszała konieczność rozbiórki starego budynku ze względu na obowiązek zachowania odległości przeciwpożarowych na własnej działce jednorodzinnej, czyni bezprzedmiotowym ten nakaz. Nadto organ odwoławczy podniósł, że wobec udzielenia pozwolenia na użytkowanie, brak jest podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie przedmiotowej rozbiórki, co również spełnia przesłankę bezprzedmiotowości decyzji. Organ wskazał również, że pismem z dnia 25 maja 1992 r. Prezydent Miasta B. potwierdził fakt zawiadomienia o oddaniu inwestycji do użytku, które co do zasady decydowało o zakończeniu procesu budowlanego na podstawie wówczas obowiązujących przepisów budowlanych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniono, iż to organ ocenia na podstawie materiału dowodowego czy strona ma interes w sprawie. Organ odwoławczy nie zgodził się, iż wskazane przez L. B. okoliczności są okolicznościami wyłącznie o charakterze osobistym. Przede wszystkim wskazano na argument wymieniony przez wnioskodawczynię dotyczący zagrożenia związanego z zastosowaniem środków egzekucyjnych. Zgodzono się natomiast z tym, że kserokopia dokumentu dołączonego do akt sprawy przez wnioskodawczynię z dnia 23 grudnia 1965 r., jako niepotwierdzona za zgodność z oryginałem nie może aspirować do miana dokumentu w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Jednak w ocenie organu wskazany dowód nie miał istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wywiódł A. J. i zarzucił naruszenie: - art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez przyjęcie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, leży w interesie strony, ze względu na "zagrożenie związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych", - art. 80 kpa poprzez nieustosunkowanie się do zebranych w toku postępowania dowód i niewskazanie, które z nich i w jakim zakresie uznano za wiarygodne i mające znaczenie w sprawie, a którym waloru takiego odmówiono. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania alternatywnie wniósł o uchylenie obu decyzji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.. stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie, zakończonej zaskarżoną decyzją prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i zasadnie zastosowały w/w przepis odnośnie stwierdzenia wygaśnięcia, zawartego w decyzji z dnia [...].06.1986 r., zobowiązania inwestora do rozbiórki starego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce. Obowiązek rozbiórki został ustanowiony w decyzji, jako warunek wykonywania robót budowlanych określonych w pozwoleniu na budowę, z uzasadnieniem, że do rozbiórki starego domu na działce zobowiązano ze względu na brak zachowanych warunków technicznych w stosunku do nowo projektowanego domku, na który wydano pozwolenie na budowę. W dacie wydania decyzji z 1986 r. wymóg zachowania odległości na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej wynikał z obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.). Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 t. (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) nie określa odległości między budynkami na działce w zabudowie jednorodzinnej. Organy zatem zasadnie oceniły iż zmiana regulacji prawnej, która pierwotnie nakazywała rozbiórkę starego obiektu, ze względu na obowiązek zachowania odległości przeciwpożarowych na własnej działce jednorodzinnej, spowodowała bezprzedmiotowość nakazu rozbiórki. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1908/07, LEX nr 525891), decyzja wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji sytuacji, czy układu stosunków indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. W tej sytuacji można mówić o bezprzedmiotowości decyzji z punktu widzenia odpadnięcia celu który decyzja miała osiągnąć. Sad orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez NSA w powołanym wyroku i stwierdza, że organy zasadnie oceniły, iż decyzja nakazująca rozbiórkę stała się bezprzedmiotowa. Prawidłowe jest również stanowisko organów, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony, spełniona jest zatem druga przesłanka warunkująca wydanie decyzji o wygaśnięciu nakazu rozbiórki obiektu. Zainteresowana określając swój interes wskazała fakt, iż przedmiotowy budynek drewniany, po przeprowadzeniu remontu, planuje adaptować na gabinet lekarski dla członka swojej rodziny. Mając na uwadze konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 21 Konstytucji RP) dążenie do zachowania przedmiotu własności i wykonywania uprawnień właścicielskich można niewątpliwie uznać za interes strony godny ochrony prawnej. Nie można nie brać pod uwagę faktu, iż zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę warunek w postaci rozbiórki starego budynku nie jest sankcją z powodu popełnionej samowoli budowlanej, ani też innego naruszenia prawa przez zainteresowaną. W sytuacji, gdy zmienione zostały przepisy dotyczące usytuowania budynków na działce jednorodzinnej, egzekwowanie postanowienia o rozbiórce budynku stanowiłoby nadmierną ingerencję w wykonywanie własności z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP). Z tego względu należy uznać, iż zamieszczony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 Kpa poprzez przyjęcie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony ze względu na "zagrożenie związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych" jest zarzutem bezzasadnym. Interesem strony, godnym ochrony i przemawiającym za wygaszeniem decyzji o rozbiórce, jest pełne wykonywanie uprawnień właścicielskich w sytuacji, gdy odpadły ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, wynikające z poprzednio obowiązujących przepisów regulujących usytuowanie budynków na działce. Nieuzasadniony, a także nieudokumentowany przez skarżącego jest zarzut naruszenia przepisu art. 80 Kpa. W ocenie Sądu organy zgromadziły i oceniły materiał dowodowy nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów. Zaś organ odwoławczy odnosił się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu oraz zgromadził materiał dowodowy niezbędny do podjęcia ostatecznej decyzji. Organy przyznały skarżącemu status strony w postępowaniu o wydanie decyzji i wygaśnięciu nakazu rozbiórki, nie przeprowadzając szerszej analizy, w jaki sposób decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczy interesu prawnego skarżącego. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż korzystanie przez zainteresowaną z budynku, który miał być przedmiotem nakazanej rozbiórki powoduje zakłócenia w korzystaniu przez skarżącego z jego własnego budynku położonego w pobliżu. Okoliczność ta jednak – zdaniem Sądu – nie uprawniała skarżącego do żądania wykonania rozbiórki nakazanej w decyzji z dnia [...].06.1986r. Natomiast skarżący może zwrócić się do właściwego organu nadzoru budowlanego o dokonanie oceny wzajemnego usytuowania budynków w świetle aktualnych przepisów, w szczególności § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zmianami) oraz o rozstrzygnięcie, jakie konsekwencje wynikają z wzajemnego usytuowania budynków na działkach sąsiednich w świetle przepisów prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)